yadrocha

DOC 4 pages 41.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.5 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

yadrocha yadrocha. yadrochani birinchi bo’lib, 1774 yilda topilgan, biroq juda ko’p yillar e’tibor berilmas, faqat 1930 yillarga kelib mak klintok, xeyts, va s.g. navashinlar tomonidan o’rganilib boshlangan. keyinchalik 1940 yillarda yadrocha tarkibida rnk bo’lishi aniqlangan. sitokimyoviy va biokimyoviy tadqiqotlar asosida yadro tarkibidagi oqsillar aniqlangan. yadrocha tarkibidagi oqsillar quruq massasining 70-80 % ini tashkil etadi. oqsildan tashqari rnk 5-14 % va dnk 2-12 % ni tashkil qiladi. 1950 yillarga kelib, yadrochaning ultrastrukturasi yaxshi tadqiqot qilingan va uning asosiy tashkiliy qismi ribosomal rnk ekanligi aniqlangan. yadrocha hujayraning interfaza davridagi yadroning ichida sharsimon ko’rinishida ifodalash mumkin. hujayra yadrolarida 1-5 gacha yadrochalar uchraydi. yadrochalarning faoliyati ham yadro bilan bevosita bog’langan. yadrochalarning xromosomalar shakllanish jarayonidagi faoliyati ham aniqlangan. masalan, odam kariotipidagi 13, 14, 15, 21 va 22- juft xromosomalarning telomeralari. elektron miksorkopiya metodlari yadrochaning strukturaviy tuzilishini chuqur o’rganish imkoniyatini berdi. yadrochada o’ta zich qatlam hosil qiladi, unda ipsimon (granulyar) donador komponent va yorqin vakuolali strukturalarni …

2 / 4

r va fibrilyar komponent teng miqdorda joylashgan bo’ladi. yadrocha strukturasida donador-fibrilyar komponentlar o’zaro birlashib 100-200 nm o’lchamdagi ipsimon komponentni tashkil etadi. bu strukturani hatto yorug’lik mikroskoplarida ham ko’rish mumkin. o’simlik va hayvon hujayra yadrochalarida fibrilyar komponentlar bir xil tarkibda bo’lmasdan fibrilyar markazni tashkil qiladi. uning o’rta qismi past elektron bosimda, atrofi esa yuqori elektron bosimdagi zich fibrilyar komponent bilan o’ralgan bo’ladi. yadrochada donador va fibrilyar komponentlardan tashqari yadrocha oldi xromatinlar ham uchraydi. xromatin fibrillalari, donador (granulyar) komponent oraliqlariga kirib, aralashma ham hosil qiladi. yadrocha tarkibida oqsilli tayanch-matriks mavjud. shunday qilib, yadrocha tarkibiga kiruvchi quyidagi komponentlar tafovut qilinadi: donador, fibrilyar markaz, zich fibrilyar komponent, xromatin va to’rsimon oqsilli matriks. hujayraning sintez davrida, ayniqsa yadrodan r-rnk ning sintezlanishida va tegishli bosqichlarda, yadrochaning tarkibiy strukturalari bir necha tiplarni hosil qiladi. jumladan, quyidagi tiplari tafovut qilinadi: retikulyar, kompakt, vakuolyar, uzuksimon, qoldiq cho’kmali va segregirali. retikulyar tipdagi yadrocha, o’simlik va hayvon hujayralari yadrosida ko’proq uchraydi. …

