firma konsepsiyasi

DOCX 34 pages 291.7 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 291.7 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

4-mavzu. bozor sharoitida firma (2 soat) 4.1. firma. firma konsepsiyasi 4.2. firmaning qisqa va uzoq muddatli foydalarini maksimallashtirishning maqsadlari. 4.3. qisqa muddatli oraliqda ishlab chiqarish hajmini aniqlash va foydani maksimallashtirish. 4.4. tarmoqning muvozanat holati va tarmoq taklifi 4.5. tarmoqning uzoq muddatli oralidagi umumiy taklifi. firma. firma konsepsiyasi: neoklassik, institutsional, bixevioristik (xulqatvorli). raqobatbardosh firma. iqtisodiyotda firmaning o‘rni. firma faoliyatining maqsadi. firmani tahlil qilishga yondoshuvlar. tijorat tashkiloti, kelishilgan maqsadga ega bo‘lgan mustaqil bozor sub’ektlarining birlashmasi. firmalarning qisqa muddatli va uzoq muddatli foydalarini maksimallashtirishning maqsadlari. daromadlarni (tushumni) maksimallashtirishning shartlari bozor ulushini maksimallashtirish. uzoq muddatli istiqbolda omon qolish. manfaatlar bo‘yicha murosaga erishish. o‘z o‘zini qoplaydigan firma. zarar ko‘rayotgan firmalar. firma zararlarini minimallashtirish. ishlab chiqarishni tugatish. firmaning iqtisodiy xavfsizligi. bozor instituti sifatida firmaning tabiati. korxonalarni tashkil etish turlari. 4.1. firma. firma konsepsiyasi firma deganda, mustaqil xo‘jalik yuritadigan ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi iqtisodiy sub’ekt tushuniladi. mustaqil xo‘jalik faoliyati yuritadi deganda, qanday mahsulotlar …

2 / 34

sosida biznes va tadbirkorlikni tashkil etishning ideal shakllari yo‘q. tadbirkorlikni qaysi shaklda bo‘lishi turli xil shart sharoitlarga bog‘liq. firma tushunchasi (italyancha – firma-muxr) kompaniyaning “savdo ismini” ifodalagan. hozirda esa bu ibora resurslarni mahsulotga aylantiruvchi institut tushunchasini bildiradi. firma so‘zi birinchi bor italiya davlatining shimoliy va markaziy viloyatlarida u yerda kapitalizmni rivojlanishi bilan ishlatila boshlagan. xv-xvii asrlarda firmalar gollandiya, angliya, fransiya, germaniyaning ganzey shaharlarida paydo bo‘lgan va keyinchalik butun dunyoga yoyilib ketgan. firma konsepsiyasi: neoklassik, institutsional, bixevioristik (xulq-atvorlik) firmaning neoklassik tushunchasi, bir tomondan, mehnatning mehnat nazariyasiga va, ayniqsa, ortiqcha qiymatga, ikkinchi tomondan, almashish sohasidagi bo‘zilishlar va ortiqcha ishlab chiqarishning tez-tez uchraydigan inqirozlari natijasida vujudga kelgan marjinal foyda nazariyasiga asoslanadi. firmaning "marjinalistik inqilob" natijasida vujudga kelgan neoklassik nazariyasi boshqa nazariyalarga qaraganda ko‘proq o‘zgarishlarga duch keldi. firmaning ushbu konsepsiyasining tarafdorlari xviii-xix asr boshlarida klassiklardan meros bo‘lib qolgan. a.smitning bozor narxlari mexanizmi tomonidan boshqariladigan bozor sub’ekti sifatida kompaniya haqida g‘oyalari davom ettirishgan. firmani sub’ekt …

3 / 34

sharoitida kompaniyaning tabiatini tushunishga neoklassik yondashuvidan noroziligi kompaniyaning institutsional tushunchalarining paydo bo‘lishi va rivojlanishiga olib keldi. agar firmaning klassik va neoklassik nazariyalarida ikkinchisi bozorning ajralmas qismi bo‘lib, uning asosiy sub’ektlaridan biri sifatida qaralsa, institutsional tushunchaga ko‘ra, kompaniya bozorga qarshi chiqadi, chunki ichki ishlab chiqarish tashqi hisoblanadi. klassik va neoklassik nazariyalar, ular haqiqatning teng tomonlari ekanligiga ishonib, firma va bozorni farqlay olmadilar. institutsional nazariyada firma nisbatan qisqa muddatli shartnomalar vositachiligi bilan bog‘liq bo‘lgan bozordan farqli ravishda uzoq muddatli shartnomalarning kombinatsiyasi sifatida ko‘rilgan. institutsional nazariyaning shakllanishi amaliyotni umumlashtirish - korporativ to‘zilmalarning rivojlanishi, ular o‘rtasidagi munosabatlarning murakkabligi, biznes operatsiyalari ko‘lamining oshishi va aksiyadorlik jamiyatlari samaradorligini belgilaydigan iqtisodiy ma’lumotlarning o‘sishi bilan izohlanadi. firmaning institutsional nazariyasini yanada rivojlantirish "operatsion harajatlar" tushunchasini aniqlashtirish va konkretlashtirish bilan bog‘liq. firmaning institutsional nazariyasida ushbu yo‘nalishning rivojlanishi r. kouza i f.nayta nomlari bilan bog‘liq. bixevioristik firma konsepsiyasii – bu aqshda paydo bo‘lgan va ma’lum rivojlanishga ega bo‘lgan sotsiologik konsepsiya bo‘lib, …

4 / 34

sadi haqiqiy emas deb hisoblaydi. faqat ongli va sub’ektiv bioxevioristik nazariyasi sohasi bilan shug‘ullanuvchi bir tomonlama, chunki ular mavjud bo‘lgan ijtimoiy omillarni hisobga olmaydilar. shunga qaramay ular juda muximdir, chunki ular inson xatti harakatining ob’ektiv tomonlarini o‘rganishni rag‘batlantiradi va shaxsni ijtimoiylashtirish jarayonini o‘rganishda muhim hissa qo‘shadi. neoklassik konsepsiya. firmaning ishlab chiqarish chiqimlari (omillar sarfi va ularning baholanishi), daromadlar (omillarni taqdirlash), tovarlarni bozorda baholash (chegaraviy foydalilik), talab, taklif, ishlab chiqarish hajmlari... barcha-barchasi bozorda birgalikda va bir vaqtda aniqlanadi (valras neoklassik). bozor iqtisodiyotining asosiy sub’ektlaridan biri - bu firma hisoblanadi. tadbirkorlik firmalarining asosiy tashkiliy shakllari: xususiy tadbirkorlik firmasi, mas’uliyati cheklangan va cheklanmagan jamiyatlar, korporatsiya (ochiq va yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlari). xususiy tadbirkorlik firmasi - bu firmaning egasi ishni mustaqil, o‘z manfaatidan kelib chiqib olib boradi, u tavakkalchilikni o‘z zimmasiga oladi, firmaning barcha majburiyatlari bo‘yicha to‘liq javobgarlikni bo‘yniga oladi (ya’ni, mas’uliyati cheklanmagan jamiyat hisoblanadi), qolgan daromadni o‘zi o‘zlashtiradi. mas’uliyati cheklanmagan jamiyat - firmani …

5 / 34

adorlar o‘z aksiyalariga daromad (dividend) oladilar. korporatsiya kreditorlari o‘z talablarini aksiyadorlarga emas, korporatsiyaga qo‘yadilar. aksionerlik jamiyati ochiq turda bo‘lsa, korxona aksiyalari ochiq bozorda, ya’ni fond birjalarida erkin sotiladi. aksiyadorlarga korporatsiya yoqmasa, ular o‘z aksiyalarini ochiq bozorda sotib korxona bilan aloqasini umuman o‘zishi mumkin. foyda olmaydigan tashkilotlar. bozor sharoitida bunday turdagi tashkilotlarga foyda olish maqsadida harakat qilmaydigan kasaba uyushmalari, klublar, machitlar, kasalxona, kollejlar, xayriya jamiyatlari va boshqalar kiradi. kooperativlar. kooperativlar o‘z a’zolarining resurslarini foyda olish maqsadida birlashtirish asosida vujudga keladi. bozor iqtisodiyoti sharoitida korxona va firmalarning turli xillari paydo bo‘la boshlagan. masalan: faktoring firmalari – ular boshqalarning qarz majburiyatlarining veksellarini sotib oladilar. misol uchun bir firma ikkinchi ishlab chiqaruvchi firmadan vekselga tovar oladi, uchinchi firma esa birinchi firmadan shu vekselni uning qiymatini 3-5% pasaytirib sotib oladi. uchinchi firma ikkinchi firmadan veksel uchun pul protsentini oladi. lizing firmalari. lizing ijaraning o‘ziga xos shaklidir. quvvatliroq firma boshqa moliyaviy mablag‘lari kamroq bo‘lgan korxonaga shartnoma …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "firma konsepsiyasi"

4-mavzu. bozor sharoitida firma (2 soat) 4.1. firma. firma konsepsiyasi 4.2. firmaning qisqa va uzoq muddatli foydalarini maksimallashtirishning maqsadlari. 4.3. qisqa muddatli oraliqda ishlab chiqarish hajmini aniqlash va foydani maksimallashtirish. 4.4. tarmoqning muvozanat holati va tarmoq taklifi 4.5. tarmoqning uzoq muddatli oralidagi umumiy taklifi. firma. firma konsepsiyasi: neoklassik, institutsional, bixevioristik (xulqatvorli). raqobatbardosh firma. iqtisodiyotda firmaning o‘rni. firma faoliyatining maqsadi. firmani tahlil qilishga yondoshuvlar. tijorat tashkiloti, kelishilgan maqsadga ega bo‘lgan mustaqil bozor sub’ektlarining birlashmasi. firmalarning qisqa muddatli va uzoq muddatli foydalarini maksimallashtirishning maqsadlari. daromadlarni (tushumni) maksimallashtirishning sh...

This file contains 34 pages in DOCX format (291.7 KB). To download "firma konsepsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: firma konsepsiyasi DOCX 34 pages Free download Telegram