maydoniy tranzistorlar

PPTX 29 pages 670.6 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 670.6 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

1.ma’ruza. kirish.umumiy tushuncha. om va kirxgof qonunlari. 1 maydoniy tranzistorlar turli elektr signallar va quvvatni kuchaytirish uchun mo‘ljallangan. maydoniy tranzistorlarda, bipolyar tranzistorlardan farqli ravishda, tok tashkil bo‘lishida faqat bir turdagi zaryad tashuvchilar ishtirok etadi: yoki elektronlar, yoki kovaklar. shuning uchun ular yana unipolyar tranzistorlar deb ham ataladi. maydoniy tranzistorlarning tuzilishi va kanal o‘tkazuvchanligiga ko‘ra ikki turga bo‘linadi: p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor hamda metall – dielektrik – yarim o‘tkazgichli (mdya) tuzilishga ega bo‘lgan zatvori диэлектик ёки кремний окиси билан izolyasiyalangan maydoniy tranzistorlar. ular mdya- tranzistorlar deb ham ataladilar. p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor. 1 – rasmda n–kanalli p–n o‘tish bilan. n–turdagi oraliq (maydon) kanal deb ataladi. kanalga zaryad tashuvchilar kiritiladigan kontakt istok (i); zaryad tashuvchilar chiqib ketadigan kontakt stok (s) deb ataladi. zatvor (z) boshqaruvchi elektrod hisoblanadi. zatvor va istok oralig‘iga kuchlanish berilganda, yuzaga keladigan elektr maydoni kanal o‘tkazuvchanligini, ya’ni kanaldan oqib o‘tayotgan tokni o‘zgartiradi. zatvor sifatida kanalga …

2 / 29

shiga olib keladi. natijada ic dreyfi o‘zgarmaydi. biror uch elektrodli asbob kabi, maydoniy tranzistorlarni uch xil sxemada ulash mumkin: umumiy istok (ui), umumiy stok (us) va umumiy zatvor (uz). ui sxema keng tarqalgan sxema hisoblanadi. 9 10 11 12 13 14 15 16 17 2.mdya–tranzistorlarning ishlash prinsipi ; mdya–tranzistorlarning ishlash prinsipi ko‘ndalang elektr maydoni ta’sirida dielektrik bilan chegaralangan yarim o‘tkazgichning yuqori qatlamida o‘tkazuvchanlikni o‘zgartirish effektiga asoslangan. yarim o‘tkazgichning yuqori qatlami tranzistorning tok o‘tkazuvchi kanali vazifasini bajaradi. p – kanali induksiyalangan mdya - tranzistor tuzilmasi 4, a –rasmda va uning shartli belgisi 4, b- rasmda keltirilgan. tranzistor quyidagi chiqishlarga ega: istokdan – i, stokdan – s, zatvordan – z va asos deb ataluvchi – a kristalldan. stok va istoklarning r+ - sohalari n – turdagi yarim o‘tkazgich bilan ikkita p–n o‘tish hosil qilganligi sababli, usi kuchlanishining biror qutblanishida bu o‘tishlardan biri teskari yo‘nalishda ulanadi va stok toki is deyarli nolga teng …

3 / 29

rlicha katta qiymatlarida tok o‘zgarmas qiymatga intiladi. tok ortishining to‘xtashi stok yaqinidagi kanalning berqilishi bilan bog‘liq. 22 23 agar zatvorga musbat kuchlanish ta’sir ettirilsa, hosil bo‘lgan elektr maydoni ta’sirida, istok va stok, hamda kristalldan kanalga elektronlar kela boshlaydilar, kanalning o‘tkazuvchanligi va shu bilan birga stok toki ortib boradi. bu rejim boyish rejimi deb ataladi. ko‘rib o‘tilgan jarayonlar 7, a – rasmda keltirilgan statik stok – zatvor harakteristikada: usi=const bo‘lgandagi is= f (uzi) bilan ifoda-langan. 0 bo‘lganda tranzistor boyish rejimida, 0 bo‘lganda esa kambag‘allashish rejimida ishlaydi. 24 25 26 27 28 nazorat savollari 1. maydoniy tranzistor nima va nima sababli ular unipolyar tranzistorlar deb ataladi ? 2. maydoniy tranzistorlar sinflanishini keltiring. 3. maydoniy tranzistor kanali, zatvor, stok, istok va asoslari nima ? 4. p-n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor ishlash prinsipi nimadan iborat ? 5. asosga nisbatan zatvor va istok oralig‘idagi kuchlanish o‘zgarishida kanal geometriyasi qanday o‘zgaradi ? 6. zatvor va …

4 / 29

shqarish ychun, o‘tkazuvchi kanaldagi elektr o‘tkazuvchanligikni o‘zgartirish hisobiga, elektr maydon o‘zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‘tkazgichli aktiv asbobga aytiladi. boshqariladigan maydoniy tranzistorning tuzilishining qirqimi (a) va uning shartli belgisi ( b) keltirilgan. 8-.ma’ruza. maydoniy tranzistorlar reja: 1. maydoniy tranzistorlar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar. 2. mt statik harakteristikalari. 3. mt asosiy parametrlari. 4. kanali induksiyalangan mdya – tranzistorlar. 5. kanali qurilgan mdya – tranzistorlar. 1. maydoniy tranzistorlar to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar maydoniy tranzistor (mt) deb, tok kuchi qiymatini boshqarish ychun, o‘tkazuvchi kanaldagi elektr o‘tkazuvchanligikni o‘zgartirish hisobiga, elektr maydon o‘zgarishi bilan boshqariladigan yarim o‘tkazgichli aktiv asbobga aytiladi. boshqariladigan maydoniy tranzistorning tuzilishining qirqimi (a) va uning shartli belgisi (b) keltirilgan. 1 – rasm. n–kanalli p–n o‘tishli maydoniy tranzistorlarning (a) -texnologik tuzilishi, (b) –shartli belgilarishi. (a) (b) ( (a) ) ( (b) ) 1 – rasm. n–kanalli p–n o‘tishli maydoniy tranzistorlarning (a)-texnologik tuzilishi, (b) –shartli belgilarishi. image1.png kanalning o‘tkazuvchanligi uning qarshiligi bilan aniqlanadi s l r , …

5 / 29

hlaydi. kuchlanish manbai u si ning ulanishi p–n o‘tish kengligiga ham ta’sir ko‘rsatadi, chunki o‘tish kuchlanishi kanal uzunligi bo‘ylab turlicha bo‘ladi. s l r r = r kanalning o‘tkazuvchanligi uning qarshiligi bilan aniqlanadi , bu yerda - kanal materialining solishtirma qarshiligi, l- uzunligi, s – kanalning ko‘ndalang kesim yuzasi. tashqi kuchlanish mavjud bo‘lmaganda kanal uzunligi bo‘ylab zatvor ostidagi kanalning kesim yuzasi bir xil bo‘ladi. berilgan qutblanishda zatvor va istok oralig‘iga tashqi kuchlanish berilsa uzi p–n o‘tish teskari yo‘nalishda siljiydi, kanal tomonga kengayadi, natijada kanal uzunligi bo‘ylab kanalning ko‘ndalang kesim yuzasi bir tekis torayadi. kanal qarshiligi ortadi, lekin chiqish toki is = 0 bo‘ladi, chunki usi=0 ( a - rasm). agar istok va stok oralig‘iga kuchlanish manbai ulansa, (2.b rasm) u holda kanal bo‘ylab istokdan stok tomonga elektronlar dreyfi boshlanadi, ya’ni kanal orqali stok toki is oqib o‘ta boshlaydi. kuchlanish manbai usi ning ulanishi p–n o‘tish kengligiga ham ta’sir ko‘rsatadi, chunki …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maydoniy tranzistorlar"

1.ma’ruza. kirish.umumiy tushuncha. om va kirxgof qonunlari. 1 maydoniy tranzistorlar turli elektr signallar va quvvatni kuchaytirish uchun mo‘ljallangan. maydoniy tranzistorlarda, bipolyar tranzistorlardan farqli ravishda, tok tashkil bo‘lishida faqat bir turdagi zaryad tashuvchilar ishtirok etadi: yoki elektronlar, yoki kovaklar. shuning uchun ular yana unipolyar tranzistorlar deb ham ataladi. maydoniy tranzistorlarning tuzilishi va kanal o‘tkazuvchanligiga ko‘ra ikki turga bo‘linadi: p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzistor hamda metall – dielektrik – yarim o‘tkazgichli (mdya) tuzilishga ega bo‘lgan zatvori диэлектик ёки кремний окиси билан izolyasiyalangan maydoniy tranzistorlar. ular mdya- tranzistorlar deb ham ataladilar. p–n o‘tish bilan boshqariladigan maydoniy tranzist...

This file contains 29 pages in PPTX format (670.6 KB). To download "maydoniy tranzistorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: maydoniy tranzistorlar PPTX 29 pages Free download Telegram