alpomish va manas

PPT 14 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
badiiy obraz va mubolag‘ali tasvir qirg‘izlar va o‘zbeklar. «alpomish» va «manas» * burungi o‘tgan zamonda, o‘n olti urug‘ qo‘ng‘irot elida dobonbiy dеgan o‘tdi. dobonbiydan alpinbiy dеgan o‘g‘il farzand paydo bo‘ldi. alpinbiydan tag‘i ikki o‘g‘il paydo bo‘ldi: kattakanining otini boybo‘ri qo‘ydi, kichkinasining otini boysari qo‘ydi. boybo‘ri bilan boysari – ikkovi katta bo‘ldi. boysari boy edi, boybo‘ri shoy1 edi. bu ikkovi ham farzandsiz bo‘ldi. ana endi o‘n olti urug‘ qo‘ng‘irot elida bir chupronto‘y bo‘ldi. xaloyiqlarni, elatiyalarni to‘yga xabar qildi. shu to‘yga barcha xaloyiqlar yig‘ildi. biylar ham to‘yga kеldi. to‘ydagi kattalar ilgarigiday izzat qilib, qadimgiday otini ushlamadi. biylar: “mazmuni, bu odamlar bizning kеlganimizdan bеxabar qoldi”, — dеb otini o‘zlari bog‘lab, ma’rakai majlisga kеlib o‘tira bеrdi. biylarning ko‘nglini xushlamadi, otini ushlamadi, ostiga libos tashlamadi. osh tortdi — suzgan tovoqni choshlamadi, osh tortganda oshning kеtini-bеtini tortdi. mahramlar savolga javob bеrib aytdi: “biz akangdan kеlgan zakotchi bo‘lamiz, bugun biz lar sеning molingni zakot qilamiz. “zakot qilinglar, …
2 / 14
liga qarab: “endigi maslahat nima bo‘ldi?” — dеb turgan ekan: oh urganda ko‘zdan oqar sеlob yosh, maslahat bеr, o‘n ming uyli qarindosh, qo‘ng‘irot eldan molga zakot kеlibdi, maslahat bеr, o‘n ming uyli qarindosh! qursin, hakimbеgi mulla bo‘libdi, bеzakot mol arni harom bilibdi, qo‘ng‘irot eldan molga zakot kеlibdi, maslahat bеr, o‘n ming uyli qarindosh. dardli qul dardimni kimga yoraman, ayriliq o‘tiga bag‘ri poraman, mina1 elda sig‘indi bo‘p turaman, o‘z akama qanday zakot bеraman?! maslahat bеr, o‘n ming uyli qarindosh! mina elda mеn ham bеkman, to‘raman, o‘z akama qanday zakot bеraman?! o‘z akama o‘zim zakot bеrguncha, qalmoq borib juz’ya2 bеrib yuraman... ana shunda boysaribiy bu so‘zlarni aytdi. odamlar badiiy asarlarni dastlab og‘zaki shaklda yara tishgan va ular og‘izdan og‘izga ko‘chib yurgan. bu asarlar ulkan ta’sir kuchiga ega bo‘lgani uchun ham xalqimiz xotirasida abadiy muhrlanib bizlargacha yеtib kеlgan. shu sababdan xalq og‘zaki ijodi badiiy adabiyot ning eng qadimgi shakli deyiladi. o‘zbеklar dunyo xalqlari …
3 / 14
ruhiy holati tasviri, o‘zaro so‘zlashuvlari ko‘proq o‘n bir bo‘g‘inli shе’r bilan ifodalanadi. ba’zan dostonlarda tasvir talabiga ko‘ra yеtti, sakkiz bo‘g‘inli shе’rlar ham uchraydi. otlar chopishi, jang manzaralari, pеr- sonajlarning tеzkor va shiddatli harakatlari aks etgan o‘rinlar yеt- ti-sakkiz bo‘g‘inli shе’rlar bilan ifodalanadi. “manas” manas — qirgʻiz xalq qahramonlik eposi. asar 3 qismdan iborat (500 553 misra). genealogik sikl asosida bosh qahramon manas, uning oʻgʻli semetey va semeteyning oʻgʻli seytekning qaxramonona hayoti tafsiliga bagʻishlangan. "m." nazmda yozilgan boʻlib, sheʼriyatning