yerning ichki tuzilishi va geosferalar

PPTX 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1707767246.pptx /docprops/thumbnail.jpeg yerning ichki tuzilishi va geosferalar samarqand davlat universiteti geografiya va ekologiya fakulteti 201- guruh talabasi geologiya va geomorfologiya asoslari fanidan mustaqil ishi mavzu: yerning ichki tuzilishi va geosferalar yerning ichki tuzilishi va geosferalar reja: yarning ichki tuzilishi. mantiya va yadroning shakllanishi. 3. yer pusti haqida. 4. xulosa. yerning ichki qismi. yerning ichki qismini bevosita ko‘rib, ya'ni uning ichiga kirib o‘rganib bo‘lmaydi. yer ichki qismi vulqonlar otilganda chiqqan moddalarni o‘rganish orqali, yer qimirlash to‘lqinlarining tarqalish xususiyatlariga qarab taxminiy o‘rganiladi. olimlarning ma'lumotlariga ko‘ra yerning markaziy qismida yadro (yer mag‘izi) bor. uning diametri 7000 km ga yaqin. yadroni mantiya deb ataladigan qobiq o‘rab turadi. uning qalinligi 2900 km ga teng. mantiyani esa yer po‘sti qoplagan. u yer qobiqlaridan eng qattig‘i bo‘lib, qalinligi okeanlar tagida 5 km dan, baland tog‘lar tagida 80 km gacha yetadi. olimlarning taxmin qilishlaricha, mantiya magniy, temir va qo‘rg‘oshindan iborat. undagi harorat esa 2000° c va undan ham …

eo va σφαῖρα - sfera) — yerni tashkil etgan konsentrik qobiklar. yerning ustidan markaziga tomon atmosfera, gidrosfera, yer poʻsti, mantiya, yadro geosferalarlari ajratiladi. ichki va tashqi geosferalar farq qilinadi. tashqi geosferalar atmosfera va gidrosfera, ichki geosferalar yer poʻsti, mantiya va yadrodan iborat. geosferalarning ichki tuzilishi toʻgʻrisidagi tasavvurlar geofizika maʼlumotlariga asoslangan. yer poʻsti mantiyaning ustida joylashgan va undan moxorovichich yuzasi bilan ajralgan. yer poʻstining qalinligi okeanlar tubida 3–12 km, kontinental zonada oʻrtacha 35 km, eng qalin joyi togʻliklar ostida 50–84 km. moxorovichich yuzasining tagida 2900 km chuqurlikda yer mantiyasi oʻrnashgan. u ikkiga — yuqori va quyi mantiyaga ajraladi. yuqori mantiyaning kalinligi 850–900 km, quyi mantiyaniki — 2000 km ga yaqin. mantiyaning yer poʻsti ostida joylashgan qismi substrat deb yuritiladi. yer poʻsti substrat bilan birgalikda litosferani tashkil etadi. yuqori mantiyaning pastki qismi boʻlgan astenosferaning massasi yuqori darajada plastik boʻlganligidan seysmik toʻlqinlar oraliq qatlamlarga qaraganda sekinroq tarqaladi. astenosfera quyi mantiyadan golitsin qatlami bilan …

zi atrofida 11,2 kilometr/sekundgacha ko’payib boradi. yer yadrosining tuzilishi, fizik xossalari to’g’risidagi ma’lumotlar geofizika tadqiqot metodlaridan foydalanib olingan. yer yadrosi tashqi va ichki yadro (sub’yadro)dan iborat. sub’yadroning radiusi 1300 kilometr chamasida. tashqi yadroda ko’ndalang seysmik to’lqinlar tarqalmaydi. shuning uchun ham tashqi yadro suyuq bo’lsa kerak deb taxmin qilinadi. tashqi yadrodan ichkisiga o’tishda bo’ylama to’lqinlar ko’ndalang to’lqinlarni qo’zg’atib yuboradi. shu bois ichki yadro qattiq bo’lsa kerak deb faraz qilinadi. yer yadrosining tarkibi to’g’risida yagona fikr yo’q. ba’zi olimlar yer yadrosi temir va nikeldan iborat deyishsa, boshqalari metallashgan silikatlardan, uchinchi guruh olimlar esa temir oksidlaridan tashkil topgan deb hisoblaydilar. geofizik ma’lumotlar va eng kuchli bosim sharoitida bajarilgan tajribalardan olingan ma’lumotlar asosida yer yadrosi ehtimol nikel va oltingugurt aralashmali temirdan tashkil topgan deb faraz qilinadi. yer magnit maydonining paydo bo’lishini tashqi yadrodagi mexanik elektromagnit jarayonlari bilan bog’laydilar. yer mantiyasi - yer poʻsti bilan yer yadrosi orasida joylashgan qatlam. yer mantiyasi yer (atmosferasiz) hajmining …

