ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi

PPT 17 pages 270.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 270.0 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

9-mavzu: ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi 9-mavzu: ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi so‘nggi yillarda mamlakatimizda iqtisodiyotni rivojlantirish, aholi turmush tarzini yaxshilashga qaratilgan tub o‘zgarishlar amalga oshirilyapti. respublikaning turli hududlarida erkin iqtisodiy zonalar, texnoparklar, klasterlar tashkil etilyapti. “obod qishloq”, “obod mahalla”, “xavfsiz shahar” kabi strategik dasturlar asosida shaharu qishloqlarda ulkan bunyodkorliklar qilinmoqdaki, ularning qiyofasi mutlaqo yangilanmoqda. shunga yarasha turizm ham taraqqiy topmoqda. o‘z navbatida, atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik barqarorlikni ta’minlash masalasiga har qachongidan ham ko‘ra ko‘proq e’tibor qaratilayotir. jamiyat va davlat hayotining barcha sohalarida kuzatilayotgan bu kabi shiddatli rivojlanish sur'atlari, eng avvalo, elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojning ham o‘sishiga olib kelmoqda. masalan, 2000 yilda bir nafar maishiy foydalanuvchi bir oyda 114 kvt/soat elektr energiyasi ishlatgan bo‘lsa, 2018 yilga kelib bu ko‘rsatkich 57 foiz ko‘payib, 200 kvt/soatga yetdi. boz ustiga, prognozlarga ko‘ra, 2020 yilga kelib mamlakatimizda elektr energiyasiga bo‘lgan talab 2018 yilga qaraganda 1,7 foiz, jumladan, aholi ehtiyoji 1,5 …

2 / 17

dalanishga topshirilgan. bunday qurilmalar, tabiiyki, zamon talablariga mutlaqo javob bermaydi. boisi ularning nihoyatda eskirib ketgani elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmini kamaytirib yuborib, taqchillikni keltirib chiqarmoqda, qolaversa, foydalanilayotgan yoqilg‘ining katta miqdorda sarflanishiga sabab bo‘layotir. oqibatda ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasi tannarxi ham oshib ketayapti. hozirgi kunda yurtimizda energiya tizimlari elektr tarmoqlari uzunligi 254,8 ming kilometrga teng. shundan 218,4 ming kilometri 0,4-10 kv.li kuchlanishga ega past voltli taqsimlash tarmoqlaridir. ulardan 62,4 foizining ishlatilish muddati 30 yildan oshib ketgan. taqsimlash tarmoqlarining juda eskirib ketgani esa elektr energiyasining sezilarli darajada yo‘qotilishiga olib kelmoqda. ya'ni ayni paytda issiqlik elektrostansiyalaridan elektr energiyasi tarmoqlariga chiqarilayotgan umumiy elektr quvvatining 20 foizi yo‘qotilayapti. haqiqiy texnologik jarayonlar ma`lum yoqilg’i, elektr va issiqlik energiyasini sarf etishni talab qiladi: kimyoviy reaktsiya, mexanik ta`sir natijasida yonayotgan gazlar, issiqlik tashuvchilar, gaz va suyuqliklar ortiqcha bosim ostida issiqlik ajratib chiqaradi. bu energiya resurslaridan odatda, to’la hajmda ishlatilmaydi yoki umuman foydalanilmaydi. mazkur texnologik jarayonda yoki qurilmada foydalanilmaydigan …

3 / 17

’yintiruvchi va h.k.) mahsulotlarning kimyoviy bog’langan issiqligi, agregatga tushadigan hamda oqimlarni qizdirish uchun foydalaniladigan chiqindilarning issiqlik energiyasi – ier manbai ikkilamchi resurslarga kiritilmaydi. ikkilamchi energiya resurslarining chiqishi – bu mazkur qurilmada ma`lum vaqt birligida hosil bo’ladigan va shu vaqt davrida ishlatishga yaroqli bo’lgan ier lar miqdoridir. ikkilamchi energiya resurslar miqdoriga ishlab chiqarish deb, utilizatsiya qurilmasida ier hisobiga olingan, issiqlik miqdori, suyuqlik, elektr energiyaga aytiladi. ier hisobiga ishlab chiqarish quyidagilarga ajratiladi: mumkin bo’lgan ishlab chiqarish, ya`ni qurilma ishlab turganda olish mumkin bo’lgan maksimal energiya miqdori; iqtisodiy maqsadga qaratilgan muvofiq ishlab chiqarish, ya`ni bir qator iqtisodiy omillar (tannarx, mehnat xarajatlari va h.k.) hisobiga olingandagi ishlab chiqarish; rejalashtirilayotgan ishlab chiqarish – ma`lum davrda mavjud utilizatsiya qurilmalarni modernizatsiya qilish, yangilarini kiritib olishda mo’ljallangan energiya miqdori: haqiqiy ishlab chiqarish – hisobiy davrda real olingan energiya. ikkilamchi energetik resurslardan foydalanish – bu mazkur agregatlarda ier foydalanilgan miqdorni boshqa qurilma va tizimlarda ishlatilganligidir. iste`molchi tomonidan ier ni …

