yorug’lik bilan davolash

DOCX 7 pages 36.2 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.2 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

8 – mavzu: yorug’lik bilan davolash. talaba bilishi kеrak: 1. yoruqlik bilan davolash haqida tushuncha, turlari,muolajaga ko’rsatma va mo'nеliklar, asoratlari 2. apparatlar bilan ishlashda tеxnika xavfsizlik qoidalari. 3. turli kasalliklarda yorug’lik muolajalarni to’g’ri tavsiya etish. yorug’lik bilan davolash fizioterapevtik davolash usuli bo’lib, bunda bemor organizmiga infraqizil, ko’zga ko’rinadigan yoki ultrabinafsha nurlar dozalangan miqdorda ta'sir ettiriladi. yorug’lik o’zining fizik xossalariga ko’ra, optik diapazondagi elektromagnit tebranishlarning to’plamidan tashkil topgan. bu elektromagnit tebranishlarning to’lqin uzunligi 400 mkmdan 2 nm gachadir (1 nanometr 109 m, ya'ni bir metrning 1 milliarddan liborat bo’lagi). bunday tebranishlar turli energiyaga ega bo’lib, alohida kvantlar yoki alohida fotonlar sifatida nurlanadi. yerdagi barcha hayotiy jarayonlar yorug’lik muhitida ro’y beradi. quyosh yorug’likning asosiy manbayi bo’lib, planetamiz uchun ham hayot manbayi hisoblanadi. yorug’likning hayotiy jarayonlarga ta'siri juda qadim zamonlardanoq ma'lum. asrlar davomida quyosh bilan davolash—gelioterapiya ana shunday paydo bo’ldi nurlanish ko’zga ko’rinadigan nurlanish ultrabinafsha nurlanish 400 mkm 760 nm 400 nm 280 …

2 / 7

xuddi bir xilday tuyulgani bilan spektros kop prizmadan o’tkazilganda qizil, zarg’aldoq, sariq, yashil, havorang, ko’k va binafsha ranglardan iborat bo’lgan yo'1-yo'l spektral qatorga ajraladi. quyosh nurining oppoq yorug’ligi yomg’irdan keyin ko’p rangli kamalakka aylanishi hammaga ma'lum. quyosh nurlarining sinishidan hatto eng mayda suv tomchilarida ham kamalak paydo bo’ladi. kamalakning yettita rangi—bu faqat yorug’lik spcktrining ko’rinadigan qismi bo’lib, 760—400 nm to’lqin uzunligidag nisbatan tor yo’lakli chastotadan iborat elektromagnit tcbranishlar majmuyidir. bu yo’lakning ikki tomonida spektming ko’z ko’rinmaydigan qismi—to’lqin uzunligi 760 dan katta bo'lga infraqizil nurlar va qisqa to’lqinli (180—400 nm) ultrabinafsha nurlar joylashgan. ultrabinafsha nurlar to’lqin uzunligiga qarab turga bo’linadi: - uzun to’lqinli ultrabinafsha nurlar (duf-to’lqin uzunligl 400-315 nm); - o’rtacha to’lqinli ultrabinafsha nurlar (suf-to’lqin uzuniig 315-280 nm); - qisqa to’lqinli ultrabinafsha nurlar (kuf-to’lqin uzunlig 280 nm dan kam). “yorug’likning energetik potensiali to’lqin uzunligiga bog’liq” degan qoidaga binoan, qisqa to’lqinli ultrabinafsha nurlar ko’p energiyaga ega bo’ladi. ammo, spektrning turli qismidagi energiya …

3 / 7

'iy raanbalari spektridan kerakli nurni alohida ajratib olish mumkin. bunday imkoniyat esa quyosh terapiyasi (gelioterapiya)ga nisbatan sun'iy manbalarning ancha afzalligini ko’rsatadi. yorug’lik nurlanishining biologik xossasi uning to’qimalariga kirib borish darajasiga bog’liq. to’lqin uzunligi qancha katta bo’lsa, nurlanish ta'siri shuncha yuqori bo’ladi. infraqizil nur to’qimaga 2 – 3 sm chuqurlikda, ko’zga ko’rinadigan nur 1 sm gacha, ultrabinafsha nur esa 0,5—1 mm chuqurlikda kirib boradi. yorug’likning ta’sir kuchi yoritish darajasiga yoki nurlantirish intensivligiga bog’liq. nurlantirish manbayidan ta'sirlanuvchi jism chetlatilsa, yorug’likning ta'sir kuchi tezda pasayadi. manbaning yoritilishi yorug’likning sochilishi darajasiga va nurlanuvchi soha yuzasiga tushadigan yorug’lik burchagiga bog’liq. yorug’lik manbayidan nurlanuvchi sohagacha yorug’lik nurlari tarqalganda, muhitning ma'lum bir ahamiyati quyidagicha: masalan, deraza oynasi uzun to’lqinli ultrabinafsha nurlarning faqat 30 %ni o’tkazadi. yer atmosferasi esa to’lqin uzunligi 295 nm va undan ko’p bo’lgan ultrabinafsha nurlarni ushlab qoladi hamda planetamiz biosferasini qisqa to’lqinli nurlardan himoya qiladi. ultrabinafsha nurlarning sun'iy manbalari bo’lgan simobli kvars lampalarni ishlab …

