falsafiy tafakkur taraggiyoti bosqichlari: sharq falsafasi

PPTX 23 стр. 82,8 КБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 82,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi 2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi: qadimgi misr, hindiston, xitoy va markaziy osiyoda olam va odamning paydo bo‘lishi, borliq, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning shakllanishi. 2. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari). 3. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik maktablari ta’limotlari. 4.temur va temuriylar sulolasi davrida tabiiy-ilmiy bilimlar taraqqiyoti . 5. yangi davr - xix asr oxiri va xx asr boshlarida markaziy osiyoda ilg‘or falsafiy, ijtimoiy-siyosiy fikrlar. 6. o‘zbekistonda falsafiy fikrlar rivoji. o‘zbekistonda ajdodlar me’rosini tiklash va ularni jahonda keng ommalashtirish borasidagi islohotlarning mazmun-mohiyati. qadimgi sharq xalqlarining tarixi va madaniyati, ularning afsonaviy, diniy, axloqiy, siyosiy, huquqiy, badiiy-estetik, falsafiy tasavvurlari, bilimlari antiq davr mualliflari asarlarida, arxiologik manbalarda, xalq og‘zaki ijodiyoti namunalari: afsonalar, …

2 / 23

afsonaviy, diniy, axloqiy, siyosiy, huquqiy, badiiy-estetik, falsafiy tasavvurlari, bilimlari antiq davr mualliflari asarlarida, arxiologik manbalarda, xalq og‘zaki ijodiyoti namunalari: afsonalar, dostonlar va rivoyatlarda aks etgan. qadimgi misrda ham ilk madaniy yodgorliklar er.av. iv ming yillikning boshlarida vujudga kelgan. qadimgi misrliklar suvni odamga oziq-ovqat yetishtiruvchi ulug‘ ne’mat, deb bilganlar. suv ularga tabiatning, hayotning asosi bo‘lib ko‘ringan. ular nil daryosini ilohiy bir mo‘jiza deb, tabiatdagi o‘simlik va daraxtlarga talpinganlar. qadimgi misrliklar astronomiya sohasida ba’zi bilimlarga ega bo‘lib, sayyoralarni yulduzlardan ajrata bilganlar, alohida yulduzlar xaritasi va har xil taqvimlar tuzganlar.tibbiyot juda rivojlangan, misrliklar kasalliklarning juda ko‘p turlaridan xabardor bo‘lishib, tashhis qo‘yish sohasida katta tajribalarni qo‘lga kiritganlar. ayniqsa, qurilish, arxitektura, san’atning ko‘p turlari, hisob-kitob, o‘lcham va chizmachilik, matematik va astronomik bilimlarga egaligi jihatdan boshqalardan tubdan farq qilishgan. bulardan tashqari, falsafiy fikrlar vedalar: rigveda, samaveda, yajurveda, atxarvavedada o‘z aksini topgan. rigveda er.av. 1500 yil oldin paydo bo‘lgan. vedalarda olam, borliq, fazo va vaqt, inson, inson …

3 / 23

y taraqqiyotiga, ijtimoiy-falsafiy fikrlar rivojiga o‘zining ijobiy ta’sirini ko‘rsatdi. noyob tabiat, sahiy zaminga ega qadimgi hindistonda eramizdan iii ming yil muqaddam yerni sun’iy sug‘orish, dehqonchilik taraqqiy etgan, anhorlar qazilgan, kulolchilik, yog‘ochsozlik, to‘qimachilik, zargarlik, hunarmandchilik, pishiq g‘ishtlardan ko‘p qavvatli binolar qurish, jun va zig‘ir tolasidan matolar tayyorlash, mis va temir, qalay va qo‘rg‘oshindan qurol-aslahalar yasash taraqqiy etgan. abu rayhon beruniyning «hindiston» asarida yozilishicha, eramizning birinchi asrlaridayoq hindistonda tibbiyot, kimyo, musiqa, poeziya, tarix, san’at va falsafaga oid bilimlar keng rivojlangan. ayniqsa, madaniyat va san’atga oid, diniy, falsafiy qarashlar keng rivojlangan. bunga bizgacha yetib kelgan «ramayana», «mahabharat» («maxayana»), «kamila va dimna» kabi buyuk asarlar to‘liq guvohlik beradi. ularda hind xalqining qadimiy urf-odat, an’ana, odob-axloq, madaniyat, dini, tarixi, milliy qadriyatlari, ijtimoiy-siyosiy, huquqiy, badiiy va falsafiy qarashlari yorqin ifodasini topgan. qadimgi xitoyda eramizdan 2000 yil ilgari dehqonchilik, sug‘orish ishlari ancha rivojlanadi. bu yerda temirdan mehnat qurollari ishlab chiqarish avj oladi. qishloq xo‘jaligi, irrigatsiya, hunarmandchilik, savdo-sotiqning …

4 / 23

jamiyatda tartib bo‘lmaydi, demak, jamiyat ravnaq topmaydi. shuning uchun jamiyatda doimo tartib bo‘lishi zarur», – deydi u. markaziy osiyo – qadimiy turon yoki hozir o‘zbekiston, deb ataluvchi bizning vatanimiz hududi jahon ilm-fani, madaniyati va ma’naviyati rivojiga ulkan hissa qo‘shgan mintaqalardan biri bo‘lgan. so‘nggi tarixiy va arxiologik tadqiqotlar odamzodning ilk ajdodlari paydo bo‘lgan mintaqalar qatoriga kirishidan dalolat bermoqda. ajdodlarimiz falsafiy tafakkuri haqida qimmatli ma’lumotlarni qadimiy xalq og‘zaki ijodiga doir afsona va rivoyatlar, hind, xitoy va yunon tarixchilarining asarlari, «avesto», turk o‘rxun-enasoy runiy matnlari kabi yozma yodgorliklar beradi. ayniqsa, «avesto» qadimgi markaziy osiyo xalqlarining ilk tabiiy-ilmiy tasavurlari, ijtimoiy-siyosiy, diniy va falsafiy fikrlarining shakllanishini aniqlash uchun bebaho manbadir. undagi diniy mifologik va falsafiy jihatlarni bir-biridan farqlash lozim. «avesto» 21 kitobdan iborat: 7 kitob dunyo va insoniyat tarixi, 7 kitob inson ahloqi va huquqlari, 7 kitob tibbiyot, ilmiy-hay’at hamda aniq fanlarga oid bilimlar haqida bo‘lgan. asar mazmunini tashkil etgan diniy-falsafiy g‘oyalar er.av. bir qancha …

5 / 23

tiladi. demak, insonlarning yaxshilik va yomonlik haqidagi tasavvurlari ularning amaliy faoliyati bilan bog‘langan holda ifodalanadi masalan, asarda shunday deyiladi: «don ekkan kishi taqvadorlik urg‘ini ekadi. u (ahura) mazdaga ixlosmandlik e’tiqodini olg‘a suradi, u (o‘z) iymonini oziqlantiradi». «ekin ekish, demak, yerdagi yovuzlikni yo‘qotishdir, chunki don ekilganda, devlarni ter bosadi, devlar tegirmonda unga aylantirganda, devlar gangib qoladi, un tegirmondan chiqqanda, devlar sarosimaga tusha boshlaydi, non paydo bo‘lgan paytda, devlar qo‘rqqanlaridan zo‘r berib, dod solib qochadilar». «avesto»da uch jihat insonning insoniyligini ta’minlovchi asosiy fazilatlar ekanligi aytiladi: 1). ezgu fikr; 2) ezgu so‘z; 3) ezgu ish. shu fazilatlar sohibi oliy haqiqatga musharraf bo‘ladi. bularga erishishning asosiy vositasi mehnat qilish, o‘rganish, izlash, o‘z ustida tinmay ishlashdir. xullas, «avesto»da ilgari surilgan diniy-falsafiy ta’limot, zardushtiylik g‘oyalari keyingi davrlar sharq va yevropa diniy-falsafiy ta’limotlarining shakllanishida muhim rol o‘ynadi. markaziy osiyodagi diniy, ilmiy va falsafiy qarashlar. bu davr diniy ilmlar sohalarida imom buxoriy, imom termiziy, imom abu hanifa, imom …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafiy tafakkur taraggiyoti bosqichlari: sharq falsafasi"

2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi 2-mavzu. falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: sharq falsafasi 1.qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi: qadimgi misr, hindiston, xitoy va markaziy osiyoda olam va odamning paydo bo‘lishi, borliq, tabiat, jamiyat va davlatchilik haqidagi falsafiy g‘oyalarning shakllanishi. 2. arab-musulmon sivilizatsiyasi va islom falsafasining vujudga kelishi. (muso al-xorazmiy, ahmad al-farg‘oniy, abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sinolarning tabiiy-ilmiy, ijtimoiy falsafiy qarashlari). 3. ilk o‘rta asrda tasavvuf va islom ilohiyotshunoslik maktablari ta’limotlari. 4.temur va temuriylar sulolasi davrida tabiiy-ilmiy bilimlar taraqqiyoti . 5. yangi davr - xix asr oxiri va xx asr b...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (82,8 КБ). Чтобы скачать "falsafiy tafakkur taraggiyoti bosqichlari: sharq falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafiy tafakkur taraggiyoti b… PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram