abdulla qahhor – mohir yozuvchi

PPTX 21 стр. 102,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 21
abdulla qahhor – mohir yozuvchi abdulla qahhor – mohir yozuvchi reja: abdulla qahhor hayoti va ijod yo'li abdulla qahhor ijodining o‘rganilishi abdulla qahhor – hikoyanavis “sarob” romani haqida adibning hayot va ijod yo‘li adibning tarjimayi holida va boshqa shaxsiy huijatlarida qayd etilishicha, abdulla qahhor 1907-yilning kuzida, chorshanba kuni-17-sentabrda qo‘qonning ko‘mir bozori mahallasida tug‘ilgan. adibning bolaligi qo‘qon shahri va uning atrofidagi qishloqlarda o‘tgan. otasi abduqahhor tojikistonning asht qishlog‘idan bo‘lib, asr boshlarida akasi usta abdurahmonga ergashib qo‘qon shahriga ko‘chib kelgan, ota kasbi temirchilik bilan shug‘ullangan. abduqahhor mustaqil oila tebratish ilinjida bo‘lsa kerak, shaharni tark etib, bir necha yillar qishloqma-qishloq ko‘chib yurgan. adibning hayot va ijod yo‘li onasi rohatoy abdulladan oldin va keyin tuqqan sakkiz bolasini qora yer bag‘riga berib, yurak oldirib qo‘ygani uchun bu o‘g‘lini yer-u ko‘kka ishonmay, ko‘z o‘ngidan bir qadam ham jildirgani qo‘ymay, avaylab o‘stirdi. biroq oilaning bu yolg‘iz farzandi ko‘z ochib, esini tanib, turmushning hadsiz xo‘rlik, shafqatsizliklarini ko‘radi. ayniqsa …
2 / 21
gilarga qiziq kitoblar-har xil jangnomalar, “dalli va muxtor”, “bahori donish”, “bobo ravshan” kabi asarlarni o‘qib bergan. abdulla muayyan muddat eskicha usuldagi maktabda o‘qiydi, xat taniydi, so‘ng oqqo‘rg‘onda muhammadjon qori degan ochiq fikrli odamning yangicha usuldagi (usuli jadidiya) maktabida o‘qishni davom ettiradi, “qur’oni karim”ni “taborak” surasigacha yod oladi. ta’limi va tarbiyasi bu orada o‘lkada inqilobiy alg‘ov-dalg‘ovlar boshlanib ketadi. oilaning ko‘chmanchi-darbadar hayoti barham topadi. abdulla dastlab sho‘ro maktabi “istiqbol”da, undan keyin internatda, so‘ng “kommuna maktabi”da o‘qiydi; o‘zbek bilim yurtining “namuna-tadbiqot” maktabida, nihoyat bilim yurtining o‘zida o‘qishini davom ettiradi. 1925-yili toshkentga “qizil o‘zbekiston” gazetasiga ishga taklif etiladi. “norin shilpiq”, “mavlon kufur”, “gulyor”, “erkaboy”, “e-hoy” imzolari bilan matbuotda qatnashadi. bilim olishga bo‘lgan ishtiyoq uni o‘rta osiyo davlat universitetining ishchilar fakultetiga boshladi. ta’limi va tarbiyasi bu yerda u rus tilini o‘rgandi, adabiyot dunyosi bilan yaqindan tanisha boshladi, ayniqsa, gogol, turgenev, chexov asarlari uni o‘ziga maftun etdi; buyuk rus realistlari asarlari yosh qahhorni “yangi bir olamga, …
3 / 21
lari bosildi, so‘ng birin-ketin ”dahshat”, “mahalla”, “nurli cho‘qqilar” e’lon etildi. bular milliy hikoyachiligimiz rivojiga o‘zgacha ruh yangi to‘lqin olib kirdi. ijodi adibning 1958-yilda tugatgan “sinchalak” qissasi katta dovruq qozondi. 1962 yili “tobutdan tovush” satirik komediyasi, 1965-yili “o‘tmishdan ertaklar” avtobiografik asari maydonga keldi. adib ulug‘ maqsadlarni diliga jo etib katta g‘ayrat bilan ijodiy ishlarini davom ettirayotgan bir pallada og‘ir xastalikka-qorason kasaliga uchradi, so‘ng unga yurak xastaligi qo‘shildi. abdulla qahhor 1968-yil 25-mayda moskvadagi kasalxonada vafot etdi. “muhabbat” qissasi, tugallanmay qolgan “zilzila” asari vafotidan keyin e’lon etildi. abdulla qahhor ijodining o‘rganilishi adabiyotshunoslik yo‘nalishida a.qahhor ijodini o‘rganishga taniqli adabiyotshunos o.sharafiddinov, m.qo‘shchonovlarning tadqiqotlarida e’tibor qaratilgan. adabiyot o‘qitish metodikasi sohasida esa f.egamberdiyevaning “abdulla qahhor ijodini pedagogik texnologiya asosida o‘rgatish”; o.usmonovaning “yozuvchi hayoti va ijodini adabiy tahlil va talqin usullariga tayanib o‘rgatish”; mavzusidagi nomzodlik dissertastiyalari yaratilgan. m. ziyodullayeva o’zining nomzodlik ishida yozuvchini maktabda o’rganish bo’yicha ish olib borgan (2008- yil) bo’lsa, s.ismatov ham o’z qo’llanmasida (1978-yil) qahhorni …
4 / 21
g “qahhorshunoslik”ka oid ilmiy tadqiqotlarini, s. mirzayevning “xalq sevgan adib” risolasini eslatib o‘tish maqsadga muvofiqdir. abdulla qahhor-mohir hikoyanavis zamonaviy o‘zbek hikoyachiligining rivojida qahhorning o‘rni, hissasi nihoyatda katta. xx asr yangi o‘zbek adabiyotida realistik hikoya janrining shakllanishi va rivoji, avvalo, shu adibning nomi bilan bog‘liq. qahhor hikoyachilik tajribalariga tayanib, o‘zbek hikoyachiligini zamonaviy jahon hikoyachiligi darajasiga ko‘tardi va o‘zbek realistik hikoyachiligining asoschisi degan nom oldi. “abdulla qahhorning shunday hikoyalari borki, ularni jahon novellistik adabiyotining eng yaxshi namunalari bilan bir qatorga qo‘yish mumkin”, - deb yozgan edi rus tanqidchisi v. smirnova. hikoyalar mavzusi adib dunyoga kelib, esini tanib, ilk bor ko‘nglida og‘ir taassurot qoldirgan narsa-hayotda keng tarqalgan tengsizlik, mutelik, fikrlashdan mahrumlik, qullik psixologiyasidir. yozuvchining ilk muvaffaqiyatli chiqqan hikoyasi “boshsiz odam”dayoq mustaqil fikrlashdan mahrum, mute bir kimsaning hajviy xarakteri yaratilgan. shundan keyin yozuvchi butun ijodi davomida bu toifa nomustaqil, mute odamlar obraziga takror-takror murojaat etadi. har gal bu ijtimoiy illatning qandaydir yangi bir qirrasini …
5 / 21
diyda, mute, nochor, xo‘rlangan odamlar qismati bilan tanishasiz. “bemor”ga asos bo‘lgan voqea bu voqea “bemor”ga asos bo‘lgan. lekin muallif voqeani hikoyaga aylantirishda unga qator jiddiy o‘zgartirishlar kiritgan. hikoyada tasvirlanishicha, sotiboldining xotini og‘rib qoladi. sotiboldi qurbi yetgan chora-tadbirlarning hammasini qiladi: domlaga o‘qitadi, tabibga qaratadi, baxshiga, kinnachiga ko‘rsatadi, bulardan hech narsa chiqmaydi. doktorga qaratish uchun esa qurbi yetmaydi. vaziyat yanada keskinlashadi, bemor bora-bora og‘irlashadi, sotiboldi esa najot qidirishda davom etadi, bahouddinga narsa ko‘taradi, “ko‘ngilga armon bo‘lmasin” deb chilyosin qildiradi, hatto qo‘shni kampirning “begunoh go‘dakning saharda qilgan duosi ijobat bo‘ladi» degan maslahatiga amal qilib, har kuni saharda to‘rt yashar qizchasini uyg‘otadi va uyqu g‘ashligi bilan yig‘lab turgan qizchasiga duo o‘qitib, uni takrorlashga majbur etadi. voqea xotimasi juda ayanchli – bemor o‘ladi. sotiboldi o‘lik yonidan olayotganda qizcha uyg‘onadi va ko‘zini ochmasdan odatdagicha “xudoyo ayamdi daydiga davo beygin”, deb duo qiladi. “dahshat” hikoyasida “tiriklar go‘ristoni” olimbek dodxoh xonadonidan qutulish yo‘lidagi mislsiz jasorati qahramonning halokati bilan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdulla qahhor – mohir yozuvchi"

abdulla qahhor – mohir yozuvchi abdulla qahhor – mohir yozuvchi reja: abdulla qahhor hayoti va ijod yo'li abdulla qahhor ijodining o‘rganilishi abdulla qahhor – hikoyanavis “sarob” romani haqida adibning hayot va ijod yo‘li adibning tarjimayi holida va boshqa shaxsiy huijatlarida qayd etilishicha, abdulla qahhor 1907-yilning kuzida, chorshanba kuni-17-sentabrda qo‘qonning ko‘mir bozori mahallasida tug‘ilgan. adibning bolaligi qo‘qon shahri va uning atrofidagi qishloqlarda o‘tgan. otasi abduqahhor tojikistonning asht qishlog‘idan bo‘lib, asr boshlarida akasi usta abdurahmonga ergashib qo‘qon shahriga ko‘chib kelgan, ota kasbi temirchilik bilan shug‘ullangan. abduqahhor mustaqil oila tebratish ilinjida bo‘lsa kerak, shaharni tark etib, bir necha yillar qishloqma-qishloq ko‘chib yurgan. adibn...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (102,0 КБ). Чтобы скачать "abdulla qahhor – mohir yozuvchi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdulla qahhor – mohir yozuvchi PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram