nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi

PPTX 12 стр. 282,6 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 282,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

maktabgacha tarbiya yoshdagi bolalar nutqiнинг to‘liq rivojlanmaganligi. mavzu maktabgacha ta`lim yoshdagi bolalar nutqiнинг to‘liq rivojlanmaganligi мavzu rejasi: 1. nutqning anatomik- fiziologik mexanizmi. 2. artikulyatsiya apparati va uning vazifasi. 3. bolalar nutqining rivojlanishida ko‘rish va eshitishning ro‘li. nutq apparati tuzilishi. nutq apparati bir -biri bilan chambarchas bog'liq bo'lgan ikki qismdan iborat: markaziy (tartibga soluvchi) nutq apparati va periferik (bajaruvchi) nutq apparati. markaziy nutq apparati miyada joylashgan. u quyidagilardan iborat: miya yarim korteksi (asosan chap yarim sharda) - subkortikal tugunlar - o'tkazuvchan yo'llar magistral yadrolari (birinchi navbatda medulla oblongata) - nafas olish, vokal va artikulyatsion mushaklarga boradigan nervlar. periferik nutq apparati uchta bo'limdan iborat: 1. nafas olish 2. ovoz 3. artikulyatsiya (tovush chiqaruvchi) markaziy nutq apparati va uning bo'limlari qanday vazifani bajaradi? nutq, yuqori asabiy faoliyatning boshqa ko'rinishlari singari, reflekslar asosida rivojlanadi. nutq reflekslari miyaning turli qismlari faoliyati bilan bog'liq. biroq, miya yarim korteksining ba'zi qismlari nutqni shakllantirishda asosiy ahamiyatga ega. bu …

2 / 12

an ichkariga kiradi traxeya . tomoq va tomoq chegarasida epiglottis ... u til yoki gulbarg shaklidagi xaftaga tushadigan to'qimalardan iborat. uning old yuzasi tilga, orqa yuzasi esa halqumga qaragan. epiglottis klapan vazifasini bajaradi: yutish paytida tushganda, u gangrenga kirishni yopadi va uning bo'shlig'ini oziq -ovqat va tupurikdan himoya qiladi. ovoz kuchi asosan vokal qatlamlarining tebranishlarining amplitudasiga (diapazoniga) bog'liq, bu havo bosimining kattaligi bilan belgilanadi, ya'ni. ekshalasyon kuchi bilan. ovoz kuchaytirgichi bo'lgan uzatuvchi naychaning rezonatorli bo'shliqlari (farenks, og'iz bo'shlig'i, burun bo'shlig'i) ovoz kuchiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. rezonator bo'shliqlarining kattaligi va shakli, halqumning tuzilish xususiyatlari ovozning individual "rangiga" ta'sir qiladi yoki tembr ... biz tembr tufayli odamlarni ovozi bilan ajratib turamiz. ovoz balandligi vokal qatlamlarining tebranish chastotasiga bog'liq va u o'z navbatida uzunlik, qalinlik va kuchlanish darajasiga bog'liq. vokal burmalari qancha uzun bo'lsa, ular shunchalik qalin bo'ladi va tarangligi kamroq bo'lsa, ovozi past bo'ladi. artikulyatsiya artikulyatsiyaning asosiy organlari: - til - lablar …

3 / 12

eshitish analizatoridan keladigan signallarga o'z artikulyatsion apparati faoliyatini bo'ysundirish qobiliyatini egallaydi. eshitish yordamida bola boshqalarning nutqini qabul qiladi, unga taqlid qiladi va uning talaffuzini nazorat qiladi. nutqni rivojlantirish jarayoni boshlanishidan oldin yoki boshida sodir bo'ladigan ozgina eshitish qobiliyati, odatda, nutqning umuman rivojlanmasligiga olib keladi (tovushlarning talaffuzi buzilganda, so'z boyligi va grammatik tuzilishi to'liq rivojlanmaydi). tug'ilganidan kar bo'lgan bolalar boshqalarning gapiga taqlid qilmaydi. bo'shashish ularda eshitish qobiliyati normal bo'lgan bolalarda bo'lgani kabi rivojlanadi, lekin eshitish sezgisini kuchaytirmaydi va asta -sekin yo'qoladi. bunday hollarda, maxsus pedagogik ta'sirisiz, bolalar nutqi rivojlanmaydi. nutqning to ‘g‘ri rivojlanishi uchun bola normal eshitadigan bo'lishi muhimdir. eshitish organi bola tug'ilgan kunidan boshlaboq ishga tushadi. hayotining ikkinchi haftasiga kelib, bolaning ovozga quloq solayotganini kuzatish mumkinki, bu eshituv analizatorining funksional jihatdan yetarlicha yetukligi hamda markaziy nerv tizimida eshituv dominantasi paydo bo‘la olishini ko‘rsatadi. hayotining 2-oyiga kelib bola sifat jihatdan har xil tovushlarni ajrata boshlaydi. 3-oydan boshlab ovoz kelgan tomonga qarash …

4 / 12

shakllanishi bilan parallel 38 ravishda rivojlanadi. odatda, bola 4 yoshga yetganda o‘z ona tilidagi barcha fonemalarni eshitish orqali ajrata olish qobiliyatiga ega bo‘ladi. ko‘rish ham bola nutqining rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. nutqning paydo bo'lishi va uning idrok qilinishida ko‘rish analizatorlarining muhim rol o‘ynashi, tug‘ma ko‘r bolalarning kech gapira boshlaganligi bilan tasdiqlanadi. ko'radigan bola gapirayotganlarning til va lab harakatlarini sinchkovlik bilan kuzatadi, ularni qaytarishga harakat qiladi. odatdagi artikulatsion harakatlarni yaxshi taqlid qiladi. bolaning rivojlanishi jarayonida ko‘rish, eshitish va boshqa analizatorlar o‘rtasida shartli aloqalar tizimi yuzaga keladi va u takrorlanib turuvchi aloqalar bilan doimo rivojlanib, mustahkamlanib boradi. image1.jpg image2.jpeg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi"

maktabgacha tarbiya yoshdagi bolalar nutqiнинг to‘liq rivojlanmaganligi. mavzu maktabgacha ta`lim yoshdagi bolalar nutqiнинг to‘liq rivojlanmaganligi мavzu rejasi: 1. nutqning anatomik- fiziologik mexanizmi. 2. artikulyatsiya apparati va uning vazifasi. 3. bolalar nutqining rivojlanishida ko‘rish va eshitishning ro‘li. nutq apparati tuzilishi. nutq apparati bir -biri bilan chambarchas bog'liq bo'lgan ikki qismdan iborat: markaziy (tartibga soluvchi) nutq apparati va periferik (bajaruvchi) nutq apparati. markaziy nutq apparati miyada joylashgan. u quyidagilardan iborat: miya yarim korteksi (asosan chap yarim sharda) - subkortikal tugunlar - o'tkazuvchan yo'llar magistral yadrolari (birinchi navbatda medulla oblongata) - nafas olish, vokal va artikulyatsion mushaklarga boradigan nervlar. per...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (282,6 КБ). Чтобы скачать "nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqning anatomik-fiziologik tu… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram