diqqat va xotira haqida umumiy tushuncha

PPT 38 pages 14.5 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.5 MB

File type PPT

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

слайд 1 mavzu: diqqat va xotira haqida umumiy tushuncha reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning nerv-fiziologik asosi va xususiyatlari 3. xotira haqida tushuncha. 4. xotira turlari. платон иванович иванов ученый психолог. (1891-1968) профессор (1938). заслуженный деятель науки и техники узсср (1968) psixolog olim p.i.ivanov ta’biri bilan: “diqqat deb- ongni bir nuqtaga to’plab muayyan bir obyektga faol qaratilishga aytiladi”. fransuz olimi kyuvye «geniallik bu - chidamli diqqat»; nyuton: «kashfiyot fikrni doimo shu masalaga qaratilish jarayoni»; k.d.ushinskiy: «diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o’tib kiradi» . diqqat odatda o’zining sirtqi ya’ni tashqi alomatlariga ega bo’lib ular quyidagilardan iborat: birinchidan, diqqat qaratilgan narsani yaxshi idrok qilish uchun unga muvofiqlashishga urinishdan iborat harakatlar (tikilib qarash, quloq solish) qilinadi. ikkinchidan, ortiqcha harakatlar to’xtaydi. jiddiy diqqatning xususiyatlaridan biri qimirlamasdan jim turishdir. uchinchidan, kuchli diqqat paytida kishining nafas olishi sekinlashib va pasayib qoladi. diqqatning quyidagi turlari mavjud: ixtiyorsiz diqqat …

2 / 38

tura olishiga aytiladi. diqqatning kuchli va barqaror bo’lishi bir qancha sabablarga bog’liqdir: birinchidan, diqqatimiz qaratilgan narsaning xususiyatlari, biz uchun bo’lgan ahamiyatiga; ikkinchidan, diqqatimiz qaratilgan narsa bilan amalga oshiriladigan faoliyatlarimizga; uchinchidan, nerv sistemasining ayrim xususiyatlariga. diqqatning bo’linishi deganda biz ayni bir vaqtda diqqatimizni ikki yoki uch narsaga qaratishimizga aytamiz. konsentrasiyalashgan (to’plangan) diqqat deb agar diqqatimiz bitta narsaga qaratilgan bo’lsa, ya’ni bitta narsa ustida to’plangan diqqatga aytiladi. bo’lingan diqqat deb agar diqqatimiz ayni bir vaqtda bir necha narsaga qaratilgan diqqatga aytiladi. diqqatning ko’chuvchanligi odamning diqqati har doim bir narsadan ikkinchi bir narsaga, bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga ko’chib turishiga aytiladi. p.p.blonskiyning fikricha, odamning ongi bitta obyektga qaratilgandan keyin u atrofdagi narsa va hodisalarni ko’rmaydi. s.l.rubinshteyn mulohazasiga ko’ra diqqat ongga ham, obyektning xususiyatlariga ham bog’liq emas. buning ahamiyatli tomoni diqqatning obyektga yo’naltirilishidadir. bosh miyani oziqlantiruvchi mahsulotlar xotira xotira biz ilgari idrok qilgan, boshdan kechirgan va bajargan ishlarimizni yodda saqlash, keyinchalik ularni eslash yoki xotirlash …

3 / 38

d qilingan ayrim voqyea hodisalarning o’zaro bog’lanishidir. biror buyumni esda olib qolish, boshqa buyumlar bilan bog’lash orqali amalga oshiriladi. «muvaqqat nerv bog’lanishlari – deb yozadi i.p. pavlov hayvonot olamida va bizning o’zimizda ham bo’ladigan eng umumiy fiziologik hodisadir. shu bilan birga u psixik hodisa hamdir, turli-tuman harakat, taassurot bo’lmasa harflar, so’zlar va fikrlar o’rtasida paydo bo’ladigan bog’lanishlar-ki, bu bog’lanishlarni psixologlar assosiasiyalar deb ataydilar». yondoshlik assosiasiyasi- bir necha narsa yoki hodisalarni ayni bir vaqtda yoki ketma-ket idrok qilishdan hosil bo’ladi o’xshashlik assosiasiyasi- hozirgi paytda idrok qilinayotgan narsa bilan ilgari idrok qilingan narsa o’rtasida ma’lum o’xshashlikka aytiladi qarama-qarshilik assosiasiyasi - hozirgi idrok qilinayotgan narsalar bilan ilgari idrok qilinayotgan narsalar o’rtasida qarama-qarshi belgilar va xususiyatlar bo’lganga aytiladi inson xotirasidagi assosiasiyalar 3 turga ajratiladi: a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan «umumiy psixologiya» darsligida quyidagi klassifikasiya uchraydi: faoliyatda ko’proq sezilib turadigan psixik faollikning xususiyatiga qarab: harakat, emosional, obrazli va so’z mantiq xotira. faoliyatning maqsadlariga ko’ra: ixtiyorsiz va …

4 / 38

туйғу ёки ҳиссиёт хотираси –бу хотира ҳис-туйғулар, руҳий кечинмалар, ҳиссиётлар, эҳтиёжларимиз ва қизиқишларимиз қандай қондирилаётганлигидан, атрофимиздаги нарса ва ҳодисаларнинг хусусиятига нисбатан муносабатимиз қай тарзда амалга оширилаётганлигидан доимо хабар бериб туриш имкониятига эга. образли хотира – яққол мазмунни, бинобарин, нарса, ҳодиса-ларнинг аниқ образларини, уларнинг хусусиятлари ва боғланишларини эсда қолдириш, онгда мустаҳкамлаш ҳамда зарурият туғилганида эсга туширишдан иборат хотира турига айтилади. сўз-мантиқ хотираси мазмунини фикр ва мулоҳазалар, аниқ ҳукм ҳамда хулоса чиқаришлар ташкил этади. ихтиёрий хотира деганда маълум мақсадни рўёбга чиқариш учун муайян даврларда ақлий ҳаракатларга суянган ҳолда амалга оширилишидан иборат хотира жараёни тушунилади. ихтиёрсиз хотиранинг турмушда ва фаолиятда катта ўрин эгаллашини ҳар ким ўз шахсий тажрибасидан билади. қисқа муддатли хотира- қисқа муддатга эсда қолдирилишини таъминлайдиган хотира тури. оператив хотира инсон томонидан бевосита амалга оширилаётган фаол тезкор ҳаракатлар, усуллар учун хизмат қилувчи жараённи англатувчи мнемик ҳолатга айтилади. xotira jarayonlari quyidagilardan iborat: esda olib qolish esda saqlash esga tushirish unutish эсда қолдириш идрок …

5 / 38

ни эшитиш орқали идрок қилиш ҳамда эсда олиб қолиш эгаллаш ёки ўзлаштириш зарур бўлган материалларни кўриб идрок қилиш ёрдамида эсда олиб қолиш материалларни ҳаракат ёрдамида ва эшитиш орқали идрок қилиш ҳамда эсда олиб қолиш аралаш ҳолатда эсда олиб қолиш, эшитиш, кўриш, ҳаракат кабилар орқали идрок қилиш ва эсда олиб қолиш ёки бир нечта таъсир этувчилар ёрдамида акс эттириш эсда олиб қолиш жараёни деганда сезги, идрок, тафаккур, ички кечинмаларни хотирада сақланиш хусусияти тушунилади. эсга тушириш -ўтмишда идрок қилинган нарсалар, ҳис-туйғу, фикр ва иш-ҳаракатларнинг онгимизда қайтадан тикланишига айтилади. эсга туширишнинг нерв-физиологик асослари бош мия пўстида илгари ҳосил бўлган нерв боғланишларнинг қўзғалишидир. эсга туширишнинг қуйидаги турлари мавжуд: таниш- илгари идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни такрор идрок қилиш натижасида у ёки бу ҳодисани эсга туширишдир эслаш- нарса ва ҳодисаларни, уни айни пайтда идрок қилмай эсга туширишдир. бевосита эслаш- тушириш материални идрок қилиш кетиданоқ эсга туширишдан иборат. вақт ўтказиб эслаш- эсда олиб қолинган нарсани орадан …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diqqat va xotira haqida umumiy tushuncha"

слайд 1 mavzu: diqqat va xotira haqida umumiy tushuncha reja: 1. diqqat haqida tushuncha. 2. diqqatning nerv-fiziologik asosi va xususiyatlari 3. xotira haqida tushuncha. 4. xotira turlari. платон иванович иванов ученый психолог. (1891-1968) профессор (1938). заслуженный деятель науки и техники узсср (1968) psixolog olim p.i.ivanov ta’biri bilan: “diqqat deb- ongni bir nuqtaga to’plab muayyan bir obyektga faol qaratilishga aytiladi”. fransuz olimi kyuvye «geniallik bu - chidamli diqqat»; nyuton: «kashfiyot fikrni doimo shu masalaga qaratilish jarayoni»; k.d.ushinskiy: «diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona eshigidirki, ongimizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o’tib kiradi» . diqqat odatda o’zining sirtqi ya’ni tashqi alomatlariga ega bo’lib ular quyidagilardan iborat:...

This file contains 38 pages in PPT format (14.5 MB). To download "diqqat va xotira haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: diqqat va xotira haqida umumiy … PPT 38 pages Free download Telegram