narxning iqtisodiy mohiyati va turlari

PPTX 25 стр. 98,5 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 98,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

слайд 1 viii–mavzu. korxona mahsulotlariga narxning shakllanishi reja: 8.1. narxning iqtisodiy mohiyati va turlari 8.2. korxonaning narx siyosati va shakllanish strategiyasi 8.3. tarmoqda narxning shakllanishi 8.4. narxni aniqlash usullari 8.1. narxning iqtisodiy mohiyati va turlari narx bozor kategoriyasi bо‘lib, tovarlar ayirboshlanganda yuz beradigan munosabatlarni anglatadi. oqilona, ilmiy jixatdan asoslangan narx va narxlash iqtisodiyotning ilmiy va amaliy vositalaridan biri hisoblanadi. narx siyosati davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiy strategiyasining muhim ajralmas qismidir. shu sababli ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirishda, mehnatkashlarning tashabbusi va omilkorligini rivojlantirishda narx belgilash siyosati alohida о‘rin egallaydi. narxni hо‘jalik mexanizmi va о‘zini о‘zi pul bilan ta’minlashning ustuni deyish mumkin. jamoaning va ayrim xodimning daromadlari, ular iqtisodiy manfaatlari narxning, ya’ni narxning tо‘g‘ri belgilanishiga bog‘liq. narx pul muomalasi holati, kreditlash samaradorligi va iqtisodiyotning moliyaviy sog‘lomligi bilan bog‘liq. davlatning, korxona (firma)lar va ularda ishlovchilarning, umuman, aholining о‘zaro rejali bog‘lanishi narx yordamida amalga oshiriladi, ijtimoiy resurslardan foydalanish ta’minlanadi, yalpi ichki mahsulotni hisobga olish va taqsimlash …

2 / 25

‘g‘risida korxona egalariga axborot beruvchi vosita hamdir. narxning yana bir vazifasi qiymat о‘lchovidir. bunda qilingan xarajatlar va olingan natija ma’lum bir narx yordamida hisob-kitob qilinadi. xо‘jalik yuritish amaliyotida esa narx muhim iqtisodiy vosita, dastak deb qaraladi. ma’lumki, qiymat ishlab chiqarish kategoriyasi bо‘lib, ishlab chiqarishdagi mehnat sarflanishi bilan bog‘liq munosabatlarni ifoda etadi. tovarning yaratilishida moddiylashgan va jonli mehnat sarf etiladi. ularning majmuasi - qiymatdir. ammo qiymat har qanday mehnat sarfi emas. qiymat - tovarni yaratishga ketgan ijtimoiy zarur mehnat sarfi, aniqrog‘i, ehtiyojni qondira olgani sababli bozorda tan olingan mehnat sarfidir, chunki mehnatning bir qismini, agar u kerakli bо‘lmasa, bozor inkor etadi va shu qismi qiymatni yaratishda ishtirok etmaydi. muayyan narx sharoitida kо‘proq foyda olish uchun xarajatlarni kamaytirish zarur. narxning turlari bir-biri bilan о‘zaro bog‘liq bо‘lib, ular yagona tizimi tashkil etadi. mazkur tizimning muhim elementlari quyidagilardir: a) ulgurji narxlar. ular firmalar о‘z mahsulotlarini katta hajmda boshqa firmalarga yoki vositachilarga va ulgurji savdo …

3 / 25

an qat’i nazar (tovar, xizmat, ish kuchi, qarz puli narxini — buning farqi yо‘q) besh asosiy funksiyani bajaradi: 1. bozor muvozanatini ta’minlash funksiyasi. bunda narx bozordagi talab va taklifning hajmi va tarkibiga ta’sir etish orqali ularni muvozanat holatiga keltiradi. 2. hisob-kitob, о‘lchov funksiyasi. narx qiymatning puldagi ifodasi, chunki bajarilgan ish xajmi, foyda-zararning barchasi narx asosida hisob-kitob qilinadi. 3. iqtisodiyregulyatorfunksiyasi.narx bozoriqtisodiyotiningasosiyvositalaridanbiridir. undagiо‘zgarish bozorholati (konyukturasi)nibildiradi. 4. raqobat vositasifunksiyasi. raqobat bozoriqtisodiyotiniharakatga keltiruvchikuch, narx vositasidabellashuv raqobatning asosiykо‘rinishlaridan birihisoblanadi. firmalarо‘z raqiblarini yengish, ularnibozordansiqib chiqarishuchunnarxni о‘zgartirib turadilar. 5. ijtimoiyhimoya funksiyasi.narx ayrim aholi toifalarinikambag‘allikdan saklash vazifasiniо‘taydi.odatda, aholining nochor va muhtoj qatlamlariga tovarlar arzonlashtirilgan narxlarda sotiladi. 8.2. korxonaning narx siyosati va shakllanish strategiyasi narxning iqtisodiyotdagi о‘rni beqiyos bо‘lganidan uning har bir turidan oqilona foydalanish tadbirkorlik uchun muhim ahamiyatga ega. shusabablikorxonalarvafirmalarnarxbelgilashgakattae’tiborberadilar. ularо‘zlarining narxstrategiyasiniishlabchiqishda quyidagimaqsadlarni kо‘zlaydilar: - tovarsotishnikо‘paytirish; - kо‘proq foyda olish; - о‘rnini muayyan mavqeini saqlab qolish. tovar sotishni kо‘paytirishdan uch natija kutiladi: a) tovar sotishni kо‘paytirish orqali bozorda …

4 / 25

gnaflilikdarajasi; 3. tovargabо‘lgan talabvauningtaklifi; 4. raqobat shakllarivausullari; 5. tovarniiste’molqilishvaqti. raqobat cheklangan bozorlarda (sofmonopoliya, monopolistikraqobat, oligopoliya) ishlab chiqaruvchilarning о‘rni bozor narxlarini belgilovchi muhim omillardan hisoblanadi. monopoliya sharoitida bozorda bir turdagi mahsulotlar taklif qilinishi sababli narx ustidan tо‘liq nazorat amalga oshiriladi. bu degani monopolist ishlab chiqaruvchilarning narx belgilashdagi hukmronligi, iste’molchi daromadlari cheklanganligi bilan tо‘qnash qiladi. о‘rnini bosuvchi tovarlarning mavjudligi ham ularning narx belgilashdagi mutlaq imkoniyatini cheklaydi. korxonflar raqobat kurashida iste’molchilarning imkoniyatlaridan kelib chiqib, narxlar diversifikatsiyasi uch xil bо‘lishi mumkin: istemolchi daromadiga kо‘ra istemolchi xajmiga kо‘ra va tovarlar turiga kо‘ra. istemolchilarni daromadiga kо‘ra narxlarni belgilashning ideal varianti har bir xaridorning imkoniyatidan kelib chiqib, u sotib oladigan har bir tovarga maksimal narxni xaridorning rezerv narxi deb qaraladi. har bir xardor uchun rezerv narx belgilashdir. xaridor u chun rezerv narx belgilashda istemolchilarning daromadiga kо‘ra narxlarni ideal diversifikatsiyasilash deyiladi. ideal diversifikatsiyasi firma daromadi kanday bо‘lishini kо‘rib chiqamiz. birinchi navbatda firma monolog narx rm da qancha foyda …

5 / 25

nday tovarga yelektr yengergiyasi misol bula oladi. istemolchi bir oyda minimum miqdordagi yelektro yenergiyaga pul tо‘lab, ortiqchasiga tо‘lash qobiliyati pasayib boradi, bо‘nday holatda narxlar diffensiatsiya qilish lozim bо‘ladi. yani har xil miqdordagi istemol qilingan bir hil tovarga har xil narx belgilash. birinchi bosqichda, malum miqdorgacha istemol qilingan yelektro yenergiyaga alohida narx, ikkinchi bosqichda qо‘shimcha miqdordagi istemol qilingan yelektro yenergiyaga kamroq narx belgilash lozim. bu bosqichlarni uyali telyefon tarif rejalarida ham qо‘llash mumkin. tovarlar kategoriyasiga kо‘ra narx belgilash ushbu turdagi narx differensiatsiyasi haridorlarni ularning talabiga kо‘ra bir necha guruhlarga bо‘linishi mumkin. har bir guruxning talab chizig‘i, boshqa guruhnikidan о‘zgacha bо‘ladi. misol uchun samaliyotga,paraxotga sotiladigan chiptalarni klasslarga bо‘lish va h.k. tovar kategoriyasiga qarab narx belgilashda ikkita shart bajarilishi lozim: birinchi shartga kо‘ra,ishlab chiqarish xajmidan qatiy nazar tovarni haridorlar guruxlarga shunday taqsimlash kerakki, har bir birlik tovardan olingan chekli daromadning qiymati bir hil bо‘lsin. 8.3. tarmoqda narxning shakllanishi bozor iqtisodiyoti taklif va talabni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "narxning iqtisodiy mohiyati va turlari"

слайд 1 viii–mavzu. korxona mahsulotlariga narxning shakllanishi reja: 8.1. narxning iqtisodiy mohiyati va turlari 8.2. korxonaning narx siyosati va shakllanish strategiyasi 8.3. tarmoqda narxning shakllanishi 8.4. narxni aniqlash usullari 8.1. narxning iqtisodiy mohiyati va turlari narx bozor kategoriyasi bо‘lib, tovarlar ayirboshlanganda yuz beradigan munosabatlarni anglatadi. oqilona, ilmiy jixatdan asoslangan narx va narxlash iqtisodiyotning ilmiy va amaliy vositalaridan biri hisoblanadi. narx siyosati davlat iqtisodiy siyosati va iqtisodiy strategiyasining muhim ajralmas qismidir. shu sababli ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirishda, mehnatkashlarning tashabbusi va omilkorligini rivojlantirishda narx belgilash siyosati alohida о‘rin egallaydi. narxni hо‘jalik mexanizmi va о...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (98,5 КБ). Чтобы скачать "narxning iqtisodiy mohiyati va turlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: narxning iqtisodiy mohiyati va … PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram