islom mintaqa madaniyati

DOCX 9 pages 46.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.0 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

6- mavzu.islom mintaqa madaniyati doirasida milliy ma’naviyatimiz takomili va ma’rifat yo‘llari 1.viil-ix asrlarda islom mintaqa madanivatining tashkil topishi. 2.sunnaning ma’nosi. roviylar va muhaddislar.ilk hadis to‘plamlari. 3.islom ma’rifatchiligi va ratsionalistik tafakkur rivoji.qomusiy allomalar faoliyati. 4.tasavvufiy qarashlarning shakllanishi. 5.milliy ma'naviyatimiz rivojida “majoz tariqi” bosqichi.alisher navoiy “majoz ishqi” haqida. tayanch so‘z va iboralar ma’naviyat va ma’rifat, ma’rifatning tor va keng ma’nolari, asotir tafakkur, sunna bosqichi, ibrat ma’rifati, ilm ma’rifati, riyozat ma’rifati, “majoz tariqi”, mehr ma’rifati, “xavos” va “avom”, “ma’rifat vodiysi”, irsiy birodarlar uyushmasi, “budun”, sarbadorlar, temuriylar, “xos” va “avom”, haqiqat ishqi. asotir tafakkur hukmronligidan e’tiqodiy bag‘rikenglik aro milliy tafakkurga o‘ta boshlagan turkiy elatlar tavhid e’tiqodi tufayli qo‘shni xalqlar bilan yagona madaniy mintaqaga birlashdilar. ushbu yagona madaniy birlik doirasida milliy ma’naviyatimiz yangi ufqlar sari yuksalib bordi. viii – xv asrlarni o‘z ichiga olgan ushbu qutlug‘ davr o‘z ichki takomiliga ko‘ra 4 bosqichga bo‘linadi: 1.sunna bosqichi (viii – ix asrlar). 2. islom ma’rifatchiligi bosqichi (x …

2 / 9

hi tamoyillariga biz alohida urg‘u berganligimiz oldingi bosqichdagi tamoyillar yo‘q bo‘lib ketganini yoki nazardan chetda qolganini bildirmaydi. milliy ma’naviyatimiz taraqqiyotining har bir davri, har bir bosqichi o‘ta murakkab mazmunga, turli tamoyillarining o‘zaro uzviy tutashgan muayyan uyg‘unlikdagi tizimiga ega bo‘lib, ularning har birini alohida o‘rganish lozim. ammo hoircha biz masalani ilk umumiy yondoshuv darajasida talqin etganimiz sababli, bu o‘rinda eng yorqin tamoyillargagina e’tibor qaratamiz. shu bilan birga ko‘p nozik jihatlar soyada qolib keta yotganini ham eslatib o‘tamiz. bugungi kunda biz “ma’rifat” tushunchasini ba’zan juda tor talqin qilib, ilm o‘rganish, turli sohalarda bilim hosil qilish deb o‘ylaymiz[footnoteref:1]. asli aql bilan anglab yetiladigan bilimlarni o‘zlashtirishga intilish “ma’rifat vodiysida”gi bir yo‘nalish, xolos. islom mintaqasida ma’rifatning bunday talqini faqat x-xi asrlardagina yetakchi yo‘nalish bo‘lib, forobiy singari faylasuflar, yusuf xos hojib kabi alloma shoirlar tomonidan olg‘a surilgan. ular aqlni, mantiqiy tafakkur yo‘li bilan o‘zlashtiriladigan bilimlarni insonni baxt-saodat sari eltuvchi asosiy yo‘l deb tushunganlar. xviii-xix asr yevropa …

3 / 9

viyatini shaklantiruvchi muhim yo‘nalishlardandir. asli ma’rifatning ilk yo‘li ibratdir. go‘dak yorug‘ dunyo yuziga kelib, yashash ishqi bilan hayotga intilar ekan, ishni ibratdan boshlaydi, ona ibrati, ota ibrati, akalar va opalar, buvilar va bobolar ibrati bilan voqelikka o‘z munosabatini shakllantira boshlaydi. bu dunyo asli insonga ibrat uchun yaralgan. daraxtlarning quyosh sari bo‘y cho‘zmog‘i - ibrat, jonivorlarning o‘z taqdiriga rizoligi - ibrat, tog‘lar ustivorligi - ibrat, ummonlar teranligi - ibrat, quyosh va oy xizmati, kecha va kunduz navbati - ibrat. payg‘ambarlar sidqi, valiylar karomati, allomalar ilmi, zohidlar taqvosi, oshiqlar ishqi, eranlar jasorati, tashabbuskorlar g‘ayrati, oqillar tadbiri, hayo egalarining andishasi, siddiqlar ibosi, onalar mehri, otalar bag‘rikengligi, go‘daklar beg‘uborligi, keksalar ulug‘vorligi - barcha-barchasi inson uchun ibratdir. yomondan yomonlikni anglab, undan qaytmoq ibrat, yaxshidan yaxshilikni anglab unga ergashmoq - ibrat. o‘g‘rining taqdiri - ibrat, fohishaning fojiasi - ibrat, fotihlar umri - ibrat, sotqinlar tubanligi - ibrat. nima ibrat emas? barchasi ibrat. ibrat ola bilmoq - …

