diqqat

PPT 48 pages 5.6 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPT

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

diqqat diqqat va xotira sulaymanova d.n. diqqat shunday muhim jarayondirki, u odamning barcha faoliyatlarida albatta ishtirok qiladi. eng sodda faoliyatdan tortib eng murakkab faoliyatni ham diqqatning ishtirokisiz bajarish mutlaqo mumkin emas. diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o’tib kiradi. k.d.ushinskiy odam biror narsaga zo’r diqqat bilan kirishgan paytida uning tashqi qiyofasida ayrim o’zgarishlar ko’zga tashlanadi. demak, diqqat odatda o’zining sirtqi ya'ni tashqi alomatlariga egadir. birinchidan, diqqat qaratilgan narsani yaxshi idrok qilish uchun unga muvofiqlashishga urinishdan iborat harakatlar (tikilib qarash, quloq solish) qilinadi. ikkinchidan, ortiqcha harakatlar to’xtaydi. jiddiy diqqatning xususiyatlaridan biri qimirlamasdan jim turishdir. uchinchidan, kuchli diqqat paytida kishining nafas olishi sekinlashib va pasayib qoladi. diqqatning nerv-fiziologik asoslari diqqatning nerv-fiziologik asosida orientirovka yoki tekshirish deb ataladigan maxsus refleks yotadi. bunday refleksni akademik i.p.pavlov maxsus ibora bilan "bu nima gap refleksi" deb ham ataydi. ana shu refleks odatda organizmga to’satdan birorta yangi narsaning ta’siri yoki …

2 / 48

ggi diqqat deb tushunish mumkin. n.f.dobrinin diqqatning aktivligiga qarab ixtiyorsiz ixtiyoriy ixtiyoriydan so`nggi diqqatning obyektiga qarab tashqi ichki diqqatning aktivligiga qarab ixtiyorsiz ixtiyoriy ixtiyoriydan so`nggi diqqatning obyektiga qarab tashqi ichki diqqatning faoliyat turlariga qarab individual guruhiy jamoaviy diqqat xususiyatlari diqqatning kuchi va barqarorligi deb, odam o’z diqqatini biror narsa yoki hodisaga uzoq muddat davomida muttasil qaratib tura olishiga aytiladi. birinchidan, diqqatimiz qaratilgan narsaning xususiyatlari, biz uchun bo’lgan ahamiyatiga ikkinchidan, diqqatimiz qaratilgan narsa bilan amalga oshiriladigan faoliyatlarimizga uchinchidan, nerv sistemasining ayrim xususiyatlariga odamning ayni chog’dagi holati diqqatning ko’lami ayni bir vaqtda odamning idrokiga sig’ishi mumkin bo’lgan narsalar miqdori bilan belgilanadi. boshqacharoq qilib aytganda, idrok qilish jarayonida diqqatimiz qaratilgan narsalardan qanchasini ongimizga sig’dira olishimiz diqqatning ko’lamini tashkil etadi. diqqatning bo’linishi deganda biz ayni bir vaqtda diqqatimizni ikki yoki uch narsaga qaratishimizga aytamiz. agar diqqatimiz bitta narsaga qaratilgan bo’lsa, ya'ni diqqatimiz bitta narsa ustida to’plangan bo’lsa, uni konsentrasiyalashgan (to’plangan) diqqat deb yuritiladi. buning …

3 / 48

di diqqatning boshqa psixik jarayonlar bilan bog’liqligi va roli n.n.lange diqqatning iroda, reflektiv, instinktiv, perseptiv holatlar bilan bog’liqligini o’zining “irodaviy diqqat nazariyasi” asarida ko’rsatib beradi. a.r.luriya kichik yoshdagi bolalarda diqqatning bu holatini ko’rish oson. birinchi bosqichda u beqarorligi va ko’lamining torligi uchun qo’zg’atuvchilar qurshovidagi diqqat bo’lolmaydi. parishonxotirlik diqqatni uzoq vaqt davomida biron ishga layoqatsizlikda diqqatning osongina va tez- tez bo’linib turishida namoyon bo’lishi mumkin. parishonxotirlikning bu ko’rinishi ko’pincha ish qobiliyati susayib ketishining va xulq-atvordagi uyushmaganlikning sabablaridan biri hisoblanadi. diqqatning haddan tashqari harakatchanligi bir obyektdan va faoliyat turidan boshqalariga doimiy ravishda o’tib turishi, yoki aksincha harakatsizligi, diqqatning sust harakat qilishi, uning tor doiradagi tasavvurlar va fikrlarga patologik tarzda qayd etilishi shular jumlasiga kiradi. xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash jarayonidir. "xotira atrof-muhitdagi voqelik (narsa)ni bevosita va bilvosita, ixtiyoriy va ixtiyorsiz ravishda, passiv va faol holda, reproduktiv va produktiv tarzda, verbal …

