yadro shirasi – karioplazma. yadrocha

DOCX 144.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1673513700.docx yadro shirasi – karioplazma. yadrocha reja: · yadroning kimyoviy tuzilishi · yadroning fermentlari. · yadrocha · yadrochaning ultrastrukturasi · hujayraning funksiyasida yadroning roli yadroning kimyoviy tuzilishi u strukturasiz holda xromosoma va yadrolarni o’rab turadi. yadro shirasining ilashimliligi sitoplazmaning asosiy moddasi ilashimliligidek. yadro shirasining kislotaliligi sitoplazmanikidan biroz yuqori. karioplazmada oqsillar va rnk bo’ladi. i.b.zbarskiyning bergan ma’lumotlariga qaraganda, sichqonning jigar hujayrasi karioplazmasida 92-98% (quruq og’irligi) globulin fraksiyasi oqsili va 2-8% rnk bo’ladi. yana yadroda nuklein kislotaning sintezida ishtirok etuvchi fermentlar va ribosomalar bo’ladi. ultratsentrifuga yordamida yemirilgan hujayralardan yadrolarning toza fraksiyasini ajratishga erishildi, ular kimyoviy tahlil qilinib, alohida komponentlarni nisbatlari aniqlandi. yadroning quruq moddasining asosiy massasini 70-96%ini oqsillar va nuklein kislotalar tashkil qiladi; undan tashqari yadroda lipidlar va boshqa sitoplazmaga xos moddalar ham uchraydi. yadro oqsillari 2 tipda bo’ladi. 1) gistonlar yoki protaminlar - asosli oqsillar. protaminlar baliqlarning spermasida, boshqa hamma hujayralarda esa gistonlar topilgan. yadrodagi gistonlarning miqdori nisbatan doimiy va dnk …
2
mida qatnashuvchi fermentlari eng muhimlaridir. ularga dnk sintezini amalga oshiruvchi dnk-polimeraza kiradi. rnkpolimeraza esa dnk, shuningdek fermentlardan nukleozidfosfataza va gistonasetilazalarga ham bog’liqdir. yadroning fermentativ tarkibining xarakterlovchi eng muhim belgilaridan biri, unda sitoxromoksilaza va suksindegidrogenaza kabi eng muhim oksidlovchi fermentlarning bo’lmasligidir. yadroda nukleozitlarning metabolizmi bilan bog’liq bo’lgan adenozin dezaminaza, nukleozitfosforilaza va guanazalar, ayniqsa, ko’p topiladi. yadroda yana eruvchi glikoliz fermentlaridan aldolaza, yenulaza, piruvatkinaza va 3gliseraldegid degidrogenazalar uchraydi. bu fermentlarning bo’lishi atfni yadroda hosil bo’lishining asosiy yo’li glikolitik faollikdan kelib chiqadi, deb xulosa chiqarishga asos bo’ladi. yadro fermentlarini ikki guruhga ajratish mumkin, ulardan biri hamma joyda uchraydi, ikkinchisi-ba’zi bir to’qima hujayralarida uchraydi, xolos. birinchi guruh fermentlaridan nukleozidlar (adenozindezaminaza, nukleozidfosforilaza va guanaza) almashinuvi bilan bog’liq bo’lganlar yadroda ko’p miqdor uchraydi. xogebum va shneyder (1952) lar fikriga ko’ra, ulardan eng muhim ahamiyatga ega bo’lgani va faqat yadroda uchraydigani nukleozidfosforilazadir. bu ferment nad kofermentining sintezida qatnashadi. boshqa fermentlar, masalan esteraza, yadroda har xil miqdorda uchraydi. …
3
ollardir. yadrochaning umumiy xususiyatidan biri bazofilligidir, bu uning tarkibida rnk ning ko’p bo’lganligidan kelib chiqadi. bu xususiyat barcha ixtisoslashmagan, ixtisoslashgan, embrional, qayta tiklanayotgan, shish hosil qiluvchi to’qima hujayralarida ko’zga tashlanadi. yadrocha mustaqil struktura yoki organoid emas, u xromosoma interfazada faol vazifa bajarayotgan lokusidan hosil bo’ladi, buni yadrocha tashkilotchisi deb ataladi (mak klintok, 1934). yadrocha tashkilotchisi dnk sida ribosomal rnk hosil bo’ladi va oqsilli qobiq bilan o’ralib, ribosomaga aylanadi, ular yadrochadan chiqib, karioplazma yoki sitoplazma oqsil sintezida qatnashadi. yadrocha tipik interfaza yadrosining doimiy qismi bo’lib, membranaga ega bo’lmagan birdan bir strukturadir (ilova,32). uning kattaligi har xil bo’lib, u hujayraning funksional holatiga bog’liq. yirik yadrochalar, odatda, embrional hujayralarda yoki oqsilni faol sintezlayotgan hujayralarda, sutemizuvchilarning ootsitlarida, nerv hujayralarida va ba’zi bez hujayralarida uchraydi. yadrochalar faol maydalanayotgan tuxum hujayralarida bo’lmaydi. ba’zan hujayralar bir qancha yadrochaga ega bo’ladi, ularning ko’pchiligi amfibiylarning ootsitlarining intensiv o’sish davrida hosil bo’ladi. yadrocha fizik xususiyatlariga ko’ra yadroning zichlanganroq qismi bo’lib, …
