geologiya va geomorfologiya asoslari

PPTX 14,9 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707767126.pptx geologiya va geomorfologiya asoslari geologiya va geomorfologiya asoslari fanidan mustaqil ishi reja 1. geologiya fanining maqsad va vazifalari 2 geologiya fanidan kelib chiqqan fanlar 3 geologiya fanining rivojlanishiga hissa qo'shgan olimlar 4 geomorfologiya fanining kelib chiqishi va rivojlanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar geologiya so‘zi grekcha so‘zdan olingan bo‘lib "geo"- er, logos-fan yoki yer to‘g‘risidagi fan demakdir. biz yashayotgan yer va uning paydo bo‘lishi, uning nimadan tuzilgani, o‘zining millionlab yillik o‘zoq tarixida qanday o‘zgarishlarga duchor bo‘lgani to‘g‘risidagi fan - geologiya fanidir. geologiya fani asosan quyidagilarni o‘rganadi: 1) yer qatlamlari tarkibini, xossa va xususiyatlarini. 2) yerning ichki va ustki qismida sodir bo‘ladigan xodisa va (protsesslarni) jarayonlarni, ularning rivojlanish qonunyatlarini. 3) yer ustki ko‘rinishi o‘zgarish jarayonlarini xamda yer qobig‘ini tashqil qiluvchi tog‘ jinslar qatlamlarini, ularning yotish xolatlarini, yotqizilish sharoitlarini, qalinliklarini, shu qatlamlarda uchraydigan xayvon, o‘simlik qoldiqlarini taxlil qilib o‘rganish, xulosa chiqarish natijasida ana shu tog‘ jinslar qatlamlari yoshini aniqliligi. 4) yer qobig‘i qatlamlarini …

arni ularni mineral tarkibini, tuzilishini yotish shakllarini, geologik va geografik tarqalishini o‘rganadigan fan. . tarixiy geologiya: - tabiatni bevosita tekshirish yo‘li bilan xar xil tog‘ jinslar yotish sharoitlarini bir biriga nisbatan joylashishlarini va ularni birin - ketin tabaqa xamda qatlamlarning tartibini, gorizontal va vertikal xolatda tarqalish qonunlarini, qatlamlar orasidagi fadqa va floridani o‘rganish yo‘li bilan yoshini va qanday muxitda paydo bo‘lganligini, yer yuzida iqlim almashinishi tufayli tabiish jarayonlarni o‘zgarish sabablarini va boshqa xodisalarni o‘rganadi. dinomik geologiya: - geologik jarayon ta‘sirida yer ichki tuzilishini va tarkibini o‘zgarishi, yer yuzida bo‘lgan jipslikni o‘rnidan siljish va o‘zgarish sababi paydo bo‘lgan manzaralarni o‘rganadi geofizika: - yer qobig‘idagi tog‘ jinslarning fizik xususiyatlarini, seyosmik to‘lkinlarning tarkalish tezligi, elektr tokini o‘tkazishi va qarshiligining o‘zgarishi, radioaktivligi, magnitli xususiyatlarini o‘rganadigan fandir. shu joyda tarqalgan tog‘ jinslar turini, qalinlini, yer osti suvlari chuqurligini, ximiyaviy tarkibini, minerallashganligini elektrometriya, seysmometriya usuli yordamida tez va oson aniqlash mumkin. paleontologiya: yer qobig‘ida o‘tmish geologik …

tog jinslarida yuz beradigan o‘zgarishlarni o‘rganadi. abu rayxon beruniy (973 - 1048) o‘zining arab tilida yozgan bir qator asarlarida yer, mineral rudalar, geologik jarayonlar to‘g‘risia juda ajoyib fikrlarni aytib o‘tadi. u yerning dumaloqligiga ishonish bilan birga, uning kattaligini ham birinchi qatorida o‘lchaydi. beruniyning astronomiya traktatidagi sxematik kartasi qadimgi dunyoni yaxshi bilganligidan dalolat beradi, u bu soxada g‘arb geograflaridan oldinda turgan . buyuk olim, tabiatshunos va faylasuf abu ali ibn sino (980-1037) ham geologiya fanining rivojlanishga o‘zi xissasini qo‘shdi. ibn sinoning geologik dunyoqarashlari uning ilmiy qomusi – ―ashshifo‖ (qalbni davolash) degan kitobning ―tabiat‖ degan bo‘limida yoritilgan, shu kitobning beshinchi qismi meteorologik hodisalarga doir. bu kismning ikki bobi jinslarga, masalan, minerallarning paydo bo‘lish sabablariga va meteorologik hodisalarning kelib chiqish masalalariga bag‘ishlangan. mashhur ozarbayjon matematigi astronomi muhammad nasriddin tabiatshunoslik sohasidagi juda ko‘p ishlari bilan birga minerallar haqida ―javoxirnoma‖ degan asarni yaratdi. bu asarda 34 mineral-zumrad, la‘li, shpinel‘, fero‘za, lazurit, agat, yashma va boshqa …