4 / 17

ilari (yog’och mahsulotlarining chiqindi va qirindilari), imorat va inshootlar konstruktsiyasining yonuvchi elementlari, tsellyuloza qog’oz ishlab chiqaruvchi yonuvchi elementlari va boshqa qattiq xamda suyuq yoqilg’i chiqindilari. ortiqcha bosim ier ga - yuqori bosim ostida qurilmani tark etayotgan gazlar, suv bug’larning potentsial energiyasi kiradi. qaysiki atmosferaga, suv havzalariga, sig’imlarga va boshqa qabul qiluvchilarga chiqarib tashlashdan oldin ishlatilishi mumkin bo’lgan energiya. ier foydalanishning asosiy yo’nalishlari quyidagilardir: yoqilg’i-qachonki ular bevosita yoqilg’i sifatida ishlatilganda; issiqlik-qachonki ular bevosita issiqlik sifatida yoki utilizatsion qurilmalarda issiqlik ishlab chiqarish uchun foydalanilganda; kuchli-qachonki ular utilizatsion qurilmalarda elektr yoki mexanik energiya ko’rinishida olib foydalanilganda; aralash- qachonki ular bir vaqtning o’zida ier hisobiga utilizatsion qurilmalarda olingan elektr (mexanik) energiya va issiqlik sifatida foydalanilganda. yonuvchi ierning ko’p miqdori bevosita yoqilg’i ko’rinishida ishlatiladi, xuddi shunday bevosita qo’llanilishni issiqlik ier, masalan, isitish uchun sovutish tizimining issiq suvi va h.k. shuni ta`kidlash zarurki, texnologik agregatlar ichidan energiya resurslarini ishlatish yaxshilanganda va buning natijasida ikkilamchi resurslarning chiqishi …

5 / 17

lik energiyasining ishlab-chiqarishga ketgan xarajatlardan past bo’ladi. ier chiqishini va mumkin bo’lgan ishlatilishini hisobga olishni aniqlash-barcha korxonalarda, ayniqsa yoqilg’i, issiqlik va elektr energiyani ko’p sarf qiladigan korxonalarda echilishi zarur bo’lgan masalalardan biridir. ier dan foydalanish, faqat energetika samarasi bilan chegaralanmaydi, bu atrof – muhitni himoya qilish, zararli moddalarni chiqarib tashlash, miqdorini kamaytirishga olib keladi. bu chiqindilardan ba`zi birlari qo’shimcha mahsulot beradi, masalan, chiqib ketayotgan gaz bilan chiqarib tashlanayotgan oltingugurt angidridni tutib olib oltingugurt kislotani chiqarishga yo’naltirish mumkin. agar harakatdagi korxonalarni kengaytirish va rekonstruktsiya qilishda hamda yangi korxonalar loyihalanayotganda ier dan foydalanish bo’yicha tadbirlar, ularni iqtisodiy samaradorligini asoslangan holda ishlab chiqarish ko’zda tutilsa, maqsadga muvofiq hisoblanadi. iste`molchilarning amaldagi hamda loyihalanyotgan korxonalarda ier foydalanishdan yuz o’girishlar, faqat bu korxonalarda, ier foydalanishning texnik jihatdan yoki iqtisodiy jihatdan samarasiz ekanligini tasdiqlovchi hisob-kitoblar natijasidagina mumkin bo’ladi. amalda faqat shamollatishdan chiqadigan bu sovituvchi havo issiqligi, oqava suvlar va boshqa past potetsialli oqimlardan foydalanilmaydi. ier ishlatishning past …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi"

9-mavzu: ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi 9-mavzu: ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi so‘nggi yillarda mamlakatimizda iqtisodiyotni rivojlantirish, aholi turmush tarzini yaxshilashga qaratilgan tub o‘zgarishlar amalga oshirilyapti. respublikaning turli hududlarida erkin iqtisodiy zonalar, texnoparklar, klasterlar tashkil etilyapti. “obod qishloq”, “obod mahalla”, “xavfsiz shahar” kabi strategik dasturlar asosida shaharu qishloqlarda ulkan bunyodkorliklar qilinmoqdaki, ularning qiyofasi mutlaqo yangilanmoqda. shunga yarasha turizm ham taraqqiy topmoqda. o‘z navbatida, atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik barqarorlikni ta’minlash masalasiga har qachongidan ham ko‘ra ko‘proq e’tibor qaratilayotir. jamiyat v...

This file contains 17 pages in PPT format (270.0 KB). To download "ikkilamchi energiya resurslarni utilizatsiyalash evazidan energiya iqtisodi", click the Telegram button on the left.

Tags: ikkilamchi energiya resurslarni… PPT 17 pages Free download Telegram