3 / 4

’kma hosil qilgan shaklni o’z navbatida boshqa tiplarga aylanib turadi. bu tip normoblast va teri epiteliy hujayra yadrolarida uchragan. segregirali tipdagi yadrocha, kimyoviy moddalar yoki antibiotiklar bilan ishlov berilgan hujayra yadrolarida uchrashi kuzatilgan. “segregira” atamasi yadrochadagi har xil komponentlarining ajralib, tarqalishi xromosomalardagi o’z o’rniga tartib bilan ko’chib o’tishini ifodalaydi. yadrochalarning ribosomalar sintezlanishidagi roli. yadrochalarning ribosomalar sintezlanishidagi roli juda muhim hisoblanadi. yadrochada transkripsiya jarayonining boshlang’ich davrida rnk – polimeraza i fermentining faoliyati natijasida, birlamchi r-rnk transkripsiyasi boshlanadi. rnk – polimeraza i fermenti ta’siri natijasida transkripsiyalanadigan birlik alohidalanib boshlanadi, navbatdagi rnk – polimeraza natijasida r-rnk sintezlanadi. bir vaqtning o’zida o’zida juda ko’p miqdorda rnk – polimeraza i fermenti ta’sir etib boshlaydi va har xil bosqichdagi sintez amalga oshadi. oxirgi natijada r-rnk yoki 45 s r-rnk hosil bo’ladi. sintezning keyingi zanjirida r-rnk lar yadroga sitoplazmadan kelib tushgan ribosoma oqsili bilan qoplanib, navbatdagi zanjir mahsulotini rnp (ribonukeooroteidni yoki 80 s subbirlik) 45 s r-rnkni …

4 / 4

ni hosil qiladi. yetigan ribosomalar, oqsil sintezida poliribosomalarni tashkil qiladi. yadrochaning mitoz davridagi faoliyati yuqorida qayd qilinganidek yadroning, jumladan, yadrochaning faoliyati, hujayraning interfaza davrida o’ziga xos, mitoz davrida esa, mitotik xromosomalarning shakllanishida ham katta ahamiyat kasb etadi. yorug’lik mikroskoplari yordamida o’rganilganda interfaza davrida yadrochalarni ko’rish mumkin, lekin mitoz davrida ko’rib bo’lmaydi. yadrocha strukturasi mitozning boshlanishida ya’ni profazada erib ketgandek tarqalib belgilaydi. bu vaqtda xromosoma kondensatsiyasi boshlanadi. profazaning oxirida bir-biriga jipslashib, metafazada xromosomalar tarkibidan joy olib, xromosomalarni shakllantiradi va telofazada xromosomalarning dekondensirlanish jarayonida yangi yangi qiz yadrochalar paydo bo’la boshlaydi. yadrocha tarkibidagi ba’zi komponentlar sitoplazmaga chiqib ketishi ham mumkin. yadrochaning eng asosiy komponenti bo’lgan donador va fibrilyar komponentlar xromosomalarning shakllanishida, xromosomalarning periferik materiali hisoblanadi. mitotik xromosomalarning periferik materialini immunositokimyoviy metod yordamida o’rganilgan. yadrocha tarkibidagi fibrilyar markaz komponentlaridan, xromosomaning sentromera qismi, ya’ni xromosomani shakllantiruvchi, tarqoq donadorkomponentlari va zich donador-fibrilyar komponentlaridan xromosomaning periferik qismlari shakllanadi. mitotik xromosomalarning asosiy funksiyasi irsiy materialni ona hujayradan …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yadrocha"

yadrocha yadrocha. yadrochani birinchi bo’lib, 1774 yilda topilgan, biroq juda ko’p yillar e’tibor berilmas, faqat 1930 yillarga kelib mak klintok, xeyts, va s.g. navashinlar tomonidan o’rganilib boshlangan. keyinchalik 1940 yillarda yadrocha tarkibida rnk bo’lishi aniqlangan. sitokimyoviy va biokimyoviy tadqiqotlar asosida yadro tarkibidagi oqsillar aniqlangan. yadrocha tarkibidagi oqsillar quruq massasining 70-80 % ini tashkil etadi. oqsildan tashqari rnk 5-14 % va dnk 2-12 % ni tashkil qiladi. 1950 yillarga kelib, yadrochaning ultrastrukturasi yaxshi tadqiqot qilingan va uning asosiy tashkiliy qismi ribosomal rnk ekanligi aniqlangan. yadrocha hujayraning interfaza davridagi yadroning ichida sharsimon ko’rinishida ifodalash mumkin. hujayra yadrolarida 1-5 gacha yadrochalar uchraydi. yadr...

This file contains 4 pages in DOC format (41.5 KB). To download "yadrocha", click the Telegram button on the left.

Tags: yadrocha DOC 4 pages Free download Telegram