boshlang`ich matematika kursi nazariyasi

PPTX 20 sahifa 557,6 KB Bepul yuklash

20 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 557,6 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 20

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 20

презентация powerpoint “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimot o’zbekiston respublirasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti 5-mavzu: nomanfiy butun sonlar ustida arifmеtik amallar bajarishning og`zaki usullari. ma’ruza rejasi: hisoblashning qulay usullari haqida. qo`shishning qulay usullari. ayirishning qulay usullari. 1.1-usul. bir yoki bir necha qo`shiluvchini yaxlitlash. bir (yoki bir necha) qo`shiluvchini unga yaqin yaxlit son bilan almashtirib, hosil bo`lgan sonlar yig`indisi topiladi va undan tegishli to`ldirma son ayiriladi yoki qo`shiladi. misol: а) 173 + 59=(173 + (59+ 1)) -1 = (173 + 60) -1=233 -1 =232; b) 882+197=(882+(197+3))-3=(882+200)-3=1082-3 =1 079. c) 78 + 364 = 364 + 78 = (360 + 80) + 4 - 2 = 440 + 2 = 442. d) 664 + 243=(660+240)+(4+3)=900+7=907. 1.2-usul. xona birliklari bo`yicha qo`shish. ko‘p xonali sonlar yig‘indisini mos xona birliklarini qo‘shib topish mumkin. masalan: а) 26 + 17 + 85 + 43 = (20 + 10 + 80 …

2 / 20

sh uchun umumiy ko`paytuvchini qavsdan tashqaruiga chiqarib, qavs ichidagi sonlar yig`indisi topiladi va natija umumiy ko`paytuvchiga ko`paytiriladi. masalan. 28 + 20 + 36 + 16 = 4 ∙ (7 + 5 + 9 +4) = 4 ∙ 25 = 100. 2. ayirish usullari. ayirish bilan bog`liq hisoblash usullari qo`shish qonunlari va yig`indidan sonni va sondan yig`indini ayirish qoidalariga asoslanadi. 2.1 - xossa. agar kamayuvchi bjr necha birlikka orttirilsa yoki kamaytirilsa, ayirma ham shunchaga ortadi yoki kamayadi. (,,b)[(-=с)(()-=c]. 2.2-xossa. agar ayriluvchi bjr necha birlikka orttirilsa yoki kamaytirilsa, ayirma shunchaga kamayadi yoki ortadi. (,,b) [(-=с) )=c)]. 2.3-xossa. agar kamayuvchi va ayriluvchini bjr necha birlikka orttirilsa yoki kamaytirilsa, ayirma o`zgarmaydi. (,,b) [(-=с) )=c)]. 2.4-xossa. agar kamayuvchi va ayriluvchini bjr necha marta orttirilsa yoki kamaytirilsa, ayirma shuncha marta ortadi yoki kamayadi. (,,b)[(=c)(b-b=c 2.1-usul. kamayuvchi va ayriluvchini bjr necha birlikka orttirish yoki kamaytirish. masalan. 342 - 26 = (342 - 2) - (26 - 2) …

3 / 20

asoslanadi: 1. ko`paytirishning kommutativligi: a, bnuchun a ∙ b = b ∙ a o‘rinli. 2. ko`paytirishning assotsiativligi. , b, c nuchun (а ∙ b) ∙с = а ∙ (b ∙ с). 3. ko`paytirishning qo`shishga nisbatan distributivligi , b, c nuchun (а + b) ∙с = а ∙ c + b ∙ с. 3.1-xossa. agar ko`paytuvchilardan biri bir necha marta orttirilsa, yoki kamaytirilsa, ko`paytma ham shuncha marta ortadi yoki kamayadi. (,,…,,b)[(…∙=p)(b)∙…∙=pb)(…∙. 3.2-xossa. agar ko`paytuvchilardan birini biron songa ko`paytirilsa va ikkinchi ko`paytuvchini shu songa bo`linsa, ko`paytma o`zgarmaydi. 3.3-xossa. agar ko`paytuvchilardan ikki va undan ortig`i bir necha marta orttirilsa, yoki kamaytirilsa, ko`paytma ham shuncha marta ortadi yoki kamayadi.biron sonlarga ko`paytirilsa, ko`paytma shu sonlar ko`paytmasi barobar ortadi. 3.1-usul. bo`laklab ko`paytirish. ko`paytuvchilardan biri ko`paytuvchilarga ajratilib, 2-ko`paytuvchini birin-ketin shu ko`paytuvchilarga ko`paytirjladi. bu usul 2 ning darajalariga ko`paytirishda qo`l keladi. 2 ning darajalariga ko`paytirishni sonni ketma-ket ikkilantirish bilan almashtirish mumkin. 2n ga ko`paytirish: a∙2n=a∙2∙2∙…∙2 (n marta). misol. …