4 / 7

ayishiga olib keladi. shuning uchun mahalliy gipertermiya organizmning umumiy reaksiyasini keltirib chiqaradi. nurlanish zonasiga tananing mahalliy qizishi eng avvalo terining termaretseptorlariga ta'sir ko’rsatadi va darhol tomirlar reaksiyasini keltirib chiqaradi. avval termareseptorlarning qo’zg’atishiga javob tariqasida paydo bo’lgan reflektor ravishdagi tomirlar spazmi yuzaga keladi. so’ng bu spazm tezda teri tomirlarimng kengayishi va qon oqimining kuchayishi bilan almashadi. bu jarayonning biologik mohiyati shundan iboratki, isitilgan va isitilmagan to’qimalardagi qon haroratida farq bo’lganligi uchun ham periferik qon aylanishi kuchayadi, ya'ni to’qimalar termoregulatsiyasi yuzaga keladi. terining faol giperemiya fazasi shunday bilinadiki, bunda nurlangan soha qizaradi, muolaja davomida eritema paydo bo’ladi, nurlanish to’xtatilgandan so’ng bu eritema asta-sekin yo’qoladi. bu nurlanish ana shu belgilari bilan, yashirin davrdan so’ng paydo bo’ladigan ultrabinafsha eritemadan farq qiladi. bundan tashqari, infraqizil nurlanishda paydo bo’ladigan eritemadan so’ng, odatda, pigment dog’lar qolmaydi. pigment dog’lar infraqizil nurlanish bemorga juda ko’p qo’llanilgan holda qolishi mumkin. terining nurlanish sohasidagi faol giperemiya kapillarlar devorining o’tkazuvchanligini oshiradi. qonning …

5 / 7

ezlashganida ham vegetativ nerv sistemasining markaziy strukturalariga ta'sir ko’rsatadi, qizdirish zonasiga so’rilayotgan faol biologik moddalarning sirkulatsiyasi esa umumiy tomirlar reaksiyasini keltirib chiqaradi. bu reaksiya organizmdan ter ajralishi, yurak qisqarishining kuchayishi va tezlashishi kabi belgilarda ko’rinadi. infraqizil nurlanish muolajasini o’tkazishda uni bajarish qoidalarining buzilishi to’qimalarning xavfli qizishiga, birinchi, hatto ikkinchi darajali termik kuyish paydo bo’lishiga, qon tomirlar sistemasi kasalliklarining qo’zishiga sabab bo’ladi. infraqizil nurlanishning davo ta'siri uning fiziologik ta'sir mexanizmi orqali aniqlanadi. infraqizil nurlanishli yorug’lik bilan davolash muolajalari eng avvalo bemor tanasidagi katta, sohalarga mahalliy ta'sir ko’rsatishda ham qo’llaniladi. bunda mahalliy mikrosirkulatsiyaning kuchayishi yallig’lanish jarayonlarining tezroq so’rilib ketishini tezlashtiradi. to’qimalar regeneratsiyasini kuchaytiradi, infeksiyaga bo’lgan mahalliy qarshilikni oshirib, organizmni himoyalaydi. infraqizil nurlarning umumiy ta'siri antispastik ta'sir ko’rsatib og’riq sezgilarini kamaytiradi, bemorni tinchlantiradi. infraqizil nurlarni terapevtik kasalliklar uchun qo’llash sohasi juda kengdir, shuning uchun ham infraqizil nurlar surunkali va yarim o’tkir mahalliy yallig’lanish jarayonlarida, ichki a'zolarning yallig’lanishida, kuyishda, sovuq urishda, sekin bitayotgan jarohatlarda, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug’lik bilan davolash"

8 – mavzu: yorug’lik bilan davolash. talaba bilishi kеrak: 1. yoruqlik bilan davolash haqida tushuncha, turlari,muolajaga ko’rsatma va mo'nеliklar, asoratlari 2. apparatlar bilan ishlashda tеxnika xavfsizlik qoidalari. 3. turli kasalliklarda yorug’lik muolajalarni to’g’ri tavsiya etish. yorug’lik bilan davolash fizioterapevtik davolash usuli bo’lib, bunda bemor organizmiga infraqizil, ko’zga ko’rinadigan yoki ultrabinafsha nurlar dozalangan miqdorda ta'sir ettiriladi. yorug’lik o’zining fizik xossalariga ko’ra, optik diapazondagi elektromagnit tebranishlarning to’plamidan tashkil topgan. bu elektromagnit tebranishlarning to’lqin uzunligi 400 mkmdan 2 nm gachadir (1 nanometr 109 m, ya'ni bir metrning 1 milliarddan liborat bo’lagi). bunday tebranishlar turli energiyaga ega bo’lib, alohida kv...

This file contains 7 pages in DOCX format (36.2 KB). To download "yorug’lik bilan davolash", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug’lik bilan davolash DOCX 7 pages Free download Telegram