ko‘nikma, malaka va odatlar

PPT 60 pages 365.0 KB Free download

60 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 365.0 KB

File type PPT

Pages 60

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 60

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология 19-ma’ruza mavzu: ko‘nikma, malaka va odatlar (2 соат) reja: 1. ko‘nikmalar. 2. malakalar. 3. ko‘nikma va malakalarning turlari. 4.ko‘nikma va malakalarning hosil bo‘lish jarayoni. 5.malakalar hosil bo‘lish jarayonlariga xos qonuniyatlar. 6.malaka hosil bo‘lish tezligi va mustahkamligining shartlari. 7. malaka va odatlarning ahamiyati. 8. odatlar. irodaviy faollik kishilarning faoliyatlarida turli-tuman sifatlari bilan namoyon bo’ladi. inson faoliyati odamlarga xos bo’lgan har xil ehtiyojlar asosida yuzaga keladi. faoliyatning o‘zi ehtiyojlarni qondira oladigan yo’l hamda vositalarni izlash va shuning bilan birga, ehtiyojni qondiradigan harakatlardan iborat bo’ladi. faoliyatning asosiy turlari — o‘yin, o'qish va mehnatdan iboratdir. faoliyatning istalgan turi odamda tegishli ko‘nikma va malakalar bilan amalga oshiriladi. 1.ko‘nikmalar ko'nikma - shunday aqliy hamda jismoniy harakatlar, usullar va yo’l-yo‘riqlardan iboratdirki, bular yordami bilan qandaydir maqsadga erishiladi yoki ayni bir faoliyat am alga oshiriladi. masalan, ayrim harflarni yozish usullari, ko‘paytirish va bo’lish usullari, boltani ushlash …

2 / 60

za olmaslik, ruchka yoki qalamni to‘g‘ri ushlay olmaslik «а» harfini yoza olmaslikdan dalolat beradi. bolg‘achani sopidan to‘g‘ri ushlay bilmaslik va bolg‘a urishda qo’lning noto‘g‘ri harakat qilishi mix qoqa bilmaslikni ko‘rsatadi. bunda o’quvchi «а» harfining qanday yozilishini va bolg‘acha bilan qanday qilib mix qoqilishini bilishi va hatto gapirib berishi mumkin. ko‘nikmalar qay daraja o'sganligi jihatidan bir-biridan farq qilishi mumkin. shuning uchun ko‘nikm a faqat bilim talab qilibgina qolmay, balki, albatta, qandaydir maqsad amalga oshiriladigan o'zaro mos harakatlarda ham ifodalanadi. o‘quvchilar ko‘nikma bilan bog‘liq bo'lmagan bilimlarga ega bo’lishi mumkin. masalan, o‘quvchi kasrlarni ko‘paytirish qoidasini bilishi mumkin, lekin bunday hisob amalini bajara olmasligi ham mumkin, yoki o‘quvchi orfografiya qoidalarini bilgani bilan savodli yoza olmasligi mumkin. ko'nikmalar amaliy faoliyatga, bilimlarni amalda qo’llay bilishga oiddir. yuqorida aytib o'tganimizdek, bilimlarga odatlanmagan hech qanday ko‘nikma bo’lishi mumkin emas. to‘g‘ri yozish uchun grammatika qoidalarini bilish shart. shu bilan birga, ko'nikma hosil qilish uchun o‘quvchi tegishli natijalarga erishtiruvchi to‘g‘ri …

3 / 60

dan so‘ng, yoki bilib olish davomida o‘quvchi, o‘rgatilgan qoida yoki ko'rsatilgan namunalarga mos ravishda, ishning hadisini ola boshlaydi. shunday hollar ham bo’ladiki, o‘quvchi oldin tegishli bilimlarni o‘zlashtirmasdan turib, berilgan nusxalarga taqlid qilish yo’li bilan ba’zi ko‘nikmalar hosil qiladi. lekin bunday holda ham ko'nikmalar har holda berilgan nusxani mustaqil kuzatish yo’li bilan olingan bilimga asoslanadi. ammo bunday bilimlarning aniq bo’lmasligi tufayli ko‘r-ko‘rona taqlid qilish yo’li bilan orttirilgan ko‘nikmalar yetarli darajada o‘qib olinmagan va to’la takomillashmagan bo’ladi. ko'nikmalar murakkablik darajalari jihatidan ham bir-biridan farq qiladi. ko'nikma oddiy yoki murakkab bo'lishi mumkin. masalan, harflarning elementlaridan chiziqcha yoki aylana yozish oddiy ko'nikma bo'lsa, butun bir so'zlarni yozish murakkab ko'nikmadir. murakkab bo'lgan yozish ko'nikmasi o'z ichiga bir qator oddiyroq ko'nikmalarni oladi. masalan, ruchkani to'g'ri ushlash, yozishda ruchkaning bosimini to‘g'ri nazorat qila bilish ko'nikmalari. sonlarni kvadrat yoki kub ildizdan chiqarishga qaraganda ularni arifmetika usulida qo‘shish oddiy ko‘nikma bo’ladi. ninaga ip taqish va tugmacha chatish — oddiy …

4 / 60

n harakatlar qiladilar: qalam yoki ruchkani qanday ushlash kerakligi haqida hech bir o'ylamay, ishlataveradilar; ayrim harf va so'zlarni yozishda qalam yoki peroni qanday yurgizish kerakligini o‘ylab o‘tirmay, yozaveradilar. bu harakatlarning hammasi dastlab (savod chiqarishda), ya’ni 1-sinfda bajariladigan ongli, ixtiyoriy va ko‘nikilgan harakatlardir. lekin juda ko‘p marta takrorlayverish tufayli, bu harakatlar mustahkamlanib qolgan va endi ular ongning bevosita ishtirokisiz, avtomatik ravishda qilinaveradi. shunday qilib, malakalarning o'zi avtomatlashgan harakatlar bo'lishiga qaramay biron-bir murakkab ongli faoliyatdan tashqari, mustaqil ravishda hosil bo'la olmaydi. kishining har qanday ongli faoliyati bir butun malakalar sistemasi yordami bilan amalga oshiriladi. malakalar avtomatlashish darajasi jihatidan o'zaro farqlanadilar. masalan, kalligrafik (chiroyli) yozuvda avtomatlashish juda katta ahamiyatga ega, o'qish uslubida esa avtomatlashish bilan birga har doim onglilik ham talab etiladi. malakalar avtomatlashgan harakatlar sifatida o'qish jarayonida ham, inson faoliyatining barcha turlarida ham katta ahamiyatga egadirlar. malakalar maxsus zo'r berishsiz hamda ongli harakatlarga nisbatan tez sodir bo'lishi tufayli, faoliyatning ayrim turlari va …

5 / 60

sida orfografiya va matematika sohasida murakkab ko'nikma va malakalar hosil qilinadi. ta’limiy ko'nikma va malakalar hosil qilishda o'quvchilarning aqliy faoliyatlari, ayniqsa, katta o'rin tutadi. bunday ko'nikma va malakalar hosil qilish jarayonida o'quvchilar juda ko'p narsalarni kuzatishlari, o'ylab ko'rishlari, eslarida olib qolishlari va tasavvur etishlari lozim bo'ladi. juda ko'p ta’limiy ko'nikmalarda, ayniqsa, orfografiya va matematika; sohasidagi ko'nikmalarda qilinadigan ish, asosan, aqliy mehnatga ega bo'ladi. lekin bir qator ta’limiy ko'nikma va malakalarda (masalan, yozish, chizmachilik, rasm kabilarda) muskul harakatlari ham asosiy rol o'ynaydi. ta’limiy ko'nikma va malakalarning tarkib topishi zo'r diqqat va iroda talab etadi. o'quvchilarning ayrim hollarda orfografiya jihatidan savodsizligiga (grammatika qoidalariga doir bilimlari bo'lsa ham) xatolarni tuzatish uchun yetarli diqqat qilmasliklari sabab bo'ladi. ta’limiy ko'nikma va malakalarda avtomatlashish hech qachon to'la bo'lmaydi va to'la bo'lishi ham lozim emas. bunday ko'nikma va malakalarda avtomatlashish, ko'pincha, faqat qilinadigan ishning sodda elementlariga qaratilgan bo'ladi. unumli mehnatga doir ko‘nikma va malakalar unumli mehnatga oid …

Want to read more?

Download all 60 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko‘nikma, malaka va odatlar"

шахс иқтисодий ижтимоийлашувига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омиллар 19.00.05 – ижтимоий психология, этнопсихология 19-ma’ruza mavzu: ko‘nikma, malaka va odatlar (2 соат) reja: 1. ko‘nikmalar. 2. malakalar. 3. ko‘nikma va malakalarning turlari. 4.ko‘nikma va malakalarning hosil bo‘lish jarayoni. 5.malakalar hosil bo‘lish jarayonlariga xos qonuniyatlar. 6.malaka hosil bo‘lish tezligi va mustahkamligining shartlari. 7. malaka va odatlarning ahamiyati. 8. odatlar. irodaviy faollik kishilarning faoliyatlarida turli-tuman sifatlari bilan namoyon bo’ladi. inson faoliyati odamlarga xos bo’lgan har xil ehtiyojlar asosida yuzaga keladi. faoliyatning o‘zi ehtiyojlarni qondira oladigan yo’l hamda vositalarni izlash va shuning bilan birga, ehtiyojni qondiradigan harakatlardan iborat bo’ladi. faol...

This file contains 60 pages in PPT format (365.0 KB). To download "ko‘nikma, malaka va odatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ko‘nikma, malaka va odatlar PPT 60 pages Free download Telegram