o’rta osiyoning ilk o’rta asrlardagi tarixiy geografiyasi

DOC 74.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1546669189_73482.doc o’rta osiyoning ilk o’rta asrlardagi tarixiy geografiyasi reja: 1 ilk feodal davlatlarning paydo bulish shart-sharoitlari 2 eftalitlar davlatining tashkil topishi va chegaralari 3 turk xokonligining siyosiy-iqtisodiy va etnik demografik geografiyasi. 4. arab xalifaligi davrida movorounnahrning tarixiy gеografiyasi. 5.o’rta osiyoning ix-xii asrlardagi davlatlari tarixiy geografiyasi ilk feodal davlatlarning paydo bulish shart-sharoitlari o’rta osiyo tarixining v-vii asrlarini o’z ichiga oluvchi ilk feodalizm davri bir qancha siyosiy, iqtisodiy hamda ijtimoiy, shuningdek etnik jarayonlarning o’zgarishlari bilan izohlanadi. bu o’zgarishlar shu vaqtda markaziy osiyo hududlariga kirib kelgan ko’chmanchi qabilalar bilan bog’liqdir. bu qabilalarning kirib kelishi, hukmronligi va kelib chiqishi haqida tarixiy manbalarda bir-biriga zid bo’lgan ma`lumotlar uchraydi. yuejilar hukmdori tsidalo jujanlar tazyiqi tufayli qarorgohini xini bolo shahriga ko’chirilganligi haqida ma`lumotlar beradi. unda yana "jasur yuejigi hukmdori tsidolo o’z qo’shinlari bilan baland tog’dan o’tib shimoliy hindistondagi gand-xaradan shimoldagi 5ta davlatni bosib oldi" deb ma`lumot beradi. bu solnomalardagi 427 yildagi voqealar bayon qilingan. yapon olimi k.yenoki …

jud bo’lib, ularda kidara kushanama degan yozuvlar zarb qilingan. ularni tahlil qilgan-da, hindikushdan janubda 390-430 yillar oralig’ida zarb qilinganligi aniq bo’ladi. shu narsa ma`lumki, tsidolo va kidara bir shaxs ismining ikki xilda atalishidir. lekin hindistonga kelgan kidariylar va prisk paniyskiy ma`lumotlaridagi sosoniylar urush olib borgan kidariylar o’rtasida qanday bog’liqlik borligi muammoli ma-saladir. yana kidariylarning 477 yilda gandxaradan xitoyga elchilar jo’natganligi haqida dastlabki ma`lumotlar ammian martsellinda uchraydi. uninng yozishicha, sosoniylar shoxi shopur ii 346-347 yillarda mamlakatining sharqiy chegaralarida "xionit va yovsinlar" hujumini qaytargan i. markvart yozuvida hatolik bor deb hi-soblab, keyingi atamani, ya`ni "yovsinlarni" "kusenlar"-kushonlar deb o’qishni taklif qildi. agar bu faraz kabul kilinsa, xioniylar va kidariylar bir vaktda siesiy maydonga chikishgan buladi. ammian martsellin xioniylar xakidagi ma`lumotlarni davom ettirib, shopur keyinchalik "xionitlar va gelak-lar" bilan sulx tuzib, ittifok tuzishga erishganini eza-di. 359 yilda xioniylar ittifokchilik shartnomasiga so-dik kolib, shopur 11 kushinlari bilan birga suriyaning amid shaxrini bosib olishda katnashadi. bu …

xukmdorini uldirib, uning erlarini bosib oldi" deb ezilgan. k yanoki bu erda sude-sugd va xunnlar-xioniylarning uzidir degan xu-losaga kelgan. solnomalardagi bu vokealar 437 yilga tegishlidir. agar biz bu fikrga kushilsak, xioniylar avval sugdni bosib olib, keyin shu xudud orkali markaziy osiyo janubiga karab siljishgan. 6 asrga kelib, siesiy maydonga chikkan eftaliylar sulolasi to 6 asrning 2-chi yarmiga kadar mintaka siesiy xaetiga etakchilik kiladilar ularga oid kator ma``lumot-larni biz xitoy, xind, fors, arman, suriya, lotin man-balaridan topishimiz mumkin. shuni kayd etib utish lo-zimki, ularning xammasida xam eftaliylar atamasi uch-ramaydi. sababi xar bir til va ezuvning uz xususiyatlari bulishida xitoylik mualliflar eftaliylarni turkiy tilli xalklar (tukyue) bilan boglik ravishda ta``riflab ularning yuechji e uygur kabilalariga tegishli ekanini xam aytib utadilar. vizzantiyalik tarixchilar masalan, prokopiy (6 asr), "ular (ya``ni eftaliylar) xunnlardan-dir, tanalari esa, ok deb masalaga aniklik xam kiritib utadi, ya``ni eftaliylar tugridan-tugri turkiy shajaraga boglanayapti. eftaliylar turkiston mintakasida yashab kelgan kadi-miy urug, …

axt boykentga kuchirilgan bulsa, xech-gap emas. eftalitlar sosoniylar bilan birga kurash jaraenida markaziy osiyoning janubiga siljiy boshlashgan. ular 467-470 yoki 480 yillarda so’g’dni bosib olishadi va keyin sharkiy turkistonga karab siljishadi 479 yilda turfan, 490-97 yilda urumchi, 497 va 507 yillar oraligida kara-shara, xotan va kashgar eftalitlar davlati tarkibiga kirgan va 6 asrning boshlarida butun sharkiy turkiston eftalitlar kul ostida birlashtirilgan edi. eftalitlar davlati xududlari xakida xitoy solnomalari va arab, fors tarixchilari asarlarida ma``lumotlar uchraydi. ularga tayangan xolda eftalitlar davlatiga markaziy osiyoning katta kismi, sharkiy turkiston, gandxara va 5 asrning 2-chi yarmida shimoliy xindistonning boshka bir kancha viloyatlari xam kirgan. bu davlatlar uz xududiga ku-ra, kushonlar davlatidan xam katta edi. 7 asrda oltoy xududlarida davlat tuzilmalari tash-kil topaboshlaydi. bu davlat birlashmalaridan biri turk xokonligi bulib, markaziy osiyo tarixida muxim urin tutadi. bu davlatning asoschisi bumin avval tele kabilalarini birlashtirib, sungra jujanlarga kattik zarba beradi. ularni inkirozga uchratib, muguliston va oltoy …

emir-kapigiga uz xalkini eyishdi" degan ezuvlar bor. temir kapig ya``ni temir darvoza boysun togidagi sugd va toxa-riston oraligidagi utish joyi edi. demak, turklar janubda mana shu xududlargacha etib kelgan. turk xokonligining sharkdan garbgacha bulgan chegarasi esa, koreyadan kora dengiz buylarigacha chuzilgan edi. lekin bu davlat u darajada mustaxkam bulmay balki, urug-kabilachilik sababli xam 603 yilda ichki nizolar tufayli davlat ikkiga -garbiy va sharkiy turk xokonligiga bulinib ketadi. turk xokonligi davrida ulkaning savdo-sotik konchilik, xunarsandchilik, dexkonchilik ka-bi soxalarida tarakkiet tuxtamagan. tashki savdoda turklar va eron urtasidagi buyuk ipak yulidagi rakobat tufayli uzgarishlar yuz berdi. bu vaktda savdo yulining janubiy tarmogidan kura shimoliy tarmogi ancha tarakkiy kildi. turk xokonligining asosiy savdo xamkorlari xitoy, xindiston, vizzantiya kabi davlatlar bulib, bu davlatlar bilan olib borilgan savdo alokalarida asosan sugdlik savdogarlar katta urin tutgan. shark va garb munosabatlarida usha asrlarda eng muxim omillardan biri bu-ipak bilan savdo kilish bulgani uchun xom asheni ishlab chikarishda asosiy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyoning ilk o’rta asrlardagi tarixiy geografiyasi"

1546669189_73482.doc o’rta osiyoning ilk o’rta asrlardagi tarixiy geografiyasi reja: 1 ilk feodal davlatlarning paydo bulish shart-sharoitlari 2 eftalitlar davlatining tashkil topishi va chegaralari 3 turk xokonligining siyosiy-iqtisodiy va etnik demografik geografiyasi. 4. arab xalifaligi davrida movorounnahrning tarixiy gеografiyasi. 5.o’rta osiyoning ix-xii asrlardagi davlatlari tarixiy geografiyasi ilk feodal davlatlarning paydo bulish shart-sharoitlari o’rta osiyo tarixining v-vii asrlarini o’z ichiga oluvchi ilk feodalizm davri bir qancha siyosiy, iqtisodiy hamda ijtimoiy, shuningdek etnik jarayonlarning o’zgarishlari bilan izohlanadi. bu o’zgarishlar shu vaqtda markaziy osiyo hududlariga kirib kelgan ko’chmanchi qabilalar bilan bog’liqdir. bu qabilalarning kirib kelishi, hukmronligi...

DOC format, 74.0 KB. To download "o’rta osiyoning ilk o’rta asrlardagi tarixiy geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyoning ilk o’rta asrla… DOC Free download Telegram