hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi

DOCX 5 pages 27.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

bibliografining ijtimoiy munosabatlardagi о‘rnini belgilash reja : 1. hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi, 2. ba shakllanishining manbalari, 3. “kitob-kitobxon” munosabati - bibliografik axborotni vujudga keltiruvchi omil, 4. bibliografik axborotning paydo bо‘lishi va rivojlanishining asosiy yо‘nalishlari, 5. ba mavjudligining shakllari. tayanch iboralar: hujjat, iste’molchi, hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi; bibliografik xabar, bibliografik yozuv, bibliografik tavsif, bibliografik axborot, bibliografik qо‘llanma. hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi bosma sо‘z, ya’ni kitob ijtimoiy taraqqiyotning muhim omilidir. kitoblar о‘zida qadimda yashagan kishilar va zamondoshlarimizning bilim va tajribalari, aql-zakovatlari va ijodiy fikrlari hamda hayoliy orzularini aks ettiradi. qisqasi, kitobda insoniyat aql-zakovatining yutuqlari aks ettiriladi. qadimda insonlar kitobsiz yashaganlar. ular bir-birlari bilan og‘zaki fikr almashish bilan cheklanganlar. jamiyat taraqqiyoti va tnson bilimining kengaya borishi tufayli oddiy sо‘z bilan fikr almashish kamlik qilgan. kishilarda olgan bilimlari va tajribalarini bir-biriga uzatishning, avloddan-avlodga qoldirishning murakkabroq shaklini vujudga keltirish ehtiyoji tug‘ilgan. kishilar insoniyat bilimini saqlab qolish, tarqatish va rivojlantirish imkoniyatiga ega bо‘lgan vositani - yozuvni, qо‘lyozma kitobni yaratdilar. …

2 / 5

y boyliklar bizgacha yetib kelmagan bо‘lar edi. bosma kitobning yaratilishi “kitob-kitobxon” tizimini vujudga keltirdi, ular hujjatlar aloqa yо‘llari tizimida bosh rolni egalladi. lekin shuning bilan birga sotsial axborotni о‘zida aks ettirib boruvchi, turli usulda qayta ishlash, saqlash va tarqatish vositalari ham yaratila bordi. natijada hujjatlar va axborot iste’molchilari muloqoti tizimida ularning asl xilma-xilligi ortadi. hozirda bu tizim inson faoliyatining keng kо‘lamdagi, favqulodda murakkab tuzilishga ega bо‘lgan, keng tarqalgan va tabaqalashgan sohasi hisoblanadi. uni kо‘rib chiqish uchun u bilan bog‘liq bо‘lgan asosiy tushunchalarning ta’rifini keltirish zarur. 1. hujjat (h) - insoniyat yaratgan sotsial axborot manbai bо‘lib, saqlash va tarqatish vazifasini bajaradi. 2. axborot iste’molchisi (talabchisi) - axborotdan turli (ilmiy, ishlab chiqarish, ijodiy, о‘quv va h.k.) maqsadlarda foydalanuvchi shaxs yoki guruh (jamoa). 3. hujjatlar kommunikatsiyasi (hujjatlar axborot tarqatish - aloqa yо‘llari) jamiyatda hujjatlar yordamida axborotni tarqatish (yetkazish) usullari yoki jarayonlari. 4. hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi (hujjatlar va axborot iste’molchilari muloqoti tizimi) umuman jamiyatda …

3 / 5

k. 1908 yilda jahonda 10 378 500 nomdagi bosma kitob hisobga olingan. hozirgi kunda jahonda chiqqan kitoblarning aniq hisobini olish qiyin, taxminiy ma’lumotlarga kо‘ra u 50-70 milliongacha nomga yetadi. bu holatda u zarur axborot manbaini topish va aniq tanlashni a’minlovchi ixtitsosli yordamga muhtojdir. о‘z navbatida hujjat va iste’molchi о‘rtasida jamiyatda yig‘ilgan ulkan hujjatlar resurslarini samarali va oqilona foydalanishga ta’sir kо‘rsatuvchi maxsus vositachiga ehtiyoj seziladi. shu vositachi b i b l i o g r a f i y a d i r . “kitob-kitobxon” munosabati - bibliografik axborotni vujudga keltiruvchi omil “kitob-kitobxon” munosabati tahlil qilinganda kitob kitobxonga qarshi turadi, chunki kitobda inson ongida bо‘lmagan, lekin u о‘zlashtirib olishi mumkin va (yoki) zarur bо‘lgan axborot mavjud. bu qarama-qarshilik mavjud ekan, “kitob-kitobxon” munosabati ham mavjud va saqlanadi. kitobxon kitobni о‘qib bо‘lgach, ular orasidagi zarur aloqa yо‘qoladi, kitobning mazmuni kitobxon ongiga singiydi, u bilan tenglashadi. quyidagi sabablar “kitob-kitobxon” munosabatini vujudga keltiradi: 1-misol: oddiy …

4 / 5

kitobni kitobxonning ona tiliga tarjima qilinganda yoki kitobxon bu tilni о‘rgangan holda paydo bо‘ladi. mazmuni tushunarsiz kitob bilan kitobxon о‘rtasida ham kitobxon bu sohada eng yuqori ma’lumot darajasini egallab tushuna oladigan bо‘lgan holda munosabat paydo bо‘ladi. о‘qish jarayoni axborotni qabul qilish jarayoni sifatida shaxs bilimini kengaytiradi va chuqurlashtiradi, uning kitobxonlik qiziqishlarini va imkoniyatlarini rivojlantiradi. demak, hujjat va iste’molchi о‘rtasidagi muvofiqlik bibliografik axborot nazariyasi uchun muhimdir. u hujjat har doim qandaydir iste’molchiga, ma’lum axborot talabchilari guruhiga qarshi turishini kо‘rsatadi. ular orasidagi bu muvofiqlik “hujjat-axborot iste’molchisi” munosabatining paydo bо‘lishi va mavjudligining zarur shartidir. yuqoridagi munosabatlar har doim ham bevosita aloqa yо‘li bilan hal qilinmaydi, aks holda xech qanday vositachiga ehtiyoj bо‘lmas edi. bibliografik axborotning paydo bо‘lishi va rivojlanishining asosiy yо‘nalishlari hujjatlar yaratilishi bilan jamiyat orasida keng tarqalib ketadi. hujjatlar soni, turining kо‘payishi natijasida bu hujjatlarni uzoq muddat saqlash va foydalanilishini ta’minlash uchun birinchi navbatda insonning qiladigan ishi - bu shu hujjatlarni ma’lum …

5 / 5

r. bu rо‘yxatlar о‘sha davr kutubxonalarida mavjud bо‘lgan hujjatlar mazmuni va tarkibi haqida tushuncha beruvchi va ularni qidirishni osonlashtiruvchi birinchi kutubxona kataloglari edi. shunday qilib, shumer kutubxonachisi bibliografik axborotning birinchi katalog shaklini kashf etdi. keyinchalik kataloglar yirik kutubxonalarning zarur vositalariga aylangan. ellinistik misrning yirik kutubxonalaridan biri aleksandriya kutubxonasi bо‘lib, о‘z davrida eng taraqqiy qilgan, millionga yaqin kо‘p tillardagi hujjatlarni о‘z ichiga olgan. eramizdan avvalgi sh asrda aleksandriya kutubxonasining bosh kutubxonachisi, olim va shoir kallimax “fan sohalarining hammasida mashxur bо‘lgan kishilar (va ular yozgan asarlar) ning jadvali” (“tablitsi tex, kto proslavilsya vo vsex oblastyax znaniy (i togo, chto oni napisali)” nomli adabiy-tarixiy va bibliografik asar yaratgan. u faqatgina sistemali katalog bо‘lmay, balki yana о‘sha davr grek adabiyoti ham unda tasvirlangan edi. qadimgi gretsiyada ham eramizdan avvalgi yi asrda aristotel “didaskali” nomli bibliografik asarini yaratgan. qadimgi rimda mashhur shaxslar (olimlar, yozuvchilar, shoirlar, imperatorlar, lashkarboshilar) о‘z asarlari rо‘yxatini tuzganlar. masalan, sitseron va antik …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi"

bibliografining ijtimoiy munosabatlardagi о‘rnini belgilash reja : 1. hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi, 2. ba shakllanishining manbalari, 3. “kitob-kitobxon” munosabati - bibliografik axborotni vujudga keltiruvchi omil, 4. bibliografik axborotning paydo bо‘lishi va rivojlanishining asosiy yо‘nalishlari, 5. ba mavjudligining shakllari. tayanch iboralar: hujjat, iste’molchi, hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi; bibliografik xabar, bibliografik yozuv, bibliografik tavsif, bibliografik axborot, bibliografik qо‘llanma. hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi bosma sо‘z, ya’ni kitob ijtimoiy taraqqiyotning muhim omilidir. kitoblar о‘zida qadimda yashagan kishilar va zamondoshlarimizning bilim va tajribalari, aql-zakovatlari va ijodiy fikrlari hamda hayoliy orzularini aks ettiradi. qisqasi, kitobda inso...

This file contains 5 pages in DOCX format (27.2 KB). To download "hujjatlar kommunikatsiyasi tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujjatlar kommunikatsiyasi tizi… DOCX 5 pages Free download Telegram