4 / 9

stidan hukm o‘rnatishi, inson ma’naviy halokatining ibtidosidir. b) islom ma’rifatchiligi bosqichi – ilm ma’rifati; ma’rifatning yana bir buyuk o‘chog‘i ilmdir. ilmni shaxs kamolotining ikkinchi bosqichi deb hisoblash mumkin. agar bolaning ilk tarbiyasi ko‘proq atrofidagi kattalardan o‘rganish, o‘qigan-eshitgan ertak qahramonlaridan ibrat olish asosida bo‘lsa, o‘smir yoshiga o‘tishidan uning shuurida hayot hodisalariga tahliliy yondoshuv uyg‘onadi. maktabda ham shu sababli alohida fan asoslaridan ta’lim berish 6-7 sinflardan boshlanadi. maxsus ilmlarga chuqur kirib borish esa oliy o‘quv yurtlarida amalga oshiriladi. demak, ilmiy tafakkurning shakllanishi balog‘at yoshi bilan bog‘liq. albatta, hayotga ilm asosida yondoshuv barchada bir xil darajada bo‘lish qiyin. haqiqiy ilmga qobillik alohida iste’doddir. ilm - tafakkur bilan bo‘ladi, axborot yig‘ish ilmga tayyorgarlik bo‘lishi mumkin, undan ortiq emas. ilm - asli ajdodlar ibratidir, o‘tganlar, biz ko‘rmaganlar haqida xabar orqali ibratdir. payg‘ambarimiz hayoti - ibrat, imom al-buxoriy hayoti va faoliyati ibrat, “jome’ as-sahih“ kitobi esa ilmdir. forobiyning ilm yo‘lidagi fidoiyligi ibrat, “fozil shahar fuqarolarining qarashlari” …

5 / 9

an kishini ayblab bo‘lmas, inson ma’naviy kamoloti - bu bilan belgilanmas. ammo har bir shaxs o‘z sog‘lig‘ining qadriga yetish darajasida, har bir ona o‘z farzandini sog‘lom voyaga yetkazish zarurati darajasida tib ilmidan bahramand bo‘lmog‘i ayni ma’naviy kamolotga ishoradir. ilm - hosil qilingan bilimni idrok etmoqdir. ammo ilmni faqat risolalardan, qog‘oz yuzidan qidirmoq ham yetarli emas. savodsiz dehqonning ziroat ilmi ba’zi o‘qib-uqmagan yolg‘on akademiknikidan bir necha bor yuqori va mukammalroq bo‘lishi mumkin. yer ilmi, tabiat ilmi - yolg‘iz kitobdan o‘zlashtirilmaydi, yerga, tabiatga, har bir ko‘kat va jonli mavjudotga mehr bilan, e’tibor va idrok bilan belgilanadi. sarkardalik ilmi, umuman, rahbarlik ilmi - san’at darajasidagi ilmdir, harbiy mahorat haqida ming bir kitobni o‘qigan odam lashkarni jabhada g‘alabaga yetkiza olishiga hech kim kafolot bera olmaydi. bir so‘z bilan aytganda, ilm faqat kitobda emas, ammo kitob o‘qimay ilmga erishaman, deyish ham oqillikdan tashqaridir. xalqimizning viii-xv asrlar yagona islom mintaqa madaniyati doirasida ma’naviy kamoloti millatimizning bugungi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom mintaqa madaniyati"

6- mavzu.islom mintaqa madaniyati doirasida milliy ma’naviyatimiz takomili va ma’rifat yo‘llari 1.viil-ix asrlarda islom mintaqa madanivatining tashkil topishi. 2.sunnaning ma’nosi. roviylar va muhaddislar.ilk hadis to‘plamlari. 3.islom ma’rifatchiligi va ratsionalistik tafakkur rivoji.qomusiy allomalar faoliyati. 4.tasavvufiy qarashlarning shakllanishi. 5.milliy ma'naviyatimiz rivojida “majoz tariqi” bosqichi.alisher navoiy “majoz ishqi” haqida. tayanch so‘z va iboralar ma’naviyat va ma’rifat, ma’rifatning tor va keng ma’nolari, asotir tafakkur, sunna bosqichi, ibrat ma’rifati, ilm ma’rifati, riyozat ma’rifati, “majoz tariqi”, mehr ma’rifati, “xavos” va “avom”, “ma’rifat vodiysi”, irsiy birodarlar uyushmasi, “budun”, sarbadorlar, temuriylar, “xos” va “avom”, haqiqat ishqi. asotir tafakkur...

This file contains 9 pages in DOCX format (46.0 KB). To download "islom mintaqa madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom mintaqa madaniyati DOCX 9 pages Free download Telegram