mikroskop tuzilishi va u bilan ishlash qoidalari

DOCX 6 стр. 394,4 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 394,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

1-amaliy mashg’ulot mavzu: mikroskop tuzilishi va u bilan ishlash qoidalari asosiy maqsad: mikroskop tuzilishi bilan tanishish vazifalar: mikroskop qismlarini farqlang nazariy tushuncha: mikroskop har bir biologning doimiy ish quroli hisoblanadi. shu sababdan ham uning tuzilishini va unda ishlashni yaxshi bilish kerak. mikroskop optik asbob bo‘lib, ko‘rayotgan obyektni bir necha marta katta qilib ko‘rsatadi. bu vaqtda ikki optik tizim kombinatsiyasi ya’ni obyektiv — manzaralar tizimi — birlamchi kattaligini bevosita ko‘rsatadi va okulyar manzaralar tizimi — obyektiv beradigan tasvirni kattalashtirib ko‘rsatadi: masalan agar obyektiv 8 marta kattalashtirib ko‘rsatayotgan tasvirni 7 okulyar bilan yanada kattalashtirib ko‘radigan bolsak, biz tekshirayotgan ob’yektni 56 marta (7x8) kattalashtirib ko‘rayotgan bo‘lamiz. aytish joizki, mikroskopda tasvir teskari ko‘rinadi. shuning uchun agar preparatning o‘ng tomonini ko‘radigan bo‘lsak, chapga, tepa tomonini ko‘radigan boisak, pastga qarab siljitishimiz kerak. mikroskopda tasvir kattalashib ko‘rilayot- gani uchun preparatni ohista, yumshoq siljitish tavsiya etiladi. aks holda kerakli joy ko‘rish maydonidan chiqib ketadi. mikroskop, asosan 3 qismdan …

2 / 6

adi. revolver tubusning pastki qismida joylashgan, 3 yoki 4 uyachasi bolib, ularga obyektivlar joylashadi va revolverni aylantirib, tez sur’atda turli kattalikdagi obyektivni almashtirish imkoniyati bor. buyum stolchasi o‘rganilayotgan preparat joylashtirib qo‘yiladigan joy boiib, uning o‘rtasi teshilgan va u tubus o‘qiga to‘g‘ri keladi. buyum stolchasi mikromexanizmmng ustki qismi oldida harakatchan va harakatsiz joylashadi. stolcha ustida o‘rganilayotgan preparatning qimirlab ketmasligi uchun prujinasimon plastinkali ushlagichlar (zajim - klemma) fiksatorlar mavjud. buyum stolchasi ostida yoritqich moslamalari bo‘lib, uning tarkibiga ko‘zgu va kondensor kiradi, ular yoritgich asmlv qismi hisoblanadi. bu kondensor to‘ plangan yorug‘lik nurlarini preparat tomon yo‘naltirib turish uchun xizmat qiladi. mikroskopning optik qismiga revolverga burab qo‘yiladigan obyektivlar va tubusga qo‘yiladigan okulyarlar kiradi. obyektivlar yon qismida ularni ancha katta qilib ko‘rsatadigan sonlar bitilgan. shunga ko‘ra, obyektivlar kuchsiz, o‘rtacha kuchli va o‘ta kuchli bo‘ladi. okulyarlar ham kuchsiz (5.7), o‘rtacha (lox) va kuchli (15x) bo‘lib, ko‘proq shu ko‘rsatilgan holatda ishlatiladi. mikroskop bilan ishlashdan oldin uni yaxshilab …

3 / 6

aylantirib, kuchsiz obyektiv kuchli obyektivga almashtiriladi. kuchli obyektivning o‘rniga tushganligini revolverning chiqillashidan bilish mumkin. 7. makrovint yordamida ehtiyotlik bilan kuchli kattalik- ning fokusi topiladi va ko‘zga moslashtirish uchun mikrovintdan foydalaniladi. 8. preparat kuchli obyektiv mikrovintning oldinga va orqaga to‘xtovsiz burish yordamida o‘rganiladi. mikroskopda, asosan, chap ko‘z yordamida kuzatiladi, o‘ng ko‘z doimo ochiq bo‘lishi lozim, chunki ko‘z muskullari koordinatsiyalangan holda ishlaydi. bir ko‘zning muskuli qisqarganda, ikkinchisi ham shu holatga tushadi. dastlab o‘ng ko‘z xalaqit berayotganga o‘xshasa-da, keyinchalik moslashib boradi. ish tugagandan so‘ng yordamchi apparat yordamida rasm chiziladi. shundan so‘ng obyektiv kuchsiziga o‘tkazilib, preparat buyum stolchasidan olinadi. kuchli obyektiv ostidan preparat olinmaydi, chunki u buzilib, obyektivni sindirishi mumkin. kuchsiz obyektiv bilan ishlayotganda, kondensor pastga tushiriladi, kuchlisi bilan ishlaganda, yuqoriga ko‘tariladi. bu usul yordamida yorug‘likning qulay holati topiladi va preparat detallari yaqqol ko‘rinadi. mikroskopning diafragmasi mikroskopik tuzilmalar kontrastligi yaqqol ko‘ringuncha berkitilishi kerak. mikroskop turlari qorong‘i maydonli mikroskopda ko‘rish. bu mikroskopning tuzilishi va unda …