4
larida ribosomalar hosil bo’lmaydi, murtak o’ladi, blastula bosqichigacha taraqqiy etishi ovogonez vaqtida hosil bo’lgan ribosomalar hisobiga bo’ladi. binobarin, ribosomalar yadrochalarda shakllanadi, lekin ribosomalarni hosil qiluvchi rnk va oqsillar xromosomalar bilan bog’liq bo’ladi. hozirgi vaqtda yadrochada yig’iladigan rnk ni dnk dan hosil bo’lishi aniqlangan, ammo yadrochaning oqsili qanday hosil bo’lishi hozirgacha aniq emas. ko’rinishicha, u yadrochaning o’zida hosil bo’lib, rnk bilan birlashib, ribosomani hosil qiladi. yadrocha doimiy struktura emas: u mitozning boshlanishida yo’qolib ketib, telofazaning oxirida yana hosil bo’ladi. yadrochaning rnk va oqsili yadrochaning tashkilotchisi zonasida yig’iladi yoki rnk yangidan sintezlanadi, so’ng rnk va oqsil yadrocha tashkilotchisi zonasida to’planadi va yadrocha shakllanadi. yadrochalar yadro membranasi orqali sitoplazmaga chiqadi. yadrochaning soni yadrocha tashkilotchisi soniga va yadroning ploidligiga bog’liq holda ortib boradi. buni tasdiqlovchi dalillar dumsiz baqalardan xenorus laevis ning mutant formalarida olingan. mutatsiya bir xromosomada ikkilamchi qisilmaning yo’qolishi (deletsiya) bilan bog’liq ekan, binobarin, bitta yadrocha tashkilotchisi yo’qolgan bo’ladi. gomozigotali mutant embrionlarda yadrochalar …
5
itoplazmanikidan bir yarim marta ortiq. yadrochaning 60-90% i oqsildan iborat. yadrochaning zichligi yuqori bo’lganligi uchun, uni hujayra yadrolari gomogenatidan osongina ajratib olish mumkin. sitokimyoviy tekshirishlar yadrochada kislotali fosfoproteidlar va asosli (giston emas) oqsillar bo’lishini ko’rsatdi. yadrochada rnk ning konsentratsiyasi hujayraning boshqa komponentlarinikidan doimo yuqori bo’ladi. yadrochada rnk ning konsentratsiyasi yadronikidan 2-8 marta, sitoplazmanikidan 1-3 marta yuqori bo’ladi. masalan, sichqonning jigar hujayrasida yadro, yadrocha va sitoplazmadagi rnk nisbati-1:7,3:4,1 ga, oshqozon osti bezi hujayrasida esa–1:9,6:6,6 ga teng. tekshirishlar sitoplazmatik rnk ning yadrochada sintezlanishini tasdiqladi, 70-90% sitoplazmatik rnk ribosomal rnk hisoblanadi. yadrochaning ultrastrukturasi zamonaviy metodlarni qo’llash yadrochaning morfologik tuzilishini uning vazifasiga bog’liq holda o’rganishga imkon berdi. turli hayvon va o’simlik hujayralari yadrochalarini o’rganish ularning to’rsimon yoki tolali tuzilishga egaligini ko’rsatdi. bu strukturalarni diffuziya holdagi ancha zich massa birlashtirgan bo’ladi. tolali strukturalarni maxsus ishlov berilgan preparatlarda yorug’lik mikroskoplarida ham ko’rish mumkin. tolali qismni nukleonema deb, diffuziya holdagi gomogen qismni- amorf qism yoki modda deb …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yadro shirasi – karioplazma. yadrocha"

1673513700.docx yadro shirasi – karioplazma. yadrocha reja: · yadroning kimyoviy tuzilishi · yadroning fermentlari. · yadrocha · yadrochaning ultrastrukturasi · hujayraning funksiyasida yadroning roli yadroning kimyoviy tuzilishi u strukturasiz holda xromosoma va yadrolarni o’rab turadi. yadro shirasining ilashimliligi sitoplazmaning asosiy moddasi ilashimliligidek. yadro shirasining kislotaliligi sitoplazmanikidan biroz yuqori. karioplazmada oqsillar va rnk bo’ladi. i.b.zbarskiyning bergan ma’lumotlariga qaraganda, sichqonning jigar hujayrasi karioplazmasida 92-98% (quruq og’irligi) globulin fraksiyasi oqsili va 2-8% rnk bo’ladi. yana yadroda nuklein kislotaning sintezida ishtirok etuvchi fermentlar va ribosomalar bo’ladi. ultratsentrifuga yordamida yemirilgan hujayralardan yadrolarning t...

DOCX format, 144.2 KB. To download "yadro shirasi – karioplazma. yadrocha", click the Telegram button on the left.

Tags: yadro shirasi – karioplazma. ya… DOCX Free download Telegram