sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlash

DOC 9 pages 2.0 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

12-mavzu: sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlash. sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usulida aniqlash. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: talabalarga sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlashni, sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usulida aniqlashni o‘rgatish. vizual amaliy materiallar sirtlarni to‘g‘ri chiziq bilan kesishishiю to‘g‘ri chiziq bilan sirtlarning kesishish nuqtalari sirtlarning tekislik bilan kesishish chizig‘ini yasashga asoslanib topiladi. umuman, biror a to‘g‘ri chiziq bilan ( sirtning kesishish nuqtasi quyidagicha aniqlanadi (12.1-rasm): ( berilgan a to‘g‘ri chiziq orqali ixtiyoriy yordamchi p tekislik o‘tkaziladi. p(a. ( ( sirt bilan p tekislikning kesishish chizig‘i m yasaladi. (∩p=m. ( m chiziq bilan berilgan a to‘g‘ri chiziqning kesishish nuqtasi b belgilab olinadi: a∩m=b. ma’lumki, berilgan to‘g‘ri chiziq orqali istalgancha tekislik o‘tkazish mumkin. masalalarni osonroq yechish uchun to‘g‘ri chiziq orqali yordamchi tekislik proyeksiyalovchi vaziyatda o‘tkaziladi. bu holda masalaning yechilishi soddalashadi. berilgan sirt silindrik yoki …

2 / 9

hish chiziqlari ℓ va ℓ1 yasovchilar yasaladi. buning uchun q tekislik va silindrning asos tekisligi p ning o‘zaro kesishish chizig‘i bc yasaladi. bc to‘g‘ri chiziqning silindr asosi m bilan kesishish nuqtalari 1 va 2 orqali ℓ va ℓ1 yasovchilar (kesishish chiziqlari) o‘tkaziladi; ( berilgan a to‘g‘ri chiziq bilan ℓ va ℓ1 yasovchilarning kesishish nuqtalari e va e1 belgilab olinadi. 2-masala. asosi h tekislikka tegishli bo‘lgan to‘g‘ri doiraviy konus sirti bilan a to‘g‘ri chiziqning kesishish nuqtalari aniqlansin (9.13, 12.5-rasmlar). yechish. bu holda a to‘g‘ri chiziq orqali o‘tuvchi yordamchi tekislik konusning uchidan o‘tkaziladi. 12.2-rasm. 12.3-rasm. rasmlarda bunday p tekislik o‘zaro kesishuvchi a va h to‘g‘ri chiziqlar orqali berilgan. bunda h gorizontal to‘g‘ri chiziq konusning s uchidan o‘tkazilgan: h∋s. ushbu h gorizontal to‘g‘ri chiziq berilgan a to‘g‘ri chiziq bilan b nuqtada kesishadi. 12.4-rasm. 12.5-rasm. 12.6-rasm. 12.7-rasm. 12.8-rasm. sirtlarning o‘zaro kesishish chizig‘ini yasash. kesuvchi tekisliklar dastasi usuli. bitta to‘g‘ri chiziqdan o‘tuvchi tekisliklarni tekisliklar dastasi …

3 / 9

riladi. bu tekislik parallelizm tekisligi deb ham yuritiladi. tekisliklar dastasi, asosan, tekislik bilan sirtning, sirt bilan sirtning va sirt bilan ko‘pyoqlik sirtining o‘zaro kesishish chiziqlarini yasashda yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usuli nomi bilan ishlatiladi. 12.11-rasm 12.12-rasm chiziqli sirtlarning o‘zaro vaziyatini ularning kesishish chiziqlarini yasamasdan aniqlash. har bir chiziqli sirtning yasovchilari orqali o‘tgan tekisliklar dastasi sirtning asos tekisligida izlar dastasi to‘plamini hosil qiladi. bu izlar dastasi sirt asosiga urinuvchi izlari orasida bo‘ladi. 12.13-rasm asoslari bir tekislikda yotgan sirtlarning o‘zaro vaziyatini shu sirtlarning yasovchilari orqali o‘tgan, umumiy o‘qli kesuvchi tekisliklar dastasi izlari to‘plamining o‘zaro vaziyati aniqlaydi. agar izlar dastasi o‘zaro kesishsa, sirtlar ham kesishadi. ular kesishmasa, sirtlar ham kesishmaydi. 6.8–rasmda asoslari h tekislikda yotgan ikki konus sirtining o‘zaro vaziyati aniqlangan. s1 va s2 konus uchlari orqali o‘tgan kesuvchi tekisliklar p1h…pnh va q1h…qnh izlar to‘plamini hosil qilgan. bu to‘plamlar qisman kesishgani uchun konus sirtlari ham qisman kesishib, bitta m fazoviy egri chiziq hosil …

4 / 9

iladi. a nuqta sirtlarning urinish nuqtasi bo‘ladi. 4. ф va г sirtlar o‘zaro to‘liq kesishib, ikkita tekis egri chiziq hosil qiladi. kesishish chiziqlari a′1 va a′2 nuqtalarda bir – biri bilan kesishadi. a′1 va a′2 nuqtalar  va  sirtining urinish nuqtalari bo‘ladi. 5. ф va г sirtlar o‘zaro kesishmaydi. 6. ф sirt bilan г ko‘pyoqlik sirti o‘zaro to‘liq kesishib, ikkita fazoviy chiziq siniq egri chiziq hosil qiladi. 7. ф sirt bilan г ko‘pyoqlik sirti qisman kesishib, bitta fazoviy siniq egri chiziq hosil qiladi. 8. ф sirt bilan г ko‘pyoqlik sirti qisman kesishib, urinish nuqtasiga ega bo‘lgan bitta fazoviy siniq egri chiziq hosil qiladi, a nuqta  va  sirtlarning o‘zaro urinish nuqtasi bo‘ladi. 9. ф sirt bilan г ko‘pyoqlik sirti o‘zaro to‘liq kesishib, a1 va a2 urinish nuqtalariga ega bo‘lgan ikkita fazoviy siniq chiziq hosil qiladi. a1 va a2 nuqtalar ф va г sirtlarning o‘zaro urinish nuqtalari bo‘ladi. 10. …

5 / 9

uvchi tekisliklar dastasining i o‘qi kesishuvchi konuslarning s1 va s2 uchlaridan o‘tuvchi s1s2 to‘g‘ri chiziq bo‘ladi (12.15-rasm). i o‘qi orqali o‘tkazilgan p tekislik yordamida ikki sirtga umumiy bo‘lgan 1,2,3 va 4 nuqtalarni yasash ko‘rsatilgan. bu konuslarning asosi va xos o‘qli yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasining izlari 12.1-jadvalning 1-punktidagidek bo‘ladi. shuning uchun berilgan ф va г sirtlar qisman kesishib, ikkita fazoviy egri chiziq hosil qilishini oldindan jadval yordamida aniqlab olamiz. 12.15-rasm 12.16-rasmda asoslari h tekislikda yotgan ikki konusning kesishish chizig‘ini yasash tekis chizmada ko‘rsatilgan. bunda avvalo kesishish a(a′,a″), b(b′,b″), c(c′,c″), d(d′,d″) nuqtalari yasaladi. kesishish chizig‘ining a va b, c va d nuqtalari th va qh urinma tekisliklar yordamida aniqlab, ular s2′1′ va s1′4′ yasovchilarning nuqtalaridir e′, e1′ va f′, f1′ nuqtalar kesishuvchi konus sirtlarning gorizontal proyeksiyasidagi ixtiyoriy yasovchilar ustidagi nuqtalardir. bu nuqtalar esa kesuvchi tekisliklar dastasining p1h, p2h, p3h, … kabi izlari yordamida hosil qilingan. konus sirtlarning joylashishi 12.1-jadvalning 2-punktiga to‘g‘ri kelgani …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlash"

12-mavzu: sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlash. sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usulida aniqlash. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: talabalarga sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlashni, sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini yordamchi kesuvchi tekisliklar dastasi usulida aniqlashni o‘rgatish. vizual amaliy materiallar sirtlarni to‘g‘ri chiziq bilan kesishishiю to‘g‘ri chiziq bilan sirtlarning kesishish nuqtalari sirtlarning tekislik bilan kesishish chizig‘ini yasashga asoslanib topiladi. umuman, biror a to‘g‘ri chiziq bilan ( sirtning kesishish nuqtasi quyidagicha aniqlanadi (12.1-rasm): ( berilgan a to‘g‘ri chiziq orqali ixtiy...

This file contains 9 pages in DOC format (2.0 MB). To download "sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tekislik bilan kesishishini yordamchi proyeksiyalash usulida aniqlash", click the Telegram button on the left.

Tags: sirtlarni to‘g‘ri chiziq va tek… DOC 9 pages Free download Telegram