4 / 48

i tezlikda vujudga kelishi, davomli saqlanishi va ularning tez, oson jonlantirilishi hisoblanadi. muvaqqat nerv aloqalari assosiasiyalarni hosil qiluvchi fiziologik mexanizmdir. assotsiatsiya bizning xotiramizda mustahkamlangan va ongimizda qayd qilingan ayrim voqea- hodisalarning o’zaro bog’lanishidir. "muvaqqat nerv bog’lanishlari hayvonot olamida va bizning o’zimizda ham bo’ladigan eng umumiy fiziologik hodisadir. shu bilan birga u psixik hodisa hamdir, turli-tuman harakat, taassurot bo’lmasa harflar, so’zlar va fikrlar o’rtasida paydo bo’ladigan bog’lanishlar-ki, bu bog’lanishlarni psixologlar assotsiasiyalar, deb ataydilar". i.p.pavlov inson xotirasidagi assotsiasiyalar turlari yondoshlik assotsiasiyasi yondoshlik assotsiasiyasi bir necha narsa yoki hodisalarni ayni bir vaqtda yoki ketma-ket idrok qilishdan hosil bo’ladi inson xotirasidagi assotsiasiyalar turlari yondoshlik assotsiasiyasi o’xshashlik assotsiasiyasi hozirgi paytda idrok qilinayotgan narsa bilan ilgari idrok qilingan narsa o’rtasida ma'lum o’xshashlik bo’lsa, bu narsalar o’rtasida o’xshashlik assotsiasiyasi hosil bo’ladi. inson xotirasidagi assotsiasiyalar turlari yondoshlik assotsiasiyasi o’xshashlik assotsiasiyasi qarama-qarshilik assotsiasiyasi hozirgi idrok qilinayotgan narsalar bilan ilgari idrok qilinayotgan narsalar o’rtasida qarama-qarshi belgilar va xususiyatlar bo’lsa, bunday …

5 / 48

shirish esda qoldirish esga tushirish o’tmishda idrok qilingan narsalar, his-tuyg’u, fikr va ish-harakatlarning ongimizda qaytadan tiklanishi esda qoldirish esga tushirish tanish eslash bevosita eslash oradan ma'lum vaqt o’tkazib eslash ixtiyorsiz ixtiyoriy esda qoldirish esga tushirish esda saqlash ilgari tug’ilgan taassurot, fikr, his-tuyg’u va ish-harakatlarning takrorlanishiga moyillik paydo qilishi va mustahkamlanishi esda qoldirish esga tushirish esda saqlash qayta esga tushurish unutilgan narsalarni yana xotirada qaytadan tiklanishi reminissensiya hodisasi (xira esga keltirish) deyiladi. esda qoldirish esga tushirish esda saqlash qayta esga tushurish unutish unutish vaqtga bog’liq bo’ladi. bu g.ebbingauz tomonidan aniqlangan bo’lib, unutish materialni yod olingandan keyin darhol ayniqsa tez ro’y beradi, undan keyin esa unutish ancha sekinlashadi. esda qoldirishning tezligida aniqligida mustahkamligida qayta esga tushirishga tayyorligida xotira tiplari nerv faoliyati tiplarining xususiyatlariga ko`ra ko’rgazmali obrazli so’z mantiqiy oraliq analizatorlar-ning ishtirokiga ko`ra ko’rish eshitish harakat aralash esda olib qolish va unutish tezligiga ko’ra tez esda qoldirib, sekin unutish tez esda qoldirib, tez …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diqqat"

diqqat diqqat va xotira sulaymanova d.n. diqqat shunday muhim jarayondirki, u odamning barcha faoliyatlarida albatta ishtirok qiladi. eng sodda faoliyatdan tortib eng murakkab faoliyatni ham diqqatning ishtirokisiz bajarish mutlaqo mumkin emas. diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o’tib kiradi. k.d.ushinskiy odam biror narsaga zo’r diqqat bilan kirishgan paytida uning tashqi qiyofasida ayrim o’zgarishlar ko’zga tashlanadi. demak, diqqat odatda o’zining sirtqi ya'ni tashqi alomatlariga egadir. birinchidan, diqqat qaratilgan narsani yaxshi idrok qilish uchun unga muvofiqlashishga urinishdan iborat harakatlar (tikilib qarash, quloq solish) qilinadi. ikkinchidan, ortiqcha harakatlar to’xtaydi. jiddiy diqqatning xususi...

This file contains 48 pages in PPT format (5.6 MB). To download "diqqat", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqat PPT 48 pages Free download Telegram