yorug’likning tabiati. infraqizil va ultrabinafsha nurlarning qishloq xo’jaligida

PPTX 28 pages 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 28
13-ma’ruza: yorug‘likning zarracha va to‘lqin dualizmi. geometrik optika qonunlari. optik asboblar 8-ma’ruza.optika. yorug’likninng tabiati. infraqizil va ultrabinafsha nurlarning qishloq xo’jaligidagi ahamiyati ma’ruzachi: g.o.nabiyeva. reja: 1. yorug’likning qaytish va sinish qonunlari. ikki muhit chegarasida yorug’likning to‘la qaytishi va tolalar optikasidan veteraneriyada foydalanish. 2. optik asboblar. 3. yorug’likning dispersiyasi. spektrlar. spektr turlari. 4. ultrabinafsha va infraqizil nurlanishlar tayanch iboralar: optika, yorug’lik tabiati, yorug’lik tezligi, muhitning optik singdiruvchanligi, nisbiy va absolyut singdiruvchanlik, shaffof moddalar, optik bir jinsli muhit, refraktometr, mikroskop, ravshanlik, yoritilganlik, yorug’lik kuchi. optika optika– grekcha optikos – ko’rish degan ma’noni bildiradi. bu – bo’lim yorug’likning tabiati, uning boshqa moddalar bilan o’zaro ta’sirini o’rganadi. xvii asrda yorug’likning to’lqin (gyuygens) va korpuskulyar (nyuton) nazariyalari paydo bo’ldi. xviii asrda korpuskulyar nazariya tarafdorlari g’alaba qilgan bo’lsa, xix asrda to’lqin nazariyasi oldinda bo’ldi. lekin to’lqin «dunyo efirida» tarqaladi degan fikr noto’g’ri edi. yorug’lik- to’lqindan iborat. yorug’ lik- zarrachadan iborat xviii asr boshlarida yorug`lik tabiatini tushuntirishda bir-biriga …
2 / 28
biri bilan kesishganda ular bir-biriga halaqit bermaydi. yorug’likning qaytish qonuni. qaytgan nur, tushuvchi nur va ikki muhit chegarasiga o’tkazilgan normal bir tekislikda yotadi. tushish burchagi qaytish burchagiga tengdir. yorug’likning sinish qonuni. tushuvchi nur, singan nur va ikki muhit chegarasiga o’tkazilgan normal bir tekislikda yotadi. tushish burchagi sinusining sinish burchagi sinusiga nisbati berilgan moddalar uchun doimiy bo’lib, ikkinchi muhitning birinchi muhitga nisbatan sindirish ko’rsatkichi deyiladi. geometrik optika qonunlari yorug’lik bir jinsli optik muhitda to’g’ri chiziq bo’ylab tarqaladi. bunga yorug’likning to’g’ri chiziq bo’ylab tarqalish qonuni deyiladi. geometrik optika qonunlari 2. yorug’lik nurining mustaqillik qonuni. yorug’lik to’lqinlari bir- biri bilan kesishganda ular bir-biriga halaqit bermaydi. geometrik optika qonunlari yorug’likning qaytish qonuni. qaytgan nur, tushuvchi nur va ikki muhit chegarasiga o’tkazilgan normal bir tekislikda yotadi. tushish burchagi qaytish burchagiga tengdir. geometrik optika qonunlari 4. yorug’likning sinish qonuni. tushuvchi nur, singan nur va ikki muhit chegarasiga o’tkazilgan normal bir tekislikda yotadi. tushish burchagi sinusining sinish …
3 / 28
ki qaytish agarda yorug’lik optik zichligi katta muhitdan optik zichligi kichik muhitga tushsa, u holda i2> i1 sinish burchagi tushish burchagidan katta bo’ladi. bu hodisa yorug’likning to’la ichki qaytish hodisasi deyiladi. shisha havo chegarasi uchun limit burchagi 42o. shu burchakdan katta bo’lsa to’la ichki qaytish yuz beradi. to’la ichki qaytish hodisasidan ko’plab optik asboblarda foydalaniladi. m: nurni 90o ga burish, tasvirni teskari burish, hozirgi vaqtda to’la ichki qaytishdan tola optikasida (svetovodlar) keng qo’llanilmoqda. shisha tola optik zichligi kamroq modda bilan qoplanadi. tolaning bir uchiga tushgan nur ikkinchi uchidan bemalol chiqib ketadi. fotometriya optikaning yorug’lik intensivligini o’lchash bilan shug’ullanadigan bo’limidir, fotometriyada ikki xil kattaliklarga qaraladi. energetik – optik nurlanishni quvvat jihatdan tomondan xarakterlaydi. yorug’likning fiziologik ta’siri o’rganiladi. fotometriya yorug’lik oqimi va unga bog’liq bo’lgan kattaliklarni o’lchash bilan shug’ullanadigan optikaning bo’limidir. fotometrik kattaliklar yorug’lik energiyasining ko’zning ko’rish hissiga ko’ra baholanadigan oqimi yorug’lik oqimi deyiladi yorug’lik kuchi nuqtaviy yorug’lik manbaining birlik fazoviy burchak …
4 / 28
ng sindirish ko’rsatkichlari turlicha bo’lgan ikki muhitning ajralish chegarasidan o’tganda sodir bo’ladigan hodisalarga asoslangan. refraktometrlar yordamida moddalar tarkibi, turli mahsulotlar sifatini nazorat qilishda, dorishunoslikda, oziq–ovqat sanoatida keng qo’llaniladi. qattiq va suyuq moddalar gidrodinamik tadqiqotlari yordamida ularning bir jinsliligi tekshiriladi. endoskoplar to’la ichki qaytish hodisasiga asoslangan bo’lib ingichka naydan iborat. uning ichida lampochka va linza qo’yilgan. undan asosan odam va hayvonlar ichki organlarni, asosan oshqozonni tekshirishda ishlatiladi. endoskopning ikkinchi uchi monitorga ulangan bo’lib, ichki organlar tasvirini ko’rsatib turadi. undan ichki organlarni jarrohlik usulida davolashda ham ishlatiladi. endoskop shlangi svetovoddan iboratdir, u har qancha egilib, buralsa ham monitorda tasvir aniq ko’rinadi. refraktometrlar yordamida veterinariyada hayvon organizmidan olingan turli suyuqliklar, ayniqsa, siydik sindirish ko’rsatkichini aniqlash yo’li bilan uning kasalliklarini diagnostika qilish mumkin. qonda, siydikda shakar miqdorini yuqori darajada aniqlikda o’lchash mumkin. bularni aniqlash esa hayvon organizmi holati haqida to’la ma’lumot olishga imkon beradi. olingan natijalarga ko’ra davolash usullarini qo’llash mumkin. fotometrik kattaliklar va …
5 / 28
a ham) bog’liq bo’ladi. shuning uchun yorug’lik ko’zga tushadigan ko’p hollarda yorug’lik oqimini nurlanish quvvati ning ko’rinuvchanlik koeffisiyentiga ko’paytmasi bilan xarakterlash qulayroq bo’ladi. nurlanishning ko’z spektral sezgirligini nazarga oluvchi bu psixofizikaviy yoki fotometrik xarakteristikasi yorug’lik oqimi deyiladi: agar nurlanish turli uzunlikdagi to’lqinlar bilan vujudga kelsa, bunday monoxromatik bo’lmagan nurlanishning yorug’lik oqimi har bir uzunlikdagi to’lqinning yorug’lik oqimlari yig’indisidan iborat bo’ladi: shunday qilib, yorug’lik energiyasining ko’zning ko’rish hissiga ko’ra baholanadigan oqimi yorug’lik oqimi deyiladi, deb aytish mumkin. fotometrik kattaliklar va o’lchov birliklar. yorug’lik oqimidan tashqari, yorug’likning asosiy fotometrik xarakteristikalari yorug’lik kuchi, yoritilganlik va ravshanlikdir. yorug’lik kuchi tushunchasi nuqtaviy yorug’lik manbai xaqidagi tasavvur yordamida kiritiladi. yorug’lik kuchi nuqtaviy yorug’lik manbaining birlik fazoviy burchak hosil qiluvchi yorug’lik oqimi bilan o’lchanadi. agar yorug’lik oqimi fazoviy burchakli nuqtaviy manbadan hosil qilingan bo’lsa yorug’lik kuchi shunday munosabat bilan ifodalanadi: fazoning konus sirt bilan chegaralangan qismi fazoviy burchak deyiladi. fazoviy burchakning kattaligi markazi jismoniy burchakning uchida bo’lgan …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug’likning tabiati. infraqizil va ultrabinafsha nurlarning qishloq xo’jaligida"

13-ma’ruza: yorug‘likning zarracha va to‘lqin dualizmi. geometrik optika qonunlari. optik asboblar 8-ma’ruza.optika. yorug’likninng tabiati. infraqizil va ultrabinafsha nurlarning qishloq xo’jaligidagi ahamiyati ma’ruzachi: g.o.nabiyeva. reja: 1. yorug’likning qaytish va sinish qonunlari. ikki muhit chegarasida yorug’likning to‘la qaytishi va tolalar optikasidan veteraneriyada foydalanish. 2. optik asboblar. 3. yorug’likning dispersiyasi. spektrlar. spektr turlari. 4. ultrabinafsha va infraqizil nurlanishlar tayanch iboralar: optika, yorug’lik tabiati, yorug’lik tezligi, muhitning optik singdiruvchanligi, nisbiy va absolyut singdiruvchanlik, shaffof moddalar, optik bir jinsli muhit, refraktometr, mikroskop, ravshanlik, yoritilganlik, yorug’lik kuchi. optika optika– grekcha optikos – ko’ris...

This file contains 28 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "yorug’likning tabiati. infraqizil va ultrabinafsha nurlarning qishloq xo’jaligida", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug’likning tabiati. infraqiz… PPTX 28 pages Free download Telegram