ivojlanib turadi, paydo bo‘ladi, ular yemiriladi, yangi jinslar hosil bo‘ladi‖, deydi. m.v.lomonosovning fikrlari uning geologiya fanining asoschisi ekanligidan darak beradi. xix asrning ikkinchi yarmida yashagan vladimir onufrievich kovalevskiy (1842-1883) paleontologiya sohasida evolyutsion nazariyaga asos soldi. u organizmlarning rivojlanishi protsessidagi o‘zviy bog‘lanishlarini tasdiqlab, ularning tashqi ko‘rinishidagi o‘zgarishlarning sababini ko‘rsatib berdi va bunda muhitning roli katta ekanligini aytib, organizm va muhit orasidagi o‘zaro bog‘lanishga katta ahamiyat berdi. xix asrning oxirlarida atoqli rus geologi i.v.mushketov (1850-190) 2 tomda iborat ―fizik geologiya‖ asarini yozib tugatdi. xix asrng oxirlarida (1886-1888) mushketov o‘rta osiyo (ilgarigi turkiston ulkasi) da geologik tadqiqotlar olib bordi va o‘rta osiyo geologiyaga bag‘ishlangan ―turkiston‖ degan ilmiy asar yaratdi. bu asar o‘rta osiyo geologiyasi haqidagi birinchi ilmiy asar edi. shu bilan birga i.v.mushketov, g.d.romanovskiy bilan birga 1884 yilda turkistonning birinchi geologik haritasini tuzdi v.i.popov (1938) esa yer haqida yadro gipotezasini ishlab chikdi. v.v.belousov ―geotektonikaning asosiy masalalari‖ (1948) degan kitobida yerning rivojlanishi haqidagi radiomigratsion …

va dunyo okeanining rel‘efi, uning taraqqiyoti va kelib chiqishini o‘rganuvchi fandir. geomorfologiyaning o‘zini ham mustaqil tekshirish usullariga ega bo‘lgan bo‘laklarga: umumiy, regional, planetalar, struktura, dinamik, iqlim, paleo va amaliy geomorfologiyaga bo‘linadi. tabiatni o‘rganuvchi fanlar qatoriga morfologik, morfometrik, morfofattsial, morfogeologiya, morfoneotektonik, morfodinamik, morfogeografik, paleogeo-morfologik, dala ekspiditsiyasi, stattsionar, labaratoriya va tajriba o‘tkazish usullari kiradi. geomorfologiya fani yer yuzasidagi notekisliklarni o‘rganishni yerning planeta sifatidagi shaklidan boshlaydi. yerning shakli geoid deb qabul qilingan, chunki u vertikal va gorizontal murakkab bo‘laklangan. yer yuzasining maydoni 510,1 mln. km. kv. bo‘lib, shundan dunyo okeani 361,16 mln. km. kv, yoki 70,8 foizni quruliklar esa 148,94 mln. km. kv, yoki 29,2 foizni tashkil qiladi. qurukliklar ko‘proq shimolda, suv yuzasi janubda joylashgan. bu holat yer yuzasini 2 bo‘lakka: materiklar va okeanlar yarim shariga bo‘lishga imkoniyat beradi. lekin materiklar yarim sharida ham suv yuzasining maydoni qurukliklardan kattadir. quruqliklar o‘z navbatida materik yoki qit‘alarga bo‘linadi. geomorfologiya nisbatan ancha yoshdir. uning yoshi yuz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "geologiya va geomorfologiya asoslari"

1707767126.pptx geologiya va geomorfologiya asoslari geologiya va geomorfologiya asoslari fanidan mustaqil ishi reja 1. geologiya fanining maqsad va vazifalari 2 geologiya fanidan kelib chiqqan fanlar 3 geologiya fanining rivojlanishiga hissa qo'shgan olimlar 4 geomorfologiya fanining kelib chiqishi va rivojlanishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar geologiya so‘zi grekcha so‘zdan olingan bo‘lib "geo"- er, logos-fan yoki yer to‘g‘risidagi fan demakdir. biz yashayotgan yer va uning paydo bo‘lishi, uning nimadan tuzilgani, o‘zining millionlab yillik o‘zoq tarixida qanday o‘zgarishlarga duchor bo‘lgani to‘g‘risidagi fan - geologiya fanidir. geologiya fani asosan quyidagilarni o‘rganadi: 1) yer qatlamlari tarkibini, xossa va xususiyatlarini. 2) yerning ichki va ustki qismida sodir bo‘ladigan xod...

Формат PPTX, 14,9 МБ. Чтобы скачать "geologiya va geomorfologiya asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: geologiya va geomorfologiya aso… PPTX Бесплатная загрузка Telegram