o’rta asrlar tarix falsafasi

DOCX 14 pages 47.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.9 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

3-mavzu. o’rta asrlar tarix falsafasi reja: 1.xristian g'oyalarining ta'siri. xristian tarixshunosligining o’ziga xos xususiyatlari. o’rta asr tarixshunosligi. tarixning xristian ilohiyoti. uning asosiy printsiplari: dualizm, providentsionalizm, esxatologiya. tarixning yangi xronologiyasining paydo bo’lishi. 2.avreliy avgustin "xudo shahri to’g’risida". o’rta asrlarda dunyo va odamni his etish. boetsiyning o’rta asrlar yevropa madaniyatining shakllanishidagi o’rni. o’rta asrlar fazosi. o’rta asrlarda abadiylik va vaqt haqidagi g'oyalar. jamiyat va shaxs. o’rta asr tafakkurining simvolizmi (ramzliligi). tarixning o’rta asrlar teologiyasida rivojlanish g'oyasi. o’rta asrlardagi tarixiy bilimlarning tuzilishi. o’rta asr tarixshunosligining o’ziga xos xususiyatlari. ikki janrning paydo bo’lishi - yilnomalar (annallar) va tarix (amallar). tayanch iboralar: xristian dunyoqarashining ta’siri. avliyo avgustin – “xudo shahri to’g’risida”. xristian tarixshunosligining tavsifiy xislatlari qo’llanilidagan ta’lim texnologiyalari va metodlari: (aqliy hujum, mantiqiy fikrlash) adabiyotlar:а1;а2;а3;а4;q1;q3;q4;q12;q18;q23;q26;q27;q28;q29;q30;q31;q34;q35 rim imperiyasi parchalanib, uning o’rnida o’rta asr g'arbiy yevropa tsivilizatsiyasi yuzaga kelgunga qadar o’ziga xos o’tish davri sodir bo’ldi. o’tish davrida yangi tsivilizatsiya manaviyati va mafkurasi asoslari shakllandi. eski dunyoning …

2 / 14

ullarini qo’lladilar. sharqdan kelgan dinlarning tarqalishi imperiyaning o’zida turli bidatchi diniy yo’nalishlarning faoliyat ko’rsatishi manaviy va mafkuraviy vaziyatni yanada murakkablashtirdi. mana shunday sharoitda xristianlik inson va jamiyatni manaviy poklikka, ruhiy kamolotga olib boradigan talimot ekanligini asoslash shu talimotni ximoya qilish, yani apologik (yun. orologia – biron narsani yoki kimsani himoya qilish) tadbir ko’rish ehtiyoji tug'ildi. ii va iii asrda xristianlik tarixida apologetika yoki apologetlar davri vujudga keldi. apologetika so’zining lug'aviy manosi himoya qiluvchi demakdir. yani xristian diniy aqidalarini turli xujumlardan himoya qilishdir. apologetlar davlatining xristianlikka nisbatan dushmanligini bartaraf qilishga intilishi bilan birgalikda o’zlarining asarida xristianlik talimotini asrashga qolaversa, rim saltanatini oqlab bo’lmasligini ko’rsatishga harakat qildilar. afinada misrlik oilada tug'ilgan kliment xristian falsafasini ishlab chiqishga harakat qilgan apologetlardan biridir. u platonizm va stoitsizmni chuqur o’rgangan, xristianlikni qabul qilganidan keyin ham falsafaga nisbatan hurmatini saqlagan. uning fikricha yunon falsafasini xristianlik bilan shunday sog'lomlashtirish kerakki, undaki har bir odam xristian falsafasini qimmatini ko’ra …

3 / 14

to’rgan edi. patristika davrida xristian ilohiyotini tartiblashga xarakat qilgan cherkov otalari tomonidan ikki sobor ilkiy (325 – yil) va xalkidan (451- yil) oralig'ida birinchi muxim asarlar yozildi. sharqda ulardan biri ioan zlotust (347-407) dir. g'arbda esa cherkovning eng yirik otasi avreliy avgustin bo’lib, muqaddas (blajenniy) deb nom olgan edi (354–430). avgustin va uning talimotida xristian dining tasiri. avgustin shimoliy afrikada joylashgan numidiya viloyatining tagosta shahrida rimlik amaldor oilasida tug'ilgan. otasi majusiy bo’lib, onasi xristianlikni qabul qilgan. u lotin tilini puxta egallaydi. avgustin adabiy merosini 100 ga yaqin kitob, 500 vaznasixat 200 noma tashkil qiladi. uning tarkibidan “akademiklarga qarshi” (386), “baxtli hayot xaqida” (386), “tartib haqida” (386) “monologlar” (387) “ jon manguligi haqida” (387-389) “o’qituvchi haqida” (388-389), “to’g’ri din haqida” (390), “erkin iroda haqida”(388-395), “tavba” (401), “tazarru” “ilohiy shahar haqida” (413-426) kabi asarlar joy olgan. avgustin xristian iloxiyotchilaridan biri sifatida g'arbiy yevropa o’rta asr manaviy – diniy hayotiga katta tasir ko’rsatdi. …

4 / 14

lsafasining xristian asosiga katta axamiyat bilan qaragan uning falsafasi geotsentrik ruhda, yani xudo falsafiy tafakkur markazidir. xudo birlamchi va boshlang'ich printsipdan kelib chiqib, u jon tanadan iroda va sezgi aqldan ustun, deb takidlaydi. xudo bilish sababchisi hamdir, xudo inson ruhiga tafakkuriga nur kiritadi, odamlarga haqiqatni tanishda yordam beradi. xudoga intilish inson uchun tabbiy va faqat u tufayli kishi baxtga erishishi mumkin. shunday qilib, avgustin falsafada ilohiyot uchun katta yo’l ochib beradi. avgustinning butun falsafasi yagona mutlaq va mukammal xudo haqidagi talimotda mujassamlashgan. dunyo ilohiy yaratish kabi ahamiyatga ega emas, u faqat sharpadir, xudosiz hech narsa qilish ham, hech narsa bilish ham mumkin emas. avgustin talimotiga, xudoning erkin faoliyatining mahsuli bo’lgan olam aqli yaratilgan xudo uni o’zshaxsiy g'oyasi bilan yaratgan. xristian platonizmi – platonning g'oyalar haqidagi talimotning avgustinga talqini (varianti)dir. avgustin talimotiga, xudoga real dunyoning ideal timsoli yashiringan. avgustin falsafasida yaxshilik va yomonlik ular o’rtasida farq masalasi muhim masalalaridan biri edi. …

5 / 14

vgustin asarlarida ikki – iloxiy va dunyoviy shaharlar mohiyatining tahlili. avgustinning yirik apologetik asarlaridan biri “ilohiy saltanat haqida” risolasidir. 410–yilda alarix tomonidan rimning xonavayron qilinishidan vahimaga tushgan odamlar, bu falokat rimliklarning eski dinlaridan voz kechib, xristianlikni qabul qilganliklari uchun yuz berdi, deb hisobladilar. avgustin o’zdo’sti markellinning iltimosi bilan bunday qarashlarga zarba bermoqchi bo’ldi. u takidlaydiki, davlatning ravnaqi eski ko’pxudolik dini tufayli bo’lmagan, chunki rimliklar xristianlikni qabul qilganlarida ham mag'lubiyatlar uchun abadiy farovonlikka erishish uchun rim xudolariga sig'inishi zarur bo’lmagan. avgustin fikricha mushriklar xudolari hayotda ham manaviyatda ham xech qanday yordam berolmaydi. xristianlik esa rimliklar foydalangan xamma moddiy boyliklarni berishi mumkin. avgustining bu asarida tarix falsafasi o’ziga xos ishlab chiqilgan. unda avgustin ikki ilohiy va dunyoviy shahar mohiyatini tashkil qiladi. “xudo shahri” xudoga muxabbat bilan o’zaro birlashgan odamlardan iborat. dunyovi shaharda o’z– o’ziga muhabbat qo’ygan o’zsharafi va forovonligiga intiluvchi jonzotlar yashaydi. shunday qilib bu shaharlar muhabbatning turlari bilan bir – biridan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta asrlar tarix falsafasi"

3-mavzu. o’rta asrlar tarix falsafasi reja: 1.xristian g'oyalarining ta'siri. xristian tarixshunosligining o’ziga xos xususiyatlari. o’rta asr tarixshunosligi. tarixning xristian ilohiyoti. uning asosiy printsiplari: dualizm, providentsionalizm, esxatologiya. tarixning yangi xronologiyasining paydo bo’lishi. 2.avreliy avgustin "xudo shahri to’g’risida". o’rta asrlarda dunyo va odamni his etish. boetsiyning o’rta asrlar yevropa madaniyatining shakllanishidagi o’rni. o’rta asrlar fazosi. o’rta asrlarda abadiylik va vaqt haqidagi g'oyalar. jamiyat va shaxs. o’rta asr tafakkurining simvolizmi (ramzliligi). tarixning o’rta asrlar teologiyasida rivojlanish g'oyasi. o’rta asrlardagi tarixiy bilimlarning tuzilishi. o’rta asr tarixshunosligining o’ziga xos xususiyatlari. ikki janrning paydo bo’lish...

This file contains 14 pages in DOCX format (47.9 KB). To download "o’rta asrlar tarix falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta asrlar tarix falsafasi DOCX 14 pages Free download Telegram