jadidchi nizomiddin xo'jaevning hayoti va taqdiri

PPTX 30 pages 13.0 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.0 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

pptxgenjs presentation jadidchi nizomiddin xo'jayevning hayoti va taqdiri tayyorladi: soibjonov abbosbek ilmiy rahbar: markaziy osiyo ilm-fan, madaniyat va san’at xalqaro akademiyasi akademigi, t.f.d., prof. r.t.shamsutdinov 1 kirish: i-bob. nizomiddin xo‘jaevning davlat arbobi sifatida shakllanishi 1.1. nizomiddin xo‘jaevning bolalik davri va ilk ta’limi 1.2. siyosiy faoliyatining boshlanishi va jadidchilik harakatiga qo‘shgan hissasi.... ii-bob. nizomiddin xo‘jaevning raxbarlik faoliyatidan 2.1. nizomiddin xo‘jaevning turkiston assrdagi davlatchilik faoliyati 2.2. o‘zssrdagi faoliyati. 2.3 “katta terror” siyosati va n.xo‘jaevning qatag‘on qilinishi xulosa i-bob. nizomiddin xo‘jaevning davlat arbobi sifatida shakllanishi 1885 yili toshkent shahrida o‘rtahol kosib-hunarmand oilasida nizomiddin asomiddin o‘g‘li xo‘jaev dunyoga kelgan. u dastlab 1900 yilda rus-tuzem maktabida boshlang‘ich ta’lim olgan. n.xo‘jaev rus tiliga chechan bo‘lib yetishgan. rus-tuzem maktabini bitirar-bitirmas oilasiga ko‘maklashish uchun ishga kirishga majbur bo‘lgan. o‘sha vaqtda toshkentda ishlab turgan 16 ta matbaaning deyarlik hammasiga murojaat qilsa-da hech kim uni ishga olishni istamagan, chunki bu matbaalarning ikki-uchtasini istisno qilganda, qolganlari xususiy kishilarga tegishli edi. matbaa …

2 / 30

ppasi tashkil etilgan bo‘lib, u “turon” nomi bilan faoliyat yuritgan. bu truppaning badiiy rahbarligi abdulla avloniy zimmasida bo‘lgan bo‘lsa, uning ma’naviy va moddiy tomondan qo‘llab-quvvatlanishi munavvarqori abdurashidxonov hamda toshkentning boshqa nufuzli ziyolilari tomonidan ta’minlangan. “turon” truppasi tarkibini tashkil etgan asosiy san’atkorlar quyidagilar edi: nizomiddin xo‘jaev, badriddin a’lamov, shokirjon rahimiy, muhammadjonqori poshshaxo‘jaev, fuzail jonboev, hasanqori, same’qori ziyoboev, qudratilla yunusiy va boshqalar. truppa o‘z ijodiy faoliyatini 1914 yil 27 fevralda toshkentda joylashgan 2000 kishilik “kolizey” teatri binosida, mahmudxo‘ja behbudiyning “padarkush” dramasini sahnalashtirish bilan boshlagan. bu spektaklda bosh rollarni abdulla avloniy, s. ziyoboev, m. poshshaxo‘jaev va b. a’lamov ijro etganlar. asarni sahnaga qo‘yish ishlarini ozarbayjonlik mashhur aktyor va rejissyor aliasqar asqarov amalga oshirgan. 1915 yilda mazkur spektakl nizomiddin xo‘jaev tomonidan yana bir bor sahnalashtirilgan. keyinchalik truppa tomonidan n. qudratillaning “to‘y”, a. qodiriyning “baxtsiz kuyov”, a. avloniyning “advokatlik osonmi?” kabi asarlar sahnaga qo‘yilgan. 1914–1916 yillar oralig‘ida toshkentga ijodiy safar uyushtirgan ozarbayjon aktyori va rejissyori …

3 / 30

ev u yerdan ketib, namanganlik nurullaboyning matbaasida ish boshlagan. ammo oradan bir muddat o‘tgach, otasining talabiga ko‘ra toshkentga qaytib kelgan va bu yerda savdogar azizxo‘ja hamda rabkin do‘konida ekspeditor va ba’zan prikazchik sifatida 1917 yilgacha faoliyat yuritadi. nizomiddin xo‘jaev umrining dastlabki yillaridayoq turkiston o‘lkasidagi jadid ma’rifatparvarlar harakatiga qo‘shilib, mamlakat taraqqiyoti uchun kurashga bel bog‘lagan edi. u xx asr boshlarida turkistonni qamrab olgan jadidchilik – milliy uyg‘onish va islohotlar harakatining faollaridan biri edi. u mustamlaka zulmi ostidagi xalqni ma’rifatga chorlash, eskirgan tuzumni isloh qilish va millatni yangilash g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlagan edi. jadidlar safiga mansubligi n.xo‘jaevga nafaqat siyosiy, balki madaniy-ma’rifiy yetakchilik xususiyatini ham bergan. u rus ishchilarining g‘oyaviy ta’siri ostida inqilobiy harakat a’zolari bilan yaqinlasha boshlagan. mahalliy aholi vakillaridan birinchi bo‘lib aynan nizomiddin xo‘jaev 1904 yildan boshlab rsdrp (rossiya sotsial demokratik ishchilar partiyasi)ga a’zo bo‘lib kirgan. 1914–1915 yillardagi toshkentga qilgan ilk safarlari chog‘ida andijonlik jadidchi abdulhamid sulaymon o‘g‘li cho‘lpon nizomiddin xo‘jaev (1868–1942) bilan …

4 / 30

ini belgilaydi – xo‘jaev xalqning fikrini, dunyoqarashini o‘zgartirishga xizmat qilgan ma’rifatparvarlardan biri edi. shuni alohida ta’kidlash zarurki, nizomiddin xo‘jaev keyinchalik sovet hokimiyatiga sadoqat bilan xizmat qilgan bo‘lsa-da, uning qalbida uzoq yillar davomida mustaqil turkiston viloyati va mustaqil turkiston bolsheviklar partiyasini tashkil etish g‘oyasi yashab kelgan. uning shoir cho‘lpon bilan yaqinlashuvi va ularning bir umrlik do‘stlikka aylanishiga sabab faqatgina san’at va adabiyotga bo‘lgan mehr emas, balki eng avvalo shu umumiy milliy ozodlik g‘oyasi bo‘lgan. nizomiddin xo‘jaev bolalik chog‘larida boshlang‘ich ta’lim bilangina kifoyalangan bo‘lsa-da, turkistonda nashr etiladigan barcha mahalliy matbuotni muntazam o‘qib borar, badiiy va ayniqsa siyosiy adabiyotlarga alohida qiziqish bilan munosabatda bo‘lgan. u rus klassiklaridan pushkin va tolstoy asarlarini yoqtirar, «iqbol» va «maktab» kabi bokudan keladigan gazetalar, shuningdek, «mulla nasriddin», «xo‘pxo‘pnoma», «fyuzot» jurnallari, hamda orenburg, qozon va ufadan tarqatiladigan «vakt», «yulduz», «turmush» gazetalari va «sho‘ro» jurnali bilan tanishib borgan. siyosiy adabiyotlarni esa rus tilida mutolaa qilgan. 1916 yilda tashkil etilgan «maktab» …

5 / 30

ammadqulizoda asari — «o‘liklar» hamda a.f. mustafoning «qotil karima» pesasiga u nafaqat rejissyorlik qilgan, balki bosh rolda ham ishtirok etgan. bunday jiddiy ijodiy ishlar n. xo‘jaevdagi tabiiy iqtidorni namoyon qilar edi. nizomiddin xo‘jaev “hurriyat uyi”da muntazam o‘tkazilib turadigan toshkent sotsial-demokratlari yig‘ilishlarida qatnasha boshlaydi va ularning kurash usullarini o‘rganishga kirishadi. shu bilan birga, u “sho‘roi islom” jamiyati tarkibida “turon” nomidan faol ishtirok etib boradi. biroq muvaqqat hukumat olib borayotgan siyosat nizomiddinning siyosiy va madaniy talablariga javob bera olmaydi. shu sababli u fevral inqilobining dastlabki kunlaridanoq toshkent shahri soveti, temir yo‘l ishchilari va musulmon harbiy komiteti bilan yaqin aloqalar o‘rnatib, ular bilan hamkorlikka alohida ahamiyat bera boshlaydi. n. xo‘jaev fevral inqilobning ilk kunlaridanoq toshkentning eski shahri hududida kasaba uyushmalarini tashkil qilish, xalq ommasiga ozodlikning mazmun-mohiyatini tushuntirish, tashviqot va targ‘ibot ishlarini olib borish bilan shug‘ullanadi. fevral inqilobidan so‘ng, nafaqat toshkent, balki butun turkistonning shaharlari, xususan toshkentning eski shahri hududida ham front orti ishchilari, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidchi nizomiddin xo'jaevning hayoti va taqdiri"

pptxgenjs presentation jadidchi nizomiddin xo'jayevning hayoti va taqdiri tayyorladi: soibjonov abbosbek ilmiy rahbar: markaziy osiyo ilm-fan, madaniyat va san’at xalqaro akademiyasi akademigi, t.f.d., prof. r.t.shamsutdinov 1 kirish: i-bob. nizomiddin xo‘jaevning davlat arbobi sifatida shakllanishi 1.1. nizomiddin xo‘jaevning bolalik davri va ilk ta’limi 1.2. siyosiy faoliyatining boshlanishi va jadidchilik harakatiga qo‘shgan hissasi.... ii-bob. nizomiddin xo‘jaevning raxbarlik faoliyatidan 2.1. nizomiddin xo‘jaevning turkiston assrdagi davlatchilik faoliyati 2.2. o‘zssrdagi faoliyati. 2.3 “katta terror” siyosati va n.xo‘jaevning qatag‘on qilinishi xulosa i-bob. nizomiddin xo‘jaevning davlat arbobi sifatida shakllanishi 1885 yili toshkent shahrida o‘rtahol kosib-hunarmand oilasida nizomi...

This file contains 30 pages in PPTX format (13.0 MB). To download "jadidchi nizomiddin xo'jaevning hayoti va taqdiri", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidchi nizomiddin xo'jaevning… PPTX 30 pages Free download Telegram