mikroskop

DOCX 11 pages 777.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 777.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1-amaliy mashg‘ulot mavzu: mikroskop. mikroskop bilan ishlash qoidasi. vaqtinchalik preparatlar tayyorlash. hujayrani o‘rganish usullari. hujayrani tuzilishi va funksiyalari mavzuning mazmuni. mayda biologik ob’yektlar (viruslar, mikroorganizmlar, sodda hayvonlar, ko‘p hujayralilar)ni asosiy tekshirish usularidan biri-ularni kattalashtiruvchi optik asboblar - mikroskoplarda (micros-mayda, juda kichik, copeo-ko'raman) o‘rganishdir. mikroskoplar xilma-xildir (yorug‘lik, elektron, lyuminessent, fazokontrast, fluoressent, polyarizatsiyalovchi va boshqalar). ulardan eng ko‘p qo‘llaniladigani yorug‘lik mikroskopi bo‘lib, u biologik tadqiqotlardagina emas, tibbiyotda ham amaliyot shifokorlari uchun laboratoriya tashhisi uchun eng zarur asboblardan biridir. shuning uchun ham xar bir talaba yorug‘lik mikroskopining tuzilishi, u bilan ishlash qoidalarini puxta o‘zlashtirib olishi shart. yorug’lik mikroskoplari asosan: a) mexanik, b) yoritgich, v) optik qismlaridan tashkil topgan. (1-rasm va 1-jadval). 1-rasm. yorug‘lik mikroskopining umumiy ko‘rinishi. 1-asosi (shtativ); 2-tubus tutqich; 3-tubus; 4-buyum stolchasi; 5-buyum stolchasining teshigi; 6-stolchani siljituvchi vintlar; 7-okulyar; 8-ob’ektiv; 9-makrometrik vint; 10-mikrometrik vint; 11- kondensor; 12-kondensor vinti; 13-diafragma; 14-ko‘zgu; 15-revolver. mexanik qismi - shtativ, buyum stoli, tubus, revolver, makro va mikrometrik …

2 / 11

densor va diafragma kiradi. ko‘zgu buyum stolchasi tagiga qo‘zg‘aluvchan qilib o‘rnatilgan. uni har tomonga burib, yorug‘lik to‘plash mumkin. ko‘zguning botiq va tekis yuzalari mavjud. xona kam yoritilganida botiq yuzasidan foydalanamiz. kondensor linzalar sistemasidan iborat, buyum stoli tagiga joylashgan. kondensorni yuqoriga va pastga siljituvchi maxsus vint mavjud. kondensor ko‘tarilganda yorug‘lik ko‘payadi, tushirilganda - kamayadi.iris diafragma kondensorga burab o‘rnatilgan, u mayda plastinkalardan iborat, yonidagi maxsus klemma yordamida diafragma teshigini kengaytirib, toraytirish mumkin va yorug‘lik miqdorini o‘zgartirish mumkin. mikroskopning optik qismiga okulyar va ob’ektivlar kiradi. okulyarlar ko‘rilayotgan ob’yektni 7x, 10x, 15x, 20x marta katta qilib ko‘rsatadi (kattalashtirish darajasi okulyarlarda ko‘rsatilgan bo'ladi). okulyar naysimon shaklda bo‘lib, uning ikki tomonida linzalar joylashgan. obyektivlar revolver sistemasidagi maxsus o‘rindiqlarga joylashgan. obyektivlar buyumni 8x, 40x, 60x, 90x marta katta qilib ko‘rsatadi. mikroskopning kattalashtirish qobiliyati uning "kuchi" deyiladi. o‘rganilayotgan buyum qancha kattalashtirilganligini bilish uchun ob'yektiv ko‘rsatkichini okulyar koo'rsatkichiga ko‘paytirish zarur (masalan 10 x 8 = 56, 10x 40 = …

3 / 11

vint yordamida ob'yektiv buyum stolidan taxminan 0,5 sm masofaga ko‘tariladi. diafragma ochiladi va kondensor bir oz ko‘tariladi. 4.kuchli nurlar tushganda nur to‘plovchi ko‘zguning tekis yuzasidan, kuchsiz nurlar tushganda esa botiq yuzasidan foydalanish lozim. 5.chap ko‘z bilan okulyarga qarab, nur to‘plovchi ko‘zguni o‘qlar atrofida aylantirib ko‘rish maydoni eng ko‘p darajada va bir tekis yoritiladi. 6.tekshiriluvchi ob'yekt buyum stoliga qisqichlar vositasida o‘rnatiladi. avval ob'yektiv ehtiyotlik bilan buyum oynasiga taminan 2 mm masofaga yaqinlashtiriladi. so‘ngra chap ko‘z bilan okulyardan qarab turib yana makrometrik vint yordamida ob'yektiv buyum oynasidan ohista uzoqlashtiriladi (yuqoriga ko‘tariladi). kichik ob'yektiv ishlatilganda fokus oralig‘i taxminan 0,5 sm ga teng bo‘lishini unutmaslik kerak. ob'yektning aniq tasviri va istalgan qismi topilgach, uni markazga joylashtiriladi va katta ob'yektiv (40x) bilan eng mayda tarkibiy qismlar alohida tekshiriladi. yon tomondan nazorat qilib turgan holda ob’yektiv preparatga deyarli tekkunga qadar tushiriladi. keyin okulyarga qarab, tasvir paydo bo‘lguncha tubusni shoshilmasdan ko‘tariladi. katta ob'yektivning fokus masofasi taxminan 1 …

4 / 11

atsiz holatga o‘tkazish kerak. buning uchun revolver sistemasini ishlatib, ob'yektivlar neytral holatga keltiriladi va buyum stolidan 2 sm uzoqlashtirilib, ob'yektivlar artiladi. mikroskop ustiga chang tushmasligi uchun g‘ilof kiydirib qo‘yiladi. mashg‘ulotning maqsadi. mikroskopning tuzilishi u bilan ishlash tartibini puxta o‘rganib, vaqtincha preparatlar tayorlashni o‘rganib, har xil vaqtincha va doimiy preparatlarni kichik va katta ob'yektivlar yordamida ko‘rishni o‘zlashtirib olish. mustaqil tayorlanish uchun topshiriqlar. i.mavzuni o‘rganib, quyidagi savollarga javob toping: 1.mikroskopdan biologiyada va tibbiyotda qanday maqsadlarda foydalaniladi? 2.mikroskoplarning qanday turlarini bilasiz? 3.mikroskopning asosiy qismlarini aytib bering va ularni ko‘rsating. 4.mikroskopda ishlash qoidalarini puxta o‘rganib chiqing. 5.qo‘shimcha adabiyotlardan foydalanib, har xil turdagi mikroskoplarning ishlash prinsiplari haqida tushunchalarga ega bo‘ling. 6.mikroskopning "kuchi", ajrata olish qobiliyati tushunchalarini izohlab bering. ii.test savollari va vaziyatga oid masalalarga javob toping. o‘quv jihozlari. mikroskoplar, petri kosachasi, buyum va qoplagich oynalari, pipetkalar, suvli stakanlar, ko‘z pinsetlari, qaychilar, paxta, immersion moy, doimiy mikropreparatlar, mikroskopning tuzilishini, hujayralarni aks ettiruvchi jadvallar. mashg‘ulot rejasi. avval …

5 / 11

i oynani yon qirrasidan ushlab buyum ustiga joylashtiriladi va preparat mikroskop ostida tekshiriladi. 2-preparat. pinset yordamida petri kosachasidan paxta tolachalari olinib, buyum oynasi ustiga joylashtiriladi va bir tomchi suv quyib, qoplovchi oyna bilan yopiladi. avval kichik kattalashtiradigan, keyin katta kattalashtiradigan ob'yektiv orqali o‘rganiladi. kichik ob'yektiv orqali o‘rganilganda paxta tolachalari orasidagi havo pufakchalarini xam ko‘rish mumkin. keyin albomga preparatning ko‘rinishi chiziladi. xuddi o‘sha preparatning bir qismini katta ob'yektiv orqali ko'rib rasmga olinadi. paxta tolalari va havo pufakchalari belgilab qo‘yiladi. keyin har xil mikropreparatlar (o‘simlik va hayvon, hujayra to'qimalaridan tayorlangan) avval kichik, keyin katta ob'yektivlarda o‘rganiladi. mashg‘ulot oxirida o‘qituvchi talabalar albomlarini, testlar va vaziyatli masalalar orqali ularning mavzuni o‘zlashtirishini tekshiradi, bilimlarini baholaydi, keyingi mashg‘ulot uchun vazifalar beradi. vaziyatga doir masalalar. 1.talaba kichik ob’yektivni joyiga qo‘yib, mikroskopni ishchi holatiga tayorlay olmadi. talaba qanday xatolarga yo‘l qo‘ygan bo‘lishi mumkin? 2.kichik ob‘yektivda preparat o‘rganilganidan keyin, katta ob’yektivga o‘tildi. lekin buyumning tasviri ko‘rinmadi. sabablarini aytib bering. …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroskop"

1-amaliy mashg‘ulot mavzu: mikroskop. mikroskop bilan ishlash qoidasi. vaqtinchalik preparatlar tayyorlash. hujayrani o‘rganish usullari. hujayrani tuzilishi va funksiyalari mavzuning mazmuni. mayda biologik ob’yektlar (viruslar, mikroorganizmlar, sodda hayvonlar, ko‘p hujayralilar)ni asosiy tekshirish usularidan biri-ularni kattalashtiruvchi optik asboblar - mikroskoplarda (micros-mayda, juda kichik, copeo-ko'raman) o‘rganishdir. mikroskoplar xilma-xildir (yorug‘lik, elektron, lyuminessent, fazokontrast, fluoressent, polyarizatsiyalovchi va boshqalar). ulardan eng ko‘p qo‘llaniladigani yorug‘lik mikroskopi bo‘lib, u biologik tadqiqotlardagina emas, tibbiyotda ham amaliyot shifokorlari uchun laboratoriya tashhisi uchun eng zarur asboblardan biridir. shuning uchun ham xar bir talaba yorug‘l...

This file contains 11 pages in DOCX format (777.1 KB). To download "mikroskop", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroskop DOCX 11 pages Free download Telegram