murakkab zanjirlarni hisoblash usullari

DOCX 7 pages 205.6 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 205.6 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

2-mavzu murakkab zanjirlarni xisoblash usullari 1. kontur toklari usuli. bu bir necha konturli va bir necha elektr energiyasi manbaiga ega bo‘lgan murakkab elektr zanjirlarini hisoblashning keng tarqalgan usulidir. usul asosida kirxgof qonunlari va ikkita faraz yotadi: har bir konturda bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan kontur toklari deb ataladigan hisoblash toklari oqadi, har bir tarmoqning toki esa shu tarmoq orqali oqib o‘tuvchi kontur toklarining algebraik yig‘indisiga teng. ushbu farazlar qo‘llanilganida, sxemani hisoblash uchun faqat kirxgofning ikkinchi qonuni bo‘yicha kontur toklari uchun tenglamalar tuzish yetarli, chunki kontur toklari uchun birinchi qonun qabul qilingan farazlar sababidan bajariladi (kontur toki tarmoqlarining birida tugunga kiruvchi, boshqa tarmoqda esa shu tugundan chiquvchi bo‘ladi). natijada, kirxgof qonunlarini bevosita qo‘llanilganda hosil qilinadigan v ta tenglama o‘rniga v – ( u –1) ta tenglama tuzish etarli bo‘ladi. bu hol hisoblashni ancha soddalashtiradi. 1-rasmda keltirilgan sxema misolida hisoblash usulini tushuntiramiz. bu sxema uchun v – (u – 1)=3. kontur toklari usuli bo‘yicha …

2 / 7

hi yo‘nalgan bo‘lgani uchun qo‘shni kontur tokidan hosil bo‘lgan kuchlanish pasayishi manfiy ishora bilan yoziladi. yuqoridagi tenglamalarni birgalikda echib, kontur toklari topiladi. tarmoqlarning toklari kontur toklarining alebraik yig‘indisiga teng. algebraik qo‘shish paytida kontur toklarining ishoralari quyidagi qoida asosida topiladi: agar kontur tokining yo‘nalishi tarmoq tokining yo‘nalishi bilan bir xil bo‘lsa, u musbat ishora bilan yoziladi, agar qarama-qarshi bo‘lsa minus ishora bilan yoziladi. tarmoq toklari: ; ; ; ; = 2. tugun kuchlanishi metodi. ko‘p hollarda hisoblayotgan sxema ikkita tugunga ega bo‘ladi yoki shunday sxema qilib o‘zgartirish mumkin. bunday xollarda tugun kuchlanishi metodi eng sodda hisoblash usuli bo‘ladi. bu usul ikkita tugun nuqtaga ulangan bir necha parallel tarmoqdan iborat sxemalarga qo‘llaniladi. rasmda umumlashgan holda n ta tarmoqdan iborat sxema ko‘rsatilgan. bu tarmoqlar a va btugunlarga ulangan. bu nuqtalarning potensiallar farqini topamiz. =+ yoki =(1) bu erda - tugun kuchlanishi. tarmoq toklari esa: ( (2) bu erda k- tarmoqning o‘tkazuvchanligi 4-rasm sxemada …

3 / 7

blik, o‘zining ichki sxemasi va ichidagi elektr energiyasi manbalari soniga qaramay, aniq ichki qarshilikka ega bo‘lgan bitta ekvivalent elektr yurituvchi kuch manbai bilan almashtirilishi mumkin. 5 – rasm. bu elektr yurituvchi kuch va ichki qarshilik quyidagi asosda aniqlanadi. abtarmoqqa fikran manba kiritamiz, uning elektr yurituvchi kuchi shunday kattalikka ega bo‘lishi kerakki abtarmoqdagi tok yo‘qolsin. bunday bo‘lishi uchun eyuk ab tarmoqdagi salt ishlash kuchlanishi ga, ya’ni bo‘lgan paytdagi ab zajimlar orasidagi kuchlanishga, son jihatdan teng va yo‘nalishi jihatdan qarama-qarshi bo‘lishi kerak. ning oshishi bilan kuchlanish ham u yoki bu miqdorda oshadi. chunki tokning kamayishi ikkiqutblik ichidagi kuchlanish yo‘qotishlarini kamaytiradi. shu sababli, kuchlanishning maksi-mal qiymatidir. keyin shu ab tarmoqqa ikkinchi eyukni ni kiritamiz (5-rasm, v). uning ta’sirini to‘la kompensatsiyalaydi, va tarmoqda dastlabki tok qayta tiklanadi. ammo superpozitsiya prinsipiga asosan, tok eyuk ning mustaqil ta’siri natijasida hosil qilingan deb hisoblash mumkin. bu shundan kelib chiqadiki, birinchi paytda ikkiqutbli elektr yurituvchi kuchi tok hosil …

4 / 7

utblikni rezistor bilan ketma-ket ulangan ekvivalent generator bilan almashtirish qulayroq bo‘ladi (5-rasm, a). 6 – rasm. rezistorni ekvivalent generatorning ichki qarshiligi deb hisoblash mumkin. va larni hisoblash ko‘pincha nisbatan murakkab. shunga qaramay bu usulni qo‘llash hisoblashlarni ancha kamaytiradi, ayniqsa, tok kuchini qarshilikning bir necha qiymatlari uchun topish kerak bo‘lgan hollarda. ba’zida hisoblashlarda aktiv ikkiqutblikni ekvivalent eyuk generator bilan emas, ekvivalent tok generatori bilan almashtirish maqsadga muvofiq bo‘ladi. bu holda generatorning o‘zgarmaydigan tok kuchi: qarshilik esa bu tok manbaiga parallel ulanadi (6-rasm, b). 4. qarshiliklarning yulduz sxemasini ekvivalent uchburchak sxemasi bilan almashtirish. murakkab zanjirlarda shunday ulanishlar uchrab turadiki, ularni na ketma-ket ulashga va na parallel ulashga qo‘shish mumkin. bunday ulanishlarga qarshiliklarning uchnurli yulduzi ( 1-rasm ) va qarshiliklar uchburchagi ( 2-rasm ) kiradi. yulduz va uchburchaklarni o‘zaro bir-biri bilan ekvivalent qilib almashtirish ko‘p hollarda sxemani soddalashtirish imkonini beradi va uni qarshiliklarning aralash ulanish sxemasiga olib keladi. ekvivalentlik shartiga asosan toklar va …

5 / 7

onuni bo‘yicha tenglama yozamiz va om qonuniga asosan toklarni o,a,b,c nuqtalarning potensiallari va qarshiliklar orqali ifodalaymiz: (1) ; ; (2) (3) (4) 8-rasmda berilgan uchburchak sxemasidagi a tugun uchun kirxgofning birinchi qonuniga asosan tenglama yozamiz va om qonuniga asosan toklarni a,b,c nuqtalarning potensiallari va qarshiliklar orqali ifodalaymiz (5) 7-rasm va 8-rasmlardagi yulduz va uchburchak sxemalari bir-biriga ekvivalent bo‘lishlari uchun ularning a nuqtalari (chiqishlari) orqali kirayotgan toklari bir-biriga teng bo‘lishlari kerak ( b va c nuqtalarning toklari ham xuddi shu qoidaga bo‘ysunadilar). ya’ni (4) formula bilan aniqladigan yulduz sxemaning toki (5) formula bilan aniqlanadigan uchburchak sxemaning tokiga teng bo‘lishi kerak. (4) va (5) formulalar doim bir-biriga teng bo‘lishi uchun bu formulalardagi () va () ifodalarning oldidagi koeffitsientlar ham mos ravishda bir-birlariga teng bo‘lishlari kerak. (4) va (5) formulalardagi () ifodalarning oldidagi koeffitsientlarni bir-birlariga tenglab, ni aniqlaymiz (4) va (5) formulalardagi () ifodalarning oldidagi koeffitsientlarni bir-birlariga tenglab, ni aniqlaymiz. 7-rasmva 8-rasmlardagi yulduz …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "murakkab zanjirlarni hisoblash usullari"

2-mavzu murakkab zanjirlarni xisoblash usullari 1. kontur toklari usuli. bu bir necha konturli va bir necha elektr energiyasi manbaiga ega bo‘lgan murakkab elektr zanjirlarini hisoblashning keng tarqalgan usulidir. usul asosida kirxgof qonunlari va ikkita faraz yotadi: har bir konturda bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan kontur toklari deb ataladigan hisoblash toklari oqadi, har bir tarmoqning toki esa shu tarmoq orqali oqib o‘tuvchi kontur toklarining algebraik yig‘indisiga teng. ushbu farazlar qo‘llanilganida, sxemani hisoblash uchun faqat kirxgofning ikkinchi qonuni bo‘yicha kontur toklari uchun tenglamalar tuzish yetarli, chunki kontur toklari uchun birinchi qonun qabul qilingan farazlar sababidan bajariladi (kontur toki tarmoqlarining birida tugunga kiruvchi, boshqa tarmoqda esa shu tugundan...

This file contains 7 pages in DOCX format (205.6 KB). To download "murakkab zanjirlarni hisoblash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: murakkab zanjirlarni hisoblash … DOCX 7 pages Free download Telegram