tarmoq topologiyalari va turlari

DOCX 14 pages 1.0 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

4-маъруза. tarmoq topologiyalari. axborot uzatish muxiti. lokol tarmoq texnologiyasi. tarmoq qurilmalari. режа: 1.tarmoq topologiyalari tushunchasi; 2.tarmoq serveri; 3.lokal kompyuter tarmoqlari, тarmoq topologiyalari; 4.tarmoqning asosiy turlari.“shina” va “xalqa” topologiyasi. tarmoq komponentlari. 1.tarmoq topologiyalari tushunchasi kompyuter tarmoqlarining paydo boʻlish sabablaridan biri resurslaridan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning oʻzida bir xil ma’lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qoʻshimcha mablagʻni asraydi. tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy usulda qimmatli axborotlarni qayta nusxalash mumkin va alohida foydalanuvchilar oʻrtasida axborot almashish yengillashtiriladi. tarmoq foydalanuvchilar soʻrovini mujassamlashtiradi, bir vaqtning oʻzida axborotdan koʻplab mijozlar foydalanish imkonini beradi. apparat qurilmalari va tarmoq dastur ta’minoti orqali oʻzaro bir-birlari bilan hamohang ishlay oladigan kompyuterlar majmuiga tarmoq deyiladi. 2.1-rasm.tarmoq topologiyasini fizik koʻrinishi tarmoqlarni turli me’yorlarga koʻra sinflarga ajratish mumkin. bular: 1) oʻtkazish qobiliyati, ya’ni …

2 / 14

xborot uzatuvchi kengaytirilgan tarmoq; wan (wide-area network) keng masshtabli (mintaqaviy) maxsus qurilma va dasturlar bilan ta’minlangan alohida tarmoqlarni birlashtiruvchi yirik tarmoq; gan (global-agea network) global (xalqaro, qit’alararo) tarmoq; 3) tarmoq tugunlari turi boʻyicha (tugun - hisoblash tarmoqlari va ularning alohida elementlari ulangan joyi). boshqacha aytganda, tugunga shaxsiy, mini- va katta kompyuterlar, alohida tarmoq ham kiradi. masalan, umumiy foydalanish tarmoqlaridagi alohida kompyuterlar (boshqachasiga ularni stantsiyalar deb ham yuritishadi) tugunlarga misol boʻla oladi. unchalik katta boʻlmagan alohida tarmoqlar kampus tarmogʻi uchun tugun boʻladi. 4) tugunlar munosabatiga koʻra: bir xil rangli (peer-to-peer), uncha katta boʻlmagan, bir xil mavqega ega kompyuterlar (bu erda hamma kompyuterlar ham «mijoz», ya’ni tarmoqning oddiy foydalanuvchisi, ham «server», ya’ni tarmoq foydalanuvchilariga xizmat koʻrsatishni ta’minlovchi boʻlishi mumkin). masalan, windows 95 os tarmogʻi tarqatilgan (distributed) tarmoqlar. bunda serverlar tarmoq foydalanuvchilariga xizmat koʻrsatadi, biroq tarmoqni boshqarmaydi; server (server based) yoki markazlashgan boshqarishga ega tarmoqlar. bu erda tarmoqning bosh elementi serverdir. qolgan tugunlar …

3 / 14

mkonini beradi. bunda server barcha ishchi stantsiyalaridan fayllarga kirish imkonini berishi zarur. shunigdek, axborotlarni himoya qila olish vazifasi ijobiy hal etiladi; print - server umumiy holda koʻpgina mijozlarga bir nechta printer orqali xizmat koʻrsatishni ta’minlaydi. bunda server chop etiluvchi axborotlarni qabul qila olishi va ularni navbati bilan chop etishga chiqarishi kerak; 2.1-rasm. fayl server, print va faks – serverlarga misol faks – server-mijozlarga faks-modem telefon tarmoqlari bilan mujassam tarmoqli xizmat koʻrsatishni ta’minlaydi. bu goʻyo axborot chiqarishga oʻxshaydi (printer kabi). faks-server olgan faksimal xabarlar alohida tarmoqda qayta ishlanadi. elektron pochta (e-mail) - mijozlar oʻrtasida, ular bir-birlaridan qancha uzoqlikda joylashganligidan qat’iy nazar, axborot almashishni ta’minlaydi. bu yerda jarayon xuddi oddiy pochta kabi kechadi. elektron xat oʻz adresiga ega. uni joʻnatuvchi desak, qabul qiluvchi xam oʻz adresiga ega. “xat” pochta qutisiga tashlanadi (ya’ni pochta serveri) va pochta serverlar sistemasi yordamida qabul qiluvchi pochta qutisiga yetkaziladi, ya’ni bu erda uzatuvchi va qabul qiluvchining maxsus …

4 / 14

000 metr chamasi radiusda 1000 nafarga etar-etmas mijozlarga xizmat qilishga moʻljallanadi. bunday hajm lkt 10 mbayt/s va undan ortiq tezlanishda ishlash imkonini beradi. odatda lkt ishchi stantsiyalar (is) va maxsus kompyuterlarni (fayl, print serverlari va boshqalar) oʻzaro kabel bilan bogʻlashdan iborat. ular oʻz navbatida tarmoq adapterlari yordamida (tarmoq kartalari) ulanadi. tarmoq topologiyalari.alohida tugunlarni tarmoqda ulash usullari tarmoq topologiyasi deyiladi. odatda uchta topologiya qoʻllaniladi: 1. umumiy shina. bu holda lokal tarmoqdagi barcha kompyuterlar bitta aloqa chizigʻiga parallel bogʻlanadi. bunday shinalarni boshqarish ham alohida, ham markazlashgan boʻlishi mumkin. markazlashgan boshqaruvda tarmoqqa maxsus kompyuter-server ulanadi, uning vazifasi tarmoqda axborotni uzatishni boshqarishdir. alohida boshqaruvda hamma kompyuterlar bir xil maqomga ega, ular mustaqil ma’lumotlarni uzatish imkoniyatiga ega. 2. halqa. bu holatda barcha kompyuterlar yopiq halqasimon, ketma-ket bogʻlanadilar. bunda xabar birin-ketin kompyuterdan-kompyuterga uzatiladi. xabarni uzatgan kompyuter yana oʻsha xabarni qayta qabul qilmaguncha, jarayon davom etaveradi. 3. yulduzcha. yulduzcha topologiyaga ega tarmoqlar markaziy tugunga ega (kommutator yoki …

5 / 14

ishonchli va tez, shu bilan birga juda qimmat kabel turi. oraligʻi 100 km masofadagi tarmoq uchun qoʻllaniladi. oʻtkazish tezligi: 2 gbit/sek; 2.5-rasm. optik tolali kabel tarmoq kabellarini texnik koʻrsatkichi 2.1-jadval. kabel turi oʻtkazish tezligi, mbit/sek tarmoqni hosil qiluvchi nuqtalar orasidagi masofa kabel uzilganda tiklash mukinligi narxi koaksial kabellar 10 mbit/sek 500 m past 100 soʻm/metr juftli oʻram kabellari 100 mbit/sek 100 m yaxshi 200 soʻm/metr optik tolali kabellar 1-2 gbit/sek 100 km maxsus qurilmalar talab qilinadi 1000-3600 soʻm/metr lokal tarmoqlarning qoʻllanish sohasi juda keng. bunga ofis ishlarini avtomatlashtirish, korxona boshqaruv sistemalari, loyihalarni avtomatlashtirish texnologik jarayonlari va robototexnika komplekslari, bank va axborot sistemalari, elektron pochta sistemalarini boshqarish kiradi. windows osda lokal tarmogʻni sozlash va ishlatish uchun juda qulayligini albatta e’tirof etish kerak. tarmoq bilan ishlashdan avval, agar sizning kompyuteringiz lokal tarmoqqa ulanmagan boʻlsa, sozlash ishlari olib boriladi. kompyuter tarmoqda ishlashi uchun uni sozlash jarayoni quyidagicha: avvalo kompyuterda tarmoq plata (karta) borligiga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoq topologiyalari va turlari"

4-маъруза. tarmoq topologiyalari. axborot uzatish muxiti. lokol tarmoq texnologiyasi. tarmoq qurilmalari. режа: 1.tarmoq topologiyalari tushunchasi; 2.tarmoq serveri; 3.lokal kompyuter tarmoqlari, тarmoq topologiyalari; 4.tarmoqning asosiy turlari.“shina” va “xalqa” topologiyasi. tarmoq komponentlari. 1.tarmoq topologiyalari tushunchasi kompyuter tarmoqlarining paydo boʻlish sabablaridan biri resurslaridan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning oʻzida bir xil ma’lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qoʻshimcha mablagʻni asraydi. tarmoqdan foydalangan...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.0 MB). To download "tarmoq topologiyalari va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoq topologiyalari va turlari DOCX 14 pages Free download Telegram