m mavjud. qatlamdagi seysmik toʻlqinlarning tezligi chuqurlashgan sari oshmaydi, hatto sal pasayadi. yer poʻsti — yerning tashqi qattiq qobigʻi, geosferalardan biri, litosferaning yuqori qismi. yer pustining pastki chegarasi boʻylama va koʻndalang seysmik toʻlqinlar tezligi birdaniga oʻzgaradigan (6,7—7,6 km/sek dan 7,9— 8,2 km/sek gacha) yuza — moxorovichich yuzasi)da oʻtadi. shu yuza bilan yer pusti mantiyadan ajraladi. yer pustining kuruklik va okeandagi turlari farq qilinadi. quruqlikda yer pustining qalinligi tekisliklarda 35–45 km, togʻliklarda 50– 75 km gacha. okean osti yer pustiniki 5–10 km. quruqlikda yer pusti uch qatlam: yuqoridagi choʻkindi (qalinligi 15–20 km gacha), oʻrtadagi shartli ravishda "granit" (10–20 km), pastdagi "bazalt" (oʻrtacha 15–20 km)dan tashkil topgan. okean osti yer pustida "granit" qatlami yoʻq, choʻkindi qatlami ham yupqa. qu-ruqlikda yer pustining yuqori qatlami choʻkindi va vulkan jinslaridan tashkil topgan boʻlib, koʻpincha burmalangan, uzilmalar bilan uzilgan va surilgan. "granit" qatlam granit va gneyslardan, "bazalt" esa bazalt, gabbro va kuchli metamorfizmga uchragan jinslardan iborat. …

bo’lib, u yer qobigi’da magmaning yuqori bosim va haroratda otilib chiqishi va sovub, qattiq holatga o’tishi tufayli vujudga kelgan. granitdan keyin bazalt qatlami mavjud bo’lib, u granitdan ko’ra og’irriq va unda temir, kaltsiy va magniy moddalari ko’proq. qobiqdan keyin, 33 – 29000 kilometr chuqurlik intervallarida mantiya joylashgan. mantiya temir, magniy va qo’rg’oshindan ekanligi va o’rtacha harorati 2000 °c atrofidaligi taxmin qilinadi. yer qobig’i va mantiyasining yuqori qismi o’zaro birgalikda yer litosferasini tashkil qiladi. litosfera bir necha ulkan litosferik plitalardan iborat bo’lib ular doimo bir biriga nisbatan harakatda bo’ladi. aynan shu litosferik plitalar chegaralari bo’ylab zilzilalarning nisbatan ko’p o’choqlari paydo bo’ladi. mantiya va qobiq chegarasi – «moxrovich yuzasi» deb ataladi va unda seyesmik to’lqinlar tarqalish tezligi keskin sakrashlar bilan kuchayadi materiklardan 120 – 150 km, okeanlardan esa 60 – 400 km chuqurlikda «atenosfera» deb nomlanuvchi qatlam joylashgan bo’lib, bu qatlamdagi moddalar erish haroratiga yaqin va juda ham past qovushqoqlik xususiyatida ekanligini, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yerning ichki tuzilishi va geosferalar"

1707767246.pptx /docprops/thumbnail.jpeg yerning ichki tuzilishi va geosferalar samarqand davlat universiteti geografiya va ekologiya fakulteti 201- guruh talabasi geologiya va geomorfologiya asoslari fanidan mustaqil ishi mavzu: yerning ichki tuzilishi va geosferalar yerning ichki tuzilishi va geosferalar reja: yarning ichki tuzilishi. mantiya va yadroning shakllanishi. 3. yer pusti haqida. 4. xulosa. yerning ichki qismi. yerning ichki qismini bevosita ko‘rib, ya'ni uning ichiga kirib o‘rganib bo‘lmaydi. yer ichki qismi vulqonlar otilganda chiqqan moddalarni o‘rganish orqali, yer qimirlash to‘lqinlarining tarqalish xususiyatlariga qarab taxminiy o‘rganiladi. olimlarning ma'lumotlariga ko‘ra yerning markaziy qismida yadro (yer mag‘izi) bor. uning diametri 7000 km ga yaqin. yadroni mantiya ...

Формат PPTX, 2,1 МБ. Чтобы скачать "yerning ichki tuzilishi va geosferalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yerning ichki tuzilishi va geos… PPTX Бесплатная загрузка Telegram