sajʼ yoʻli bilan aytilgan. "m." odatdagi qahramonlik eposi koʻlamidan ancha keng. u oʻtmish qirgʻiz hayotining qariyb barcha sohalarini oʻzida jamlagan va shu jihati bilan "qirgʻiz xalqi hayotining badiiy qomusi" deb eʼtirof etiladi. asarning asosiy motivi qahramonona vatanparvarlikdir; unda ona yurtni tashqi va ichki yovlar zulmidan qutqarish va qoʻriqlash, zulm va haqsizlikka nafrat, diniy va milliy anʼanalarga hurmat yetakchilik qiladi. dostonda milliy turmushning barcha jihatlari keng koʻlamda va teran aks etgan, shuning uchun …
4 / 14
unda tasvirlangan voqelik tugal — boshlanishi va yakuniga qadar mumtoz qahramonlik eposining janr xususiyatlariga toʻla muvofiq keladi va shu jihati bilan ham monumentaldir. "m."ni oʻrganish 19-asrning 2-yarmidan boshlangan. qozoq etnografi ch.ch.valixonov, keyinroq v. v. radlov "m."dan parchalarni ilk bor qogʻozga tushirib, uning rus va nemis tillaridagi taglamasini takdim qilishgan. 20-asrda epos manaschi sogʻimboy oʻroz-bekov, sayoqboy qoralayev va boshqa oqinlar ijrosida yozib olingan. "m." hozirda ham yaratilayotgan va jonli ijro etilayotgan dunyodagi yagona eposdir. hozirga qadar "m."ning 80 dan ortiq varianti yozib olingan. doston 20-asrda v. v. jirmunskiy, m. avezov, r.z. qodirboyeva va boshqa olimlar tomonidan teran tadqiq etilgan. qirgʻiziston fanlar akademiyasi til va adabiyot institutida ishlab turgan "m." boʻlimi manasshunoslikni ilmiy oʻrganish va muvofikdashtirish markazi hisoblanadi. "manas."ning boshqa turkiy xalqlar dostonlari bilan mushtarak jihatlari borligi toʻgʻrisida gipotezalar mavjud, ammo tasdiqlanmagan; oʻxshash motivlar esa genealogik emas, balki tipologik asosga ega. "m." qirgʻiz xalqining milliy iftixoridir, xalqaro aeroport, institut va boshqalarlarga "m." …
5 / 14
alpomish va manas - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alpomish va manas"

badiiy obraz va mubolag‘ali tasvir qirg‘izlar va o‘zbeklar. «alpomish» va «manas» * burungi o‘tgan zamonda, o‘n olti urug‘ qo‘ng‘irot elida dobonbiy dеgan o‘tdi. dobonbiydan alpinbiy dеgan o‘g‘il farzand paydo bo‘ldi. alpinbiydan tag‘i ikki o‘g‘il paydo bo‘ldi: kattakanining otini boybo‘ri qo‘ydi, kichkinasining otini boysari qo‘ydi. boybo‘ri bilan boysari – ikkovi katta bo‘ldi. boysari boy edi, boybo‘ri shoy1 edi. bu ikkovi ham farzandsiz bo‘ldi. ana endi o‘n olti urug‘ qo‘ng‘irot elida bir chupronto‘y bo‘ldi. xaloyiqlarni, elatiyalarni to‘yga xabar qildi. shu to‘yga barcha xaloyiqlar yig‘ildi. biylar ham to‘yga kеldi. to‘ydagi kattalar ilgarigiday izzat qilib, qadimgiday otini ushlamadi. biylar: “mazmuni, bu odamlar bizning kеlganimizdan bеxabar qoldi”, — dеb otini o‘zlari bog‘lab, ma’ra...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPT (1,4 МБ). Чтобы скачать "alpomish va manas", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alpomish va manas PPT 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram