so‘z turkumlarini o‘qitish mеtodikasi

DOCX 9 pages 29.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.4 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu: so‘z turkumlarini o‘qitish mеtodikasi. otni o‘rgatish tizimi. otning lеksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. otlarda son haqida tushunchani o‘rganish mеtodikasi. otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishini o‘rganish. otlarning kеlishik qo‘shimchalari bilan turlanishini o‘rgatish darsning rejasi: 1. mavzuni e’lon qilish 2. adabiyotlar ro‘yxatini taqdim qilish 3. mavzu mohiyatini talabalarga yetkazish 4. talabalar bilan savol-javob o‘tkazish, mavzuni mustahkamlash dars turi: ma’ruza ta’lim texnologiyalari: anjuman-ma’ruza, suhbat, “klaster”, “aqliy hujum” va b. foydalaniladigan adabiyotlar ro`yxati 1. qosimova k va b. ona tili o‘qitish mеtodikasi. t.: ”noshir”, 2009. 2. uzviylashtirilgan davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi. ona tili. (1 – 4-sinflar) toshkеnt. “yangiyo‘l polygraph service”, 2017. 3. o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi respublika ta’lim markazi umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi boshlangich ta`lim ona tili, o`qish, matematika, tabiiyot (1-4-sinf). toshkent-2017. 4. abdullayeva q., nazarov k., yo‘ldosheva sh. savod o‘rgatish metodikasi. –t.: o‘qituvchi, 1996. – 78 b. mavzu yuzasidan ma’ruza matni reja: 1. …

2 / 9

i, ya’ni shaxs, narsa, harakat yoki holat, belgi kabilarning umumlashtirilgan ma’nolari); 2) morfologik (so‘zning turli shakllari tizimi); 3) sintaktik (turli morfologik shakllarning sintaktik vazifa bajarishi) belgilariga asoslaniladi. demak, so‘z turkumlari ustida ishlash o‘quvchilarning muayyan guruhdagi so‘zlarning umumlashtirilgan ma’nolarini, kishilarning aloqa vositasi sifatidagi rolini tushunib olishlariga qaratilishi zarur. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari so‘z turkumlari (ot, sifat, son, olmosh, fe’l) bilan umumiy tanishtirilgandan so‘ng har bir leksik-grammatik guruh alohida o‘rganiladi. bu so‘z turkumlarini o‘rganishning boshlang‘ich bosqichidayoq ularni taqqoslashga qulay sharoit yaratadi va shakllantiriladigan grammatik tushunchaning asosiy tomonlarini aniqroq ajratishga imkon beradi. boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ot, sifat, son, fe’ining quyidagi xususiyatlarini bilib oladilar: 1) so‘z nimani bildirishi (shaxs, narsa, belgi, miqdor va tartib, harakat yoki holat); 2) qanday so‘roqlarga javob bo‘lishi; 3) o‘zgarish-o‘zgarmasligi, qanday doimiy kategoriyalari mavjudligi; 4) gapda, asosan, qanday bo‘lak vazifasida kelishi. o‘quvchilar mana shu o‘rgangan belgilari asosida so‘z turkumlarini taqqoslaydilar. ular nimani o‘rganganlariga qarab, har bir so‘z turkumining grammatik belgilari haqidagi …

3 / 9

oshlari va ularning kelishiklar bilan turlanishini, fe’llarda shaxs-son va zamonni o‘rganadilar. o‘quvchilarda so‘z turkumlarini bilish ko‘nikmasi ularning belgilari yig‘indisini egallashlari asosida shakllantiriladi. masalan, gul, guldor, gulladi so‘zlarining qaysi so‘z turkumiga kirishini bilish uchun 2-sinf o‘quvchisi quyidagicha fikr yuritadi: nima? – gul, bu so‘z narsani bildiryapti, ko‘plikda qo‘llanadi – gullar, bu – ot; guldor so‘zi qanday? so‘rog‘iga javob bo‘lyapti, narsaning belgisini bildiryapti, bu – sifat; gulladi so‘zi nima qildi? so‘rog‘iga javob bo‘lyapti, narsaning harakatini bildiryapti, bo‘lishsiz shaklda qo‘llanadi – gullamadi, bu - fe’l. boshlang‘ich sinflar dasturi o‘quvchilarni so‘z turkumlari mustaqil va yordamchi so‘z turkumlariga bo‘linishi bilan maxsus tanishtirishni ko‘zda tutmaydi, ammo o‘qituvchi bolalarni so‘z turkumlarining belgilari bilan amaliy tanishtiradi. so‘z turkumlarini o‘rganishdagi asosiy vazifa o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish, lug‘atini yangi ot, sifat, son, fe’llar bilan boyitish, o‘quvchilar shu vaqtgacha foydalanib kelayotgan so‘zlarning ma’nosini aniq tushunishiga erishish, bog‘lanishli nutqda u yoki bu so‘zdan o‘rinli foydalanish malakasini o‘stirish hisoblanadi. bu vazifalarni …

4 / 9

mlashtirilgan ma’nosi va grammatik belgilari aniq izchillikda, bir-biri bilan ilmiy asoslangan bog‘liqlikda o‘rganiladi, shuningdek, otdan nutqda to‘g‘ri foydalanish va to‘g‘ri yozish malakasini shakllantirish maqsadida bajariladigan mashqlar asta murakkablashtira boriladi. til hodisasi sifatida otning xususiyatlari, uni o‘rganish vazifalari, o‘quvchilarning yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda, har bir sinf uchun material hajmi, ularni o‘rganish izchilligi belgilangan. boshlang‘ich sinflarda otni o‘rganish vazifalari quyidagilar: 1) ,,ot“ haqidagi grammatik tushunchani shakllantirish; 2) kim? so‘rog‘iga javob bo‘lgan (shaxs bildirgan) otlardan nima?so‘rog‘iga javob bo‘lgan (narsa, hayvon, jonivor va boshqalarni bildirgan) otlarni farqlash ko‘nikmasini hosil qilish; 3) kishilarning familiyasi, ismi, otasining ismi, hayvonlarga qo‘yilgan nomlar va geografik nomlarni bosh harf bilan yozish ko‘nikmasini shakllantirish; 4) otlarda son (otning birlik va ko‘plikda qo‘llanishi) bilan tanishtirish; 5) otlarni egalik qo‘shimchalari bilan to‘g‘ri qo‘llash ko‘nikmasini shakllantirish; 6) otlarning kelishiklar bilan turlanishi va kelishik qo‘shimchalarining yozilishi haqida malaka hosil qilish; 7) o‘quvchilar lug‘atini yangi otlar bilan boyitish va ulardan nutqda aniq, o‘rinli foydalanish …

5 / 9

‘quvchilarning nutqi va tafakkurini o‘stirish vazifasi esa mavzuni o‘rganishning barcha bosqichlarida hal qilinadi. grammatik materialni o‘rganish va orfografik malaka hosil qilishning butun jarayoni o‘quvchilar lug‘atini boyitishga, bog‘lanishli nutq malakalari va fikrlash qobiliyatlarini o‘stirishga qaratiladi. so‘z turkumi sifatida ot muayyan leksik ma’nolari va grammatik belgilari bilan ajralib turadi. barcha otlarning umumiy leksik ma’nosi shaxs va narsani ifodalash hisoblanadi. ot jonli mavjudotlar (kishi, qush, hayvon, asalari), yer va osmonga oid narsalar (quyosh, yulduz, daryo, tog‘), o‘simliklar (paxta, beda, gul), voqealar (yig‘in, majlis), tabiat hodisalari (shamol, bo‘ron, yomg‘ir, momaqaldiroq), belgi-xususiyat (ahillik, kuchlilik, samimiyat), harakat-holat (uyqu, sevinch, kurash), o‘rin va vaqt (yoz, bahor, joy) nomlarini bildiradi. otlarning grammatik belgilari: otlar birlik va ko‘plikda qo‘llanadi, egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgaradi, kelishiklar bilan turlanadi, gapda ko‘proq ega, to‘ldiruvchi, aniqlovchi, shuningdek, hoi va kesim vazifasida keladi. ot nutqda sifat, son, olmosh, fe’l bilan birika oladi. otning ma’nolari va grammatik belgilari xiyla murakkab, shuning uchun ham ot haqidagi bilim …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so‘z turkumlarini o‘qitish mеtodikasi"

3-mavzu: so‘z turkumlarini o‘qitish mеtodikasi. otni o‘rgatish tizimi. otning lеksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. otlarda son haqida tushunchani o‘rganish mеtodikasi. otlarning egalik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishini o‘rganish. otlarning kеlishik qo‘shimchalari bilan turlanishini o‘rgatish darsning rejasi: 1. mavzuni e’lon qilish 2. adabiyotlar ro‘yxatini taqdim qilish 3. mavzu mohiyatini talabalarga yetkazish 4. talabalar bilan savol-javob o‘tkazish, mavzuni mustahkamlash dars turi: ma’ruza ta’lim texnologiyalari: anjuman-ma’ruza, suhbat, “klaster”, “aqliy hujum” va b. foydalaniladigan adabiyotlar ro`yxati 1. qosimova k va b. ona tili o‘qitish mеtodikasi. t.: ”noshir”, 2009. 2. uzviylashtirilgan davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi. ona tili. (1 – 4-sinflar) toshkеnt. “yangiy...

This file contains 9 pages in DOCX format (29.4 KB). To download "so‘z turkumlarini o‘qitish mеtodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘z turkumlarini o‘qitish mеto… DOCX 9 pages Free download Telegram