4 / 6

almagan tirik hujayralar, odatda, yorug‘lik nurini tutib qolmasdan, o‘zidan o‘tkazib yuboradi. shuning uchun ular mikroskopda ko‘rinmaydi yoki anglab bo‘lmas darajada ko‘rinadi. ularni ko‘rish uchun tegishli bo‘yoqlar bilan bo‘yashga to‘g‘ri keladi. fazali kontrast mikroskopiya usuli o‘rganilayotgan bo‘yalma- gan tuzilmalarning bizga zarur bo‘lgan kontrastligini ta’minlaydi. kontrastlikni, odatda, obyektivda, undagi fazali plastinka deb ataladigan kondensorga o‘rnatilgan maxsus halqa — diafragma hosil qiladi. ob’yektni yaqqol ko‘rish nurning sinishiga bog‘liq, yorugiik nuri obyektdan qancha tez o‘tsa, uning yoritilishi, ya’ni kontrastligi shuncha ortadi, binobarin, hujayra tuzilmalari ham shunga yarasha aniq ko‘rinadi. interferension mikroskopda ko‘rish. mazkur mikroskopda ko‘rish usuli fazali kontrast mikroskopga o‘xshasa-da, unga nisbatan ancha ko‘proq imkoniyatlarga ega. masalan, uning yordamida bo‘yalmagan tirik hujayralarning aniq tasvirini va ularning quruq vaznini (massasini) aniqlash mumkin. bundan tashqari, bu usul yordamida hujayralarning qalinligini, tarkibidagi quruq moddalarning zichligini, shu- ningdek, suv, nuklein kislotalar (nk), oqsil va fermentlarning miqdorini bilish mumkin. interferension bo‘yalgan preparatlarning yadrosi, odatda, qizilga, sitoplazmasi esa zangori rangga …

5 / 6

bir necha xilga bo‘linadi: fotolyuminessensiya, rentgennolyuminessensiya, radio- lyuminessensiya shular jumlasidandir. elektron mikroskopda ko‘rish. gistologik preparatlarni elektron mikroskopda o‘rganish hozirgi vaqtda keng tarqalgan usul boiib, uning yordamida hujayralarning nozik tuzilmalari, orgonoid va hujayra kiritmalarining tuzilishi hamda ularda sodir boiadigan nozik o‘zgarishlar kuzatiladi. elektron mikroskop 100000 marta va undan ham ortiq kattalashtiriladi. chunki, elektron mikroskopda yorugiik mikroskopdagi kabi uzun toiqinli nurdan emas, balki qisqa toiqinli elektronlar nuridan foydalaniladi. oddiy mikroskopda hayvonlar to‘qimasining mikroskopik tuzilishini o‘rganish uchun kesmalarning (preparatlarning) qalinligi taxminan 3-5 mikron (mk) bo‘lishi kerak. bundan qalin boisa, hujayralar qavati ortib ketib, obyektning tasviri aniq ko‘rinmaydi, ularni o‘qish yana ham qiyinlashadi. binobarin, kuzatilmoqchi boigan ob’yekt tasviri elektronlar nuri yordamida ko‘rsatilsa, bunga elektron mikroskop deyiladi. demak, qisqacha ta’riflaydigan boisak, elektron mikroskopda ko‘rish — obyekt orqali o‘tkazilgan elektronlar tutamini elektromagnitli linzalar bilan fokuslash orqali preparat tasvirini olib o‘rganishdan iborat. elektron mikroskopning afzalligi shundaki, to‘qimalardan olinadigan kesma ancha yupqa (0.02 mk) bo‘ladi. albatta, bunday kesmalar, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mikroskop tuzilishi va u bilan ishlash qoidalari"

1-amaliy mashg’ulot mavzu: mikroskop tuzilishi va u bilan ishlash qoidalari asosiy maqsad: mikroskop tuzilishi bilan tanishish vazifalar: mikroskop qismlarini farqlang nazariy tushuncha: mikroskop har bir biologning doimiy ish quroli hisoblanadi. shu sababdan ham uning tuzilishini va unda ishlashni yaxshi bilish kerak. mikroskop optik asbob bo‘lib, ko‘rayotgan obyektni bir necha marta katta qilib ko‘rsatadi. bu vaqtda ikki optik tizim kombinatsiyasi ya’ni obyektiv — manzaralar tizimi — birlamchi kattaligini bevosita ko‘rsatadi va okulyar manzaralar tizimi — obyektiv beradigan tasvirni kattalashtirib ko‘rsatadi: masalan agar obyektiv 8 marta kattalashtirib ko‘rsatayotgan tasvirni 7 okulyar bilan yanada kattalashtirib ko‘radigan bolsak, biz tekshirayotgan ob’yektni 56 marta (7x8) kattalashti...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (394,4 КБ). Чтобы скачать "mikroskop tuzilishi va u bilan ishlash qoidalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mikroskop tuzilishi va u bilan … DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram