dinamik dasturlashtirishning amaliy masalalari

DOCX 5 pages 20.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

8-ma’ruza dinamik dasturlashtirishning amaliy masalalari reja: 8.1. dinamik dasturlashtirish masalalari haqida tushuncha 8.2. dinamik dasturlashtirish masalalarining xususiyatlari 8.3. boshqarish strategiyasi 8.4. resurslarni taqsimlash masalasi 8.1.dinamik dasturlashtirish masalalari xaqida tushuncha. dinamik dasturlashtirish optimallash masalalarini yechishda kullaniladigan,xozirgi zamonda yaratilgan eng yangi matematik usullardan biridir.bu usuldan foydalanib,elektron hisoblash mashinalari yerdamida iqtisodning, matematikaning va mexaniqaning uta murakkab masalalarini yechish mumkin. xozirgacha ko’rilgan har xil iqtisodiy jaraenlarni aks ettiruvchi chiziqli va chiziqsiz dasturlashtirish masalalari vaktga bog’liq bo’lmagan,ya‘ni statik masalalardir.shuning uchun,bu masalalarning optimal yechimlarini rejalashtirishning faqat bir boskichi uchungina topish mumkin.bunday tipdagi masalalar,odatda, bir boskichli masalalar deb yuritiladi. dinamik dasturlashtirish usulining nomidan bu usulni faqat vakt bilan bog’liq masalalarga kullash mumkin,degan xulosaga kelish mumkin,chunki dinamika degan suz vakt bilan bog’liq bo’lgan jaraenni bildiradi.birok bu usul bilan vakt umuman ishtirok etmagan masalalarni ham yechish mumkin. demak,dinamika qaralaetgan masalada emas,balki uni yechish usulidadir ya‘ni,qaralaetgan masalani yechish jaraeni izlanaetgan yechimni topishga olib keladigan vakt bo’yicha ketma-ket bajarilishi zarur bo’lgan …

2 / 5

ardan iborat. 1. har bir kadamdagi holati x = (x1 ,x2 ,...,xn ) vektor bilan aniqlanadigan biron-bir jaraenga yoki tizimga ega bo’laylik.bu jaraenning bundan keyingi holati faqat mana shu x vektorga bog’liq bo’lib,uning shu holatga qanday yo’l bilan keltirilganlik sababiga bog’liq bo’lmasligi yoki boshkacha qilib aytganda, bir kadamdan boshka kadamga utish jaraeni xotirada saklanmaydigan bo’lishi kerak. 2. jaraen birin-ketin bajariladigan n ta boskichga yoki kadamga bo’linishi kerak. har bir kadamda jaraenni xk-1 holatdan xk holatga keltiruvchi vк =(v1 ,v2...,vn ) boshkarishni tanlanishi kerak. u holda xk holat x k-1 va vk ning funksiyasidan iborat bo’ladi ya‘ni x =x (xk-1 ;vk ). jarayon xotirada saqlanmaydigan bo’lganligi uchun vk bo’shqarish faqat xk-1 vektorning funksiyasi bo’ladi,ya‘ni vk =v (xk-1 ). 3. har bir kadamda olinadigan foyda rk bo’lsa,u xk-1 va vk ning funksiyasi bo’ladi,ya‘ni r k=r (xk-1;vk ). n kadamda olinadigan umumiy foyda esa, quyidagi r = σ r (xk-1;vk ) (1 ) …

3 / 5

rslarga ega bo’laylik,ya‘ni bizning ixtiyorimizda ma‘lum sondagi odamlar,mashinalar,suv va raketalar uchun yoqilg’ilar va xokazolar bo’lib,bu resurslarni har xil yo’l bilan ishlatish imkoniyatiga ega bo’laylik. bu imkoniyatlarning har biri j a r a yo n deyiladi.har bir jarayonda foydalanib,ma‘lum bir miqdordagi foyda olamiz yoki ma‘lum bir narxga ega bo’lgan maxsulot ishlab chiqaramiz.olinadigan foydaning miqdori yoki bor bo’lgan resurslarning barchasidan yoki uning bir qismidan ishlab chiqariladigan maxsulotning narxi resurslarni qanday qilib taqsimlashimizga va ulardan qanday foydalanishimizga bog’liqdir. asosiy maqsad - har bir jarayonda resurslarni shunday taqsimlash kerakki,olinadigan foyda eng ko’p bo’lib,sarf bo’ladigan harajat eng kam bo’lsin. shunday qilib,resurslarni taqsimlash masalasini quyidagicha bayon qilish mumkin: n xil yo’l bilan foydalanish mumkin bo’lgan resurslar va ularni taqsimlash yo’llari har xil bo’lsin i xil taqsimlashda (i=1,n) foydalaniladigan resursning miqdori xi bo’lib,olinadigan foydaning miqdori gi (xi) bo’lsa,umumiy foyda eng ko’p bo’ladigan qilib taqsimlash kerakligi aniqlansin. qo’yilgan masalaning matematik modelini tuzamiz.resurslardan foydalanish imkoniyatimiz i=1,n ga va har …

4 / 5

imallash operatsiyasi ketma-ket ikkita maksimallash operatsiyasidan iboratdir.buning birinchisi x - xn = x1 + x2 +...+ xn-1 resursdan foydalanish bo’yicha maksimallash operatsiyasidir, ya‘ni max σ gi(хi) =max [ max σgi(х i) ] σхi=х 0 0 bo’lganda ketma-ket hisoblash imkoniyatini beradi.xakikatan ham, f0 (x) ni bilgan holda f1 (x)ni, f1 (x) ni bilgan holda f2 (x) ni va xokazo,fn-1 (x) ni bilgan holda fn (x) ni topish mumkin. qo’yilgan masalaning yechimi optimal siesat (strategiya) deyiladi. r.bellman ( 5 ) tenglamani chiqarishda quyidagi printsipga asoslangan: "boshlangich yechim qanday bo’lishidan kat‘i nazar bundan keyingi yechim optimallik xossasiga ega bo’lgan va oraliklardagi holatga bog’liq bo’lgan yechim optimal strategiya deyiladi" . bu printsip bellmanning optimallik printsipi deyiladi. (5 ) tenglama (2 ) funksiyaning n uzgaruvchi bo’yicha maksimumni topishga olib keladi va qo’yilgan masalani yechishni ancha osonlashtiradi. nazorat savollari. 1.dinamik dasturlashtirish masalalari qanday masalalar deb yuritiladi? 2.n-kadamda olinadigan umumiy foyda qanday topiladi? 3.boshqarish strategiyasi deb nimaga …

5 / 5

эконометрика: учебник.–м.: юнити-дана, 2008. –562с. 4. айвазян с.а. прикладная статистика и основы эконометрики. учебник. – м. юнити, 2007. – 345 с. 5. елисеева. и.и., курышева с.в. и др. эконометрика: учебник. - м.: финансы и статистика, 2007. – 260 с. 6. habibullayev i. iqtisodiy matematik usullar va modellar: o‘quv qo‘llanma / o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi. -toshkent: “tafakkur-bo’stoni”, 2012. 112 b. internet resurslar: www.mf.uz – o’zbеkiston rеspublikasi moliya vazirligi sayti. www.lex.uz – o’zbеkiston rеspublikasi qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi. www.ifmr.uz – o’zbеkiston rеspublikasi prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti sayti. www.mineconomu.uz – o’zbеkiston rеspublikasi iqtisodiyot vazirligi sayti. www.stat.uz – o’zbеkiston rеspublikasi davlat statistika qo’mitasi rasmiy sayti.

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamik dasturlashtirishning amaliy masalalari"

8-ma’ruza dinamik dasturlashtirishning amaliy masalalari reja: 8.1. dinamik dasturlashtirish masalalari haqida tushuncha 8.2. dinamik dasturlashtirish masalalarining xususiyatlari 8.3. boshqarish strategiyasi 8.4. resurslarni taqsimlash masalasi 8.1.dinamik dasturlashtirish masalalari xaqida tushuncha. dinamik dasturlashtirish optimallash masalalarini yechishda kullaniladigan,xozirgi zamonda yaratilgan eng yangi matematik usullardan biridir.bu usuldan foydalanib,elektron hisoblash mashinalari yerdamida iqtisodning, matematikaning va mexaniqaning uta murakkab masalalarini yechish mumkin. xozirgacha ko’rilgan har xil iqtisodiy jaraenlarni aks ettiruvchi chiziqli va chiziqsiz dasturlashtirish masalalari vaktga bog’liq bo’lmagan,ya‘ni statik masalalardir.shuning uchun,bu masalalarning optimal ...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.3 KB). To download "dinamik dasturlashtirishning amaliy masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamik dasturlashtirishning am… DOCX 5 pages Free download Telegram