portugaliya

DOCX 212,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443777735_61455.docx mavzu: portugaliya portugaliya portugaliya (portugal), portugaliya respublikasi (republica portuguese) — yevropaning jan. -gʻarbida, pirenei ya.o.da joylashgan davlat. atlantika okeanidagi azor o.lari va madeyra arxipelagini oʻz ichiga oladi. mayd. 92,3 ming km2. axrlisi 10 mln. kishi (2002). poytaxti — lissabon sh. maʼmuriy jihatdan 2 muxtor viloyat, 22 okrug (distrito)ra boʻlingan, shundan 18 tasi materikda joylashgan boʻlib, 11 tarixiy viloyatga birlashgan. davlat tuzumi p. — respublika. amaldagi konstitutsiyasi 1976 y. 25 apr. da kuchga kirgan, unga 1982 va 1989 y.larda oʻzgartirishlar kiritilgan. davlat boshligʻi — prezident (1996 y.dan jorje sampayyu), u umumiy toʻgʻri va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 5 y.ga va kupi bilan ikki muddatga saylanadi. qonun chiqaruvchi hokimiyatni respublika majlisi (bir pala-tali parlament), ijrochi hokimiyatni vazirlar kengashi (hukumat) amalga oshiradi. tabiati atlantika okeani sohillari payettekislik, qumli, kam parchalangan. shim.da meseta yassi togʻligining chekka qismlari joylashgan. esh-trela togʻi — mamlakatning eng baland nuqtasi (1991 m). gʻarbida togʻlar dengiz boʻyi pasttekisligiga …

, kashtan, sohilda qaragʻayzorlar uchraydi. togʻlardagi kattagina maydonlar oʻtloq. hayvonot dunyosi boʻri, tulki, suvsar, genetta, tipratikan, yovvoyi quyon va h.k.lardan iborat. kemiruvchilar, koʻrshapalaklar, har xil parranda koʻp. jeresh va ria formoza milliy bogʻlari, bir necha qoʻriqxonalar bor. aholisining 99% — portugallar; ispanlar va b.lar ham yashaydi. rasmiy tillar — portugal va mirandes tillari. shahar aholisi 35% ga yaqin. dindorlari — katoliklar. yirik shaharlari: lissabon, portu, amadora. tarixi p. hududida paleolit davrida manzilgoxlar boʻlgan. mil. av. 4—3-a. lardan bu yerda luzitanlar yashagan. mil. av. 1-a. oxirida kdd. rim ixtiyoriga utib, uning luzitaniya viloyati boʻlib qoldi. mil. 5-a. 1yarmidan svevlar, 6-a. 2yar-midan vestgotlar hukmronlik qildi. 713—18 y.larda p. hududini arablar va barbar (mavr)lar bosib olib, arab xalifaligi tarkibiga qushdi. ozodlik kurashi (rekonkista) natijasida mamlakat 1249—50 y.larda arablar istib-dodidan butunlay qutuldi, portugal millati tarkib topdi, portugaliya davlati vujudga keldi. p.ning geografik oʻrni qulay boʻlganligi tufayli savdosotiq va hunarmandchilik rivojlandi, shaharlar tez usdi. qirollik …

di, biroq mamlakat 1820 y.gacha ingliz bosqinchilari zulmi ostida qoldi. 1820 y. p. inqilo-bidan soʻng islohotlar utkazildi. 1821 y. taʼsis korteslari qabul qilgan liberal konstitutsiya zamindorlarning imtiyozlari va inkvizitsiyani bekor qildi. sanoat korxonalari, jumladan, toʻqimachilik f-kalari barpo etildi, 1853 y.dat.y. ishga tushirildi. ammo p. 20-a. boshlarida ham qoloq mamlakatligicha qolaverdi. 1926 y. 28 mayda hokimiyatni fashistlar egalladi. 1911 y. konstitutsiyasi bekor qilindi, parlament tarqatib yuborildi. 1932 y. davlat toʻntarishi boʻlib, a. di oliveyra salazar butun hokimiyatni koʻlga oldi. 1933 y. "yangi davlat" konstitutsiyasi joriy qili-nib, unda fashistik diktatura krnunlashtirildi. barcha muxolifat partiyalar faoliyati man qilindi. mustamlakalarda ham siyosiy zulm kuchaytirildi. 2-jahon urushida p. betaraf turdi. urushdan keyin mamlakatda demokra-tik harakat kuchaydi. mustamlakalarda ozodlik harakati avj oldi. mustamla-kachilik urushi p. iqtisodiyotini juda zaiflashtirib quydi. mamlakatda, hatto armiya safida ham norozilik kay-fiyati tarkaldi. 1974 y. 25 apr.da fashizm diktaturasi barham topdi va hokimiyat general di spinola boshliq milliy najot kengashi qoʻliga oʻtdi. …

partiyasi, 1995 y. tashkil etilgan; p. kommunistik partiyasi, 1921 y. asos solingan; sotsial-demokratik partiya, 1974 y. tuzilgan; sotsialistik partiya, 1973 y. asos solingan. portugal mehnatkashlari umumiy konfederatsiyasi— milliy intersindikal, 1970 y. tashkil etilgan. p. mehnatkashlari umumiy itti-foqi, 1979 y. tuzilgan, xalkaro erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasi tarkibiga kiradi. xoʻjaligi p. — industrial-agrar mamlakat. yalpi ichki mahsulotda sanoatning ulushi — 30%, q.x. ulushi — 6% atrofida. sanoati 20-a. oxirlarida sanoatda mehnatga layoqatli aholining 33% ishladi va yalpi milliy mahsulotning 40% dan koʻprogʻini ishlab chiqardi. temir, volfram, mis, uran, qalay rudalari, kumir, oltin, kumush qazib chiqariladi, dengiz suvidan tuz ajra-tib olinadi. mayda metallurgiya korxonalarida va lissabon yaqinidagi seyshal sh.dagi z-dda metall eritiladi. sanoat i.ch. qiymatining salkam 30% mashinasozlik va metall ishlash korxonalari ulushiga toʻgʻri keladi. kemasozlik, avtomobil yigʻuv, velosiped, mototsikl, motorlar, ayrim turdagi stanoklar, roʻzgʻor mashinalari, elektrotexnika va radioelektronika asbob-uskunalari i.ch. rivojlangan. kime va neft kimyosi korxonalarida oltingugurt kislotasi, mineral ugʻit, sintetik tola …

a baliq ovlanadi. q.x. aholining oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini qoplamaydi. trans p orti ning asosiy turi — dengiz kema qatnovi. dengiz savdo flo-tiningtonnaji 1,1 mln. t dedveyt. t.y. uzunligi — 3,6 ming km, avtomobil yoʻllari uz. — 70,1 ming km. lissabonda 1960 y.dan metropoliten ishlaydi. lissabon va azor orollari (santamariya)da xalkaro aeroport bor. asosiy dengiz portlari — lissabon, portu. tashqi savdosi p. chetga mineral xom ashyo, toʻqimachilik va tikuvchilik buyumlari, vino, meva, poʻkak, qogʻoz, oziqovqat mahsulotlari, mashina-uskunalar chiqaradi. chetdan q.x. mahsulotlari, xom ashyo va yoqilgʻi (asosan, neft va neft mahsulotlari), mashina va uskunalar, kimyoviy mahsulotlar keltiradi. buyuk britaniya, germaniya, fransiya, italiya, aqsh bilan savdo qiladi. pul birligi — eskudo. tibbiy xizmati davlatga karashli kasalxonalar bilan birga xususiy shifoxonalar ham bor. 3 universitetning tibbiyot f-tlarida vrachlar tayyorlanadi. kuror-tlari orasida balneologiya sihatgoqlari koʻp. maorifi, madaniymaʼrifiy va ilmiy muassasalari. 7 yoshdan 13 yoshgacha oʻqish majburiy va bepul. boshlangʻich maktabi 7 y.lik boʻlib, u 4 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "portugaliya"

1443777735_61455.docx mavzu: portugaliya portugaliya portugaliya (portugal), portugaliya respublikasi (republica portuguese) — yevropaning jan. -gʻarbida, pirenei ya.o.da joylashgan davlat. atlantika okeanidagi azor o.lari va madeyra arxipelagini oʻz ichiga oladi. mayd. 92,3 ming km2. axrlisi 10 mln. kishi (2002). poytaxti — lissabon sh. maʼmuriy jihatdan 2 muxtor viloyat, 22 okrug (distrito)ra boʻlingan, shundan 18 tasi materikda joylashgan boʻlib, 11 tarixiy viloyatga birlashgan. davlat tuzumi p. — respublika. amaldagi konstitutsiyasi 1976 y. 25 apr. da kuchga kirgan, unga 1982 va 1989 y.larda oʻzgartirishlar kiritilgan. davlat boshligʻi — prezident (1996 y.dan jorje sampayyu), u umumiy toʻgʻri va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 5 y.ga va kupi bilan ikki muddatga saylanadi. qonun chiqar...

Формат DOCX, 212,9 КБ. Чтобы скачать "portugaliya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: portugaliya DOCX Бесплатная загрузка Telegram