nizomiddin mahmudovning hayoti va ijod yo‘li

DOCX 42 pages 75.8 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 75.8 KB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

mundarija…………………………………………………... kirish…………………………………………………………………………….. i bob. nizomiddin mahmudovning hayoti va ijod yo‘li……… 1.1 o‘zbek tilshunosligining zabardast vakili………………. 1.1. nizomiddin mahmudovning ijodida til va nutq masalalar………………………………………………….. ii bob. nizomiddin mahmudovning ilmiy merosi………….. 2.1 nizomiddin mahmudovning metodik va pedagog qarashlari………………………………………………………. 2.2. nizomiddin mahmudovning grammatik qarashlar….. xulosa………………………………………………………... foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………… kirish mavzuning dolzarbligi. oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi senati kengashining “davlat tili haqida”gi qonunning toshkent shahrida ijro etilishini oʻrganish natijalari toʻgʻrisida”gi qarori asosida hukumatimiz tomonidan 2018 yilning 24 dekabrida ishlab chiqilgan “yoʻl xaritasi”da ham “davlat tili haqida”gi qonunning yangi tahririni tayyorlash bosh masala qilib qoʻyilgan. dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri boʻlgan oʻzbek tili xalqimiz uchun milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchiligimiz timsoli, bebaho maʼnaviy boylik, buyuk qadriyatdir. “kimda-kim oʻzbek tilining bor latofatini, jozibasi va taʼsir kuchini, cheksiz imkoniyatlarini his qilmoqchi boʻlsa, munis onalarimizning allalarini, ming yillik dostonlarimizni, oʻlmas maqomlarimizni eshitsin, baxshi va hofizlarimizning sehrli qoʻshiqlariga quloq tutsisin”, – deya ta’rif bergan yurtboshimiz shavkat miromonovich mirziyoyev. yurtimiz …

2 / 42

abiati, qadriyatlari, avvalo, oʻsha xalqning ona tilida aks etadi. bejiz tilni millatning maʼnaviy immuniteti deb baholamaganlar. boisi, oʻz tilini asrab-avaylagan, uni zamonlar osha rivojlantira olgan millatgina oʻzligini, milliy qiyofasini saqlab qoladi. bu umumiy tushuncha bo‘lib, istiqbolni belgilaydi. nizomiddin mahmudov ozidan keyingi avlodlarga boy ilmiy meros qoldirdi. ular ichida til va tilshunoslikka oid asarlar, darsliklar va risolalar yaratdi. shulardan ,,til’’ nomli risolasida ona tilimiz rivoji, ona tili tarbiyasida oilaning o‘rni va ma’suliyati, ming yillardan beri yashab, sayqal topib kelayotgan tilimizning badiyat bobidagi beqiyos imkoniyatlari kabi masalalar qalamga olingan. risolada xalqimiz tilga, xususan, o‘zining ona tilisiga muntazam muhabbat bilan qaraganligi, uni e’zozlab ardoqlaganligi, o‘zbek tilining mukammalligi-yu va betakror ohanglaridan iborat ekanligi yozilgan. n. mahmudovning ,,o’qituvchi nutqi madaniyati’’ nomlidarsligida nutq madaniyatining nazariy asoslari, amaliy masalalari yoritilgan, bunda bevosita o’qituvchining nutqiy faoliyatiga alohida urg’u berilgan. nutq madaniyatining boshqa fanlar bilan aloqasi ko’rsatilgan. nutqning to’g’riligi, aniqligi, mantiqiyligi, sofligi, boyligi, jo’nliligi, ifodaliligi kabi kommunikativ sifatlari batafsil …

3 / 42

d so’zlarning ma’nolari rus va ingliz tillariga tarjima qilingan. ayni paytda lug’at o’ziga xos ma’naviyat ko’prigi sifatida turli millat kishilarining ma’naviy-ruhiy yaqinlikning mustahkamlanishiga, ularning bir-birlaridan ma’rifiy oziq olishlarini yanada qulaylashtirishga xizmat qiladi. n. mahmudovning ,,so’z sandiqchasi’’ nomli izohli lug’at kitobchasida esa o’zbek tiliga chinakam muhabbat qo’yish uchun g’ayrat va jur’at bilan uning sehrli olamiga kirishi kerak. bu olamdagi eng ajoyib va g’aroyib xazina esa so’z boyligidir. ana shu xazina qanchalik yaxshi egallansa, til burrolashib zehn o’tkirlashib, fikr tiniqlashib boraveradi. ana shu tariqa bolada sog’lom til tuyg’usi, nozik so’z sezgisi, go’zal va ta’sirli nutq zavqi shakllanadi va asta- sekin kamol topib boradi. bu yo’lda bolalarga beminnat yordamchi bo’ladigan ushbu izohli lug’atchada yetti yuz atrofidagi so’z, ular ma’nolarining sodda, ixcham va lo’nda shakldagi izohlari jamlangan. dunyo lug’atchiligi tajribasida aynan bolalarbop bunday izohli lug’atlar tuzish an’anasi ko’pdan beri mavjud bo’lsa-da, mazkur lug’at o’zbek tilidagi dastlabki ishdir. n. mahmudovning ushbu ishlari hali o’rganilmaganligi va …

4 / 42

hu maqsaddan kelib chiqqan holda quyidagi vazifalar belgilandi: – nizomiddin mahmudov ijodini o‘rganish yuzasidan to‘plangan pedagogik tajribalarni tahlillash; – nizomiddin mahmudov ijodiy merosini o‘rgatishning pedagogik-psixologik jihatlarini belgilash; – nizomiddin mahmudov ijodini yangilangan pedagogik tafakkur asosida o‘rgatishning samarador metod va usullari tizimini ishlab chiqish. – nizomiddin mahmudov ijodiy merosini o‘rgatish orqali nutq va lug’at ustida ishlashda yangicha yondashuvlar talqinini o‘rganish. – nizomiddin mahmudov ijodiy merosini o‘rgatish orqali o‘zbek tili va til malaniyati tilning “madaniylashganlik”, adabiylashganlik, lug‘at tarkibi, grammatik, semantik, stilistik jihatlarini, boylik darajasini, tub mohiyatini anglash va rivojlantirishdan iborat. muammoning o‘rganilganlik darajasi. tilning ahamiyati, uning mavjudligi har qanday yurt, millat taraqqiyotini belgilab berishi shubhasiz. ayniqsa, bugungi globallashuv – dunyo xalqlarining turmush-tarzi umumiylik kasb etgan bir davrda yuqoridagi so`zlarning zalvori ikki hissa ortadi. bir guruh tilshunoslar so‘z birikmasiga mustaqil til (nutq) birligi sifatida qaraydilar. jumladan, v.p. malashenko va yu.p. bogachevlar so‘z birikmasi shu birikmani tashkil etgan hokim so‘zning bog‘lanish imkoniyatining (valentlik xususiyatining) …

5 / 42

ng inson hayotidagi o‘rni haqida ko‘plab fikrlarni bayon qilganlar. masalan, "abu nasr forobiy “fozil odamlar shahri" asarida inson fozilligining muhim belgilaridan biri sifatida quvvai notiqa (nutq quvvati)ni ajratadi. uning fikricha, inson dunyoga kelishi bilan o‘zini boqadigan quvvatga ega bo‘ladi. bu g‘izolantiruvchi quvvat sanaladi. undan so‘ng inson o‘z takomili yo‘lida turli quvvatlarni qo‘lga kiritadi. masalan, mutoxayyila quvvati (xayol qilish, umumlashgan obrazlar yaratish), aql quvvati va boshqalar. insonning olamni bilish jarayonida notiqa quvvatining xizmati katta ekanligini ta’kidlaydi".[footnoteref:1] [1: нурмонов а., маҳмудов н. ўзбек тилшунослиги тарихи. 1-қисм. тошкент: камолот-қатортол, 2000, 8-бет.] nafaqat sharq, balki butun dunyo tib ilmida o‘ziga munosib taxt yaratgan ulug‘ bobomiz ibn sino inson hayvondan aqli va tili bilan farq qilishini, shuning uchun insonning eng barkamoli — oqil va so‘zga chechani ekanligini aytadi.[footnoteref:2] [2: рустамий алийбег. адиблар одобидан адаблар. тошкент: маънавият, 2003, 12-бет.] turkiy so‘z xazinasiga tillo sandiq yasagan bobomiz mahmud koshg‘ariyning "devonu lug‘otit turk" asarida "odobning boshi tildir" degan …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nizomiddin mahmudovning hayoti va ijod yo‘li"

mundarija…………………………………………………... kirish…………………………………………………………………………….. i bob. nizomiddin mahmudovning hayoti va ijod yo‘li……… 1.1 o‘zbek tilshunosligining zabardast vakili………………. 1.1. nizomiddin mahmudovning ijodida til va nutq masalalar………………………………………………….. ii bob. nizomiddin mahmudovning ilmiy merosi………….. 2.1 nizomiddin mahmudovning metodik va pedagog qarashlari………………………………………………………. 2.2. nizomiddin mahmudovning grammatik qarashlar….. xulosa………………………………………………………... foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………… kirish mavzuning dolzarbligi. oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi senati kengashining “davlat tili haqida”gi qonunning toshkent shahrida ijro etilishini oʻrganish natijalari toʻgʻrisida”gi qarori asosida hukumatimiz tomonidan 2018 yilning 24 dekabrida ishlab chiqilgan “yoʻl xarit...

This file contains 42 pages in DOCX format (75.8 KB). To download "nizomiddin mahmudovning hayoti va ijod yo‘li", click the Telegram button on the left.

Tags: nizomiddin mahmudovning hayoti … DOCX 42 pages Free download Telegram