dinshunoslik faniga kirish

PPTX 25 pages 6.0 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

_x000b_ o‘zbekiston respublikasi jamoat xavfsizligi unversiteti dinshunoslik” faniga kirish o‘quv savollari 1. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 2.“din” tushunchasiga ta’rif. 3. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi. 4. dinshunoslik fani sohalari. 5. dinning jamiyatdagi funksiyalari. 6. dinlarni tasniflash. 7. dinning ibtidoiy shakllari 1. “din” tushunchasiga ta’rif. din arabcha sо‘z ekani barchaga ma’lum. lekin din tushunchasini tо‘liq anglab olish uchun, uning ham lug‘aviy, ham istilohiy ma’nolarini alohida-alohida olib tanishib, tahlil qilish maqsadga muvofiqdir. arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din sо‘zi “dâna” fe’lidan yasalgan bо‘lib, “kimgadir bо‘ysunmoq, bо‘yin egmoq, itoat etmoq, kimdandir qarzdor bо‘lmoq, e’tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotlamoq”; “diynun» sо‘zi esa, “din, imon, ajr-mukofot, qilingan ishga yarasha berilgan haq» kabi ma’nolarni bildiradi. о‘zbek tili lug‘at adabiyotlarida “din” – ishonch, ishonmoq e’tiqod, mulk, hukm, hisob, jazo, tadbir, bо‘ysunish, itoat qilish, ibodat, parhez, yо‘l tutish, odat qilish, e’tiqod qilish ma’nolarini bildirishi keltirib о‘tiladi. “din” sо‘zi va tushunchasi bilan bog‘liq yuzlab ta’riflarni diniy, tarixiy …

2 / 25

riga ko‘ra tashkil etilgan muassasalar tizimidir» vitold taylok «din, eng buyuk ijtimoiy qadriyatlar shuuridir» edvard s. amis «din, muayyan jamoatning vujudga kelishini ta’minlovchi marosim va e’tiqodlar majmuidir». emil dyurkgeym islom dini ta’limotiga kо‘ra, din alloh tomonidan о‘z payg‘ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy etilishi zarur bо‘lgan ilohiy qonunlardir. tabiat va insonni yaratgan, ayni vaqtda insonga tо‘g‘ri, haqiqiy hayot yо‘lini kо‘rsatadigan va о‘rgatadigan ilohiy qudratga ishonchni ifoda etadigan ta’limotdir. abu nasr forobiy “fozil odamlar shahri” asarida din ham falsafa kabi voqelikni о‘rganishga qaratilganini ta’kidlagan. forobiyning fikricha, falsafadagi masalalar isbotini payg‘ambarlar ramzlar shaklida bayon qilganlar. abu rayhon beruniyning dinga nisbatan munosabatini о‘zining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” va “hindiston” asarlarida bayon qilgan bо‘lib, uning fikricha, din ilm bо‘lib, bunday ilm voqelikdagi narsa va hodisalarni dalillash, isbotlash orqali о‘rganish mumkin bо‘lmagan joyda qо‘llaniladi. 1. “din” tushunchasiga ta’rif. xudo bilan insonlarni bog‘lab turuvchi kult yoki kultlar majmuasi. yuqorida aytilganidek har bir dinda topinish obyekti – xudo …

3 / 25

ar kiradi. bunga misol sifatida tom ma’noda islom dinidagi alloh taolo va qisman xristianlikdagi ota xudo, yahudiylikdagi yaxvelarni keltirish mumkin. immanent ilohlar deganda esa tabiatning bir bо‘lagi sifatida tasavvur qilingan, insonlarga о‘xshab ketadigan, biroq g‘ayrioddiy yaratuvchilik, buzg‘unchilik, rizqlantiruvchilik kabi kuchlarga ega bо‘lgan xudolar kiradi. dinni o‘rganishdagi ilk ma’lumotlarni qadimgi gretsiya va rim yozuvchilari asarlarida kо‘rishimiz mumkin. ulardan eng mashhuri “tarix otasi» nomini olgan gerodot (mil. avv. v asr) о‘zi tadqiq qilgan xalqlarning dinlari haqida ma’lumotlar keltirgan. bu qiziqish о‘rta asr yevropasida ham mavjud bо‘lgan. lekin boshqa dinlar haqida fikr bildiruvchilar, xristianlarning e’tiborini jalb qilmaslik va ularni о‘sha dinlarga kirib ketmasliklari ta’minlash maqsadida, u dinlarga nisbatan salbiy fikr bildirish, ularni yomonlash orqali ularga yondashishni ma’qul deb topganlar. 2. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi. dinlar tarixi, ular bilan bog‘liq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan о‘zaro ta’sirlashuvini о‘rganuvchi fan “dinshunoslik” deb ataladi. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori ham о‘zining о‘rganish obyektiga ega. …

