standartlashtirish usullari

PPT 15 pages 571.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 571.5 KB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

standartlashtirish usullari standartlashtirish usullari standartlashtirish usullari. parametrik standartlashtirishning o‘ziga xos xususiyatlari. 3. mahsulotlar haqidagi ma’lumotlarni standartlashtirish va kodlash tayanch iboralar: birxillashtirish, turlash usuli, agregatlashtirish, shtrix kod, parametrik standartlashtirish. standartlashtirish usullari. standartlashtirishning keng tarqalagan usullari sifatida birxillashtirishni, agregatlashtirishni va turlashni olishimiz mumkin (1–rasm). aynan shu usullar yordamida o‘zaro almashinuvchanlikni ta’minlash mumkin. 1 – rasm. standatlashtirish usullari. birxillashtirish usuli. o‘zdst 1.0 – 92 da birxillashtirish atamasiga quyidagicha izoh berilgan: birxillashtirish – muayyan ehtiyojni qondirish uchun zarur bo‘lgan eng maqbul o‘lchamlar sonini yoki mahsulot, jarayon va xizmat turlarini tanlash. buni unifikatsiya deb ham yuritadilar. bu so‘z lotincha uni – bir, unio – birlik (birdamlik) ma’nolarini anglatadi. birxillashtirish eng katta texnikaviy iqtisodiy samaradorlikka erishish maqsadida yangi yaratilmalar hisobiga yoki oddiy qisqartirish (simplifikatsiya) hisobiga amalga oshirilishi mumkin. birxillashtirishni asosan 3 ta darajada o‘tkaziladi: – korxona darajasi; – tarmoq darajasida; – tarmoqlararo darajada. keyingi paytlarda xalqaro birxillashtirish ham keng rivojlanmoqda. birxillashtirish muayyan ketma – ketlikda amalga …

2 / 15

usuli. standartlashtirishning turlash usuli – funksional vazifalari bo‘yicha bir – biriga yaqin bo‘lgan turli ob‘yektlarni yaratishda asosiy (baza) sifatida qabul qilingan majmua uchun ob’yekt turlarini belgilashga qaratilgan usul hisoblanadi. turlashni ba’zan «bazaviy konstruktsiyalash» deb ham ataladi. chunki turlash jarayonida optimal xossalari bo‘yicha olingan majmuaga xos bo‘lgan ob’yekt tanlanadi, aniq bir ob’yekt – buyum yoki texnologik jarayon qabul qilinganda esa, tanlangan ob’yekt faqat qisman o‘zgarishi mumkin. shunday qilib, turlash kam sonli ob’yektlarga ko‘p sonli funktsiyalarni tadbiq etish hisoblanib, bunda berilgan majmuadagi alohida tur ob’yektlarining saqlanishini ta’minlaydi. turlashning samaradorligi yangi buyum ishlab chiqarilayotganda oldin tekshirilgan, sinashda bo‘lgan yechimlarni qo‘llash, ishlab chiqarishni tayyorlashni tezlatish va tan narxini pasaytirish, alohida tur ob’yektlarini ishlatish sharoitlarini yengillatish va ularni modifikatsiyalash asosida amalga oshiriladi. agregatlashtirish usuli. agregatlashtirish – geometrik va funktsional o‘zaro almashinuvchanlik asosidagi turli buyumlarni yaratishda ko‘p marta ishlatuvchi, alohida, standart, birxillashgan bo‘laklardan iborat mashinalarni, asboblarni va jihozlarni yaratish va ishlatish usuli hisoblanadi. agregatlashtirish mashina va …

3 / 15

ri va elementlaridan tashkil topgan tekshiruv – o‘lchash asboblarini yaratishda keng qo‘llaniladi. parametrik standartlashtirishning o‘ziga xos xususiyatlari buyumlarning, parametrlarning va o‘lchamlarning turli tumanligi parametrik standartlar bilan reglamentlanadi (cheklanadi). parametrik standartlashtirishni qo‘llash natijasida buyumlarning tartibsiz ravishdagi va ko‘p sonli nomenklaturasining oldi olinadi. bundan tashqari buyumlarni o‘zaro moslash, birxillashtirish uchun imkon yaratiladi, ehtiyot qismlar ta’minotidagi muammolar bartaraf etiladi. parametrik standartlashtirishning mohiyati shundaki, bunda yalpi ishlab chiqariluvchi buyumlarning parametr va o‘lchamlari erkin va o‘z holicha emas, balki, maxsus tanlangan (muloqat) sonlar qatori ya’ni, boshqa sonlarga nisbatan ko‘proq muloqatda bo‘linadigan sonlar qatoriga muvofiq belgilanadi. parametrik standartlashtirish keng tadbiq etilgan. buni oyoq, bosh va boshqa kiyimlarining o‘lchamlarida, boltlarning, gaykalarning o‘lchamlarida va shu kabilarda ko‘rishimiz mumkin. tanlangan sonlarga muayyan matematik qonunlar xos hisoblanadi. masalan, eng oddiy muloqat sonlar qatori arifmetik progressiya asosida tanlanadi. bunda qatordagi bir sonning oldingi va keyingi sonlarga nisbatan bo‘lgan farqi doimo o‘zgarmas bo‘ladi. masalan: a) farqi 1 bo‘lgan ortib boruvchi; 1 – …

4 / 15

igi uning sodda va oddiyligidadir. kamchiligi esa, nisbatan notekisligidadir. ya’ni, farqi 1 bo‘lgan ortib boruvchi arifmetik progressiyaning 2 soni 1 dan 100% ga ortiq, 10 – son 9 – dan 11 % ga ortiq, 100 – son esa 99 dan 1% ga ortiq. natijada katta sonlar kichik sonlarga nisbatan ko‘proq uchraydi va talablarni to‘la qondirmaydi. ushbu kamchilikni bartaraf etish uchun ko‘pincha arifmetik progressiyaga asoslangan kesma bo‘laklar ishlatiladi. masalan shu asosda tanga pullarning qatori tuzilgan: 1 – 2 – 3 – 5 – 10 – 15 – 20 qadim zamonlardan beri tanlangan sonlar qatorini tuzishda geometrik progressiyadan foydalanganlar. geometrik progressiyada, agar yodingizda bo‘lsa, keyingi sonning oldingi songa bo‘lgan nisbati o‘zgarmas bo‘lib qoladi. masalan: a) bo‘luvchisi 1,1 bo‘lgan ortib boruvchi: 1 – 1,1 – 1,21 – 1,33…; b) bo‘luvchisi 0,1 bo‘lgan kamayib boruvchi: 1 – 0,1 – 0,01 – 0,001 – …; geometrik progressiyaning istalgan hadini quyidagi ifodadan hisoblab topishimiz mumkin: an=a1qn …

5 / 15

n. shtrix – kodlarni dastlabki qo‘llovchilar temir yo‘lchilar bo‘lib, shu usul orqali temir yo‘l vagonlarini identifikatsiyalashgan. mikroprotsessor texnikasining jadal rivojlanishi 70 – yillardan boshlab shtrix kodlardan keng ravishda foydalanish imkonini yaratdi. 1973 yil aqshda mahsulotning universal kodi (ipc) qabul qilinib, 1977 yildan boshlab esa yevropa kodlash tizimi – ean (european article numbering) ta’sis etildi va hozirda undan nafaqat yevropada, balki boshqa mintaqalarda ham keng ravishda foydalanishmoqda. shtrix – kod ketma – ket almanishib keluvchi qora (shtrix) va oq (probel) rangli, turli qalinlikdagi chiziqlardan iborat bo‘lib, bu chiziqlarning o‘lchamlari standartlashtirilgan. shtrix – kodlar maxsus optik qurilmalar – skanerlar yordamida o‘qishga mo‘ljallangan. uning vositasida, mikroprotsessorlar orqali shtrixlar raqamlarga dekoderlanib, mahsulot haqidagi ma’lumotlar kompyuterga uzatiladi. 2. – jadval mahsulotni shtrixli kodlanishi uchun ayrim davlatlarning ean kodi davlat kodi davlat nomi davlat kodi davlat nomi davlat kodi davlat nomi 93 avstraliya 539 irlandiya 621 suriya 90 – 91 avstriya 569 islandiya 00 – 13 …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "standartlashtirish usullari"

standartlashtirish usullari standartlashtirish usullari standartlashtirish usullari. parametrik standartlashtirishning o‘ziga xos xususiyatlari. 3. mahsulotlar haqidagi ma’lumotlarni standartlashtirish va kodlash tayanch iboralar: birxillashtirish, turlash usuli, agregatlashtirish, shtrix kod, parametrik standartlashtirish. standartlashtirish usullari. standartlashtirishning keng tarqalagan usullari sifatida birxillashtirishni, agregatlashtirishni va turlashni olishimiz mumkin (1–rasm). aynan shu usullar yordamida o‘zaro almashinuvchanlikni ta’minlash mumkin. 1 – rasm. standatlashtirish usullari. birxillashtirish usuli. o‘zdst 1.0 – 92 da birxillashtirish atamasiga quyidagicha izoh berilgan: birxillashtirish – muayyan ehtiyojni qondirish uchun zarur bo‘lgan eng maqbul o‘lchamlar sonini yok...

This file contains 15 pages in PPT format (571.5 KB). To download "standartlashtirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: standartlashtirish usullari PPT 15 pages Free download Telegram