4 / 20

sbat sonni 55ga ko’paytirish. musbat sonni 55ga ko’paytirish uchun,uni 2 ga bo’lib, bo’linmani 100 ga va 10 ga ko’paytirib, keyin ikkala natijani qo’shish kifoya. isbot. a — berilgan son bo’lsin, image2.png image3.png image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf misol. а) 387 ∙ 5 = (387∙10): 2 = 3 870:2 = 3 000:2+ 800:2 + 70:2 = 1 500 + 400 + 35 = 1 935; b) 347 ∙ 50 = (347 ∙ 100): 2=34 700 : 2= 30 000 : 2 + 4 000 : 2 + 700 : 2 = 15 000 +2 000 + 350= 17 350; c) 237 ∙ 500 = (237 ∙ 1 000): 2 =237 000: 2 = 200 000 : 2 + 30 000 : 2 + 7 000 : 2 = 100 000 + 15 000 + 3 500 = 118 500. 3.5-qoida. 5∙10 n ko’paytirish (n≥0). sonni 5∙10 n …

5 / 20

080 000 :2) : 2 = 2 040 000 : 2 = 1 020 000. 3.9 - qoida. 125 ∙ 𝟏𝟎 𝒏 ga ko’paytirish (n ≥ 0). sonni 125 ∙ 10 𝑛 ga ko’paytirish uchun, uni 10ga ko’paytirib natijani 8ga bo’lish kifoya. qoidaning isboti 3.5 qoidasiga o’xshash. 3.3-usuldagi kichkina o’zgarishlar 75 ga bo’lishning qoidasini shakllantiradi. 3.10 - qoida. 75 ga ko’paytirish. sonni 75ga ko’paytirish uchun, uni 4ga bo’lib, bo’linmani 3ga ko’paytirib va natijani 100ga ko’paytirish kifoya. misol. 804 ∙ 75 = (804 : 4) ∙ 3 ∙ 100 = 201 ∙ 3 ∙ 100 = 603 ∙ 100 = 60 300. a : 2. (а: 2) ∙ 100 + (а : 2) ∙ 10 ifodasi, qoidaga asoslanib sodda 55 a shakliga ega bo’ladi. demak, а ∙ 55 = (а : 2) ∙ 100 + (а : 2) ∙ 10. shuni isbotlash talab qiling an edi. misol. 968 ∙ 55 = …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 20 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"boshlang`ich matematika kursi nazariyasi" haqida

презентация powerpoint “boshlang`ich matematika kursi nazariyasi” fanidan taqdimot o’zbekiston respublirasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti 5-mavzu: nomanfiy butun sonlar ustida arifmеtik amallar bajarishning og`zaki usullari. ma’ruza rejasi: hisoblashning qulay usullari haqida. qo`shishning qulay usullari. ayirishning qulay usullari. 1.1-usul. bir yoki bir necha qo`shiluvchini yaxlitlash. bir (yoki bir necha) qo`shiluvchini unga yaqin yaxlit son bilan almashtirib, hosil bo`lgan sonlar yig`indisi topiladi va undan tegishli to`ldirma son ayiriladi yoki qo`shiladi. misol: а) 173 + 59=(173 + (59+ 1)) -1 = (173 + 60) -1=233 -1 =232; b) 882+197=(882+(197+3))-3=(882+200)-3=1082-3 =1 079. c) 78 + 364 = 364 + 78 = (360 + 80) + 4 - 2 = 440 + 2 = 442....

Bu fayl PPTX formatida 20 sahifadan iborat (557,6 KB). "boshlang`ich matematika kursi nazariyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: boshlang`ich matematika kursi n… PPTX 20 sahifa Bepul yuklash Telegram