4 / 25

lanishlardan) nomli kitobi ham shular sirasiga kiradi. islom olamida qiyosiy dinshunoslik sohasida ham salmoqli ishlar qilingan. ulardan abu rayhon beruniyning “al–osorul boqiya» (boqiy asarlar), ibn nadimning (vaf. 990) “al-fihrist» (mundarija), muhammad ibn al-huzaylning (vaf. 840) “kitobul–majus va kitobus-sanaviya» (majusiylik va kо‘pxudolilik kitobi), abul-abbos ahmad ibn muhammad as-saraxsiyning (vaf. 899) “risola fi vasfi mazohibis-sobiiyn» (sobiiylarning mazhablari vasfi haqida risola), abu zayd al-balxiyning (vaf. 941) “kitobu sharo’iil adyon” (dinlar shariatlari kitobi) asrlarini sanab о‘tish mumkin. 2. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi. zamonaviy “dinshunoslik” esa bir yarim asrga yaqin davrga borib taqaladi. g‘arbda, zamonaviy ma’nodagi dinlar tadqiqotlari maks myuller (1823–1900) tomonidan boshlab berilgan. olim 1856 yilda “qiyosiy mifologiya» va 1870 yilda nashrdan chiqqan “dinlarning asosi va shakllanishiga oid dars baholari” nomli asarlari bilan boshqa dinlarni tadqiq qilishga yо‘l ochgan va kattagina e’tibor qozongan. u angliyadagi mashhur oksford universitetida dinlar tarixidan ma’ruzalar о‘qigan. о‘zining “sharqning muqaddas kitoblari tarjima silsilasi» asarida u ilk bora “religious studies» …

5 / 25

g.dumezil, e.g.parrinder, s.g.f.brandon, erik f.sharp, ninian smart, m.kitagava, r.s.zeyxner, ugo biyenchi, v.kantvell smit, ake v.strom, xans j.shoyps va mixayel pay va hokazolar. 2. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi. 3. dinshunoslik fani sohalari. . dinshunoslik fanining quyidagi sohalari mavjud: din fenomenologiyasi. fenomen, namoyon bо‘luvchi, kо‘zga kо‘rinuvchi narsa bо‘lib, fenomenologiya kо‘zga kо‘rinuvchi narsaning sistematik shaklda tadqiq qilinishidir. dinning kо‘zga kо‘rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini о‘rganuvchi ilm sohasi “din fenomenologiyasi» deyiladi. din fenomenologiyasi, tarixiy shakllanishlarni e’tiborga olmagan holda diniy fakt va voqelikning bizga namoyon bо‘lgan jihatlarini asosiy о‘ringa kо‘taradi. turli dinlarning ibodat va marosimlarini, muqaddas joy, zamon, narsa va shaxsiyatlarini tadqiq qilib, mushtarak jihatlarini topishga harakat qiladi. din sotsiologiyasi. din – jamiyat munosabatlarini, bu munosabatlar ortidan kelib chiquvchi voqea–hodisalarni о‘rganadi. shu tufayli bu ilm sohasi ijtimoiy diniy muassasalarni, dinning davlat, xalq, oilaga nisbatan munosabatini, din sohasida yuzaga keluvchi ijtimoiy voqea–hodisalarni, turli din jamoalarining jamiyat bilan bо‘lgan munosabatlarini asosiy mavzu sifatida tadqiq qiladi. demak, din …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik faniga kirish"

_x000b_ o‘zbekiston respublikasi jamoat xavfsizligi unversiteti dinshunoslik” faniga kirish o‘quv savollari 1. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 2.“din” tushunchasiga ta’rif. 3. dinshunoslik fanining yuzaga kelishi. 4. dinshunoslik fani sohalari. 5. dinning jamiyatdagi funksiyalari. 6. dinlarni tasniflash. 7. dinning ibtidoiy shakllari 1. “din” tushunchasiga ta’rif. din arabcha sо‘z ekani barchaga ma’lum. lekin din tushunchasini tо‘liq anglab olish uchun, uning ham lug‘aviy, ham istilohiy ma’nolarini alohida-alohida olib tanishib, tahlil qilish maqsadga muvofiqdir. arab tilidagi manbalarda qayd etilishicha, din sо‘zi “dâna” fe’lidan yasalgan bо‘lib, “kimgadir bо‘ysunmoq, bо‘yin egmoq, itoat etmoq, kimdandir qarzdor bо‘lmoq, e’tiqod qilmoq, qilgan ishiga yarasha mukofotl...

This file contains 25 pages in PPTX format (6.0 MB). To download "dinshunoslik faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik faniga kirish PPTX 25 pages Free download Telegram