saddi iskandariy

PPTX 25 pages 697.3 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 697.3 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “buxgalteriya hisobi va audit” fakul’teti br-33 fan: o‘zbek tili mavzu: saddi iskandariy dostoni termiz davlat universiteti milliy libos va san’at fakulteti kutubxona-axborot faoliyati yo’nalishi 1-bosqich 122-guruh talabasi norbitova sitoraning tayyorlagan taqdimoti saddi iskandariy dostoni. reja: 1.dostonning yozilish tarixi va iskandar haqida. 2.asarning tuzilishi. 3. asar haqida umumiy ma’lumot. “saddi iskandariy” g’arbu sharqdagi eng mashhur siymolardan jahongir iskandarga bag’ishlangan bo’lib, “xamsa”ning yakunlovchi dostonidir. iskandar tarixiy shaxs bo’lib, aleksandr makedonskiy (356-323) sharqcha nomidir.uning tarbiyachilaridan biri mashhur aristotel(arastu) (384-322) bo’lgan. 326-yilda otasi filipp ii o’ldirilgach, taxtga chiqadi. aleksandr makedonskiy 323-yilda 33 yoshida vafot etadi. u sharqda iskandar zulqarnayn deb ataldi. “zulqarnayn” so’zining ikki ma’nosi bor: birinchi ma’nosi shohli degani. ikkinchi ma’nosi kun chiqish va kun botish hukumdori degani. sharqda “xamsa” yozgan ijodkorlarning o’z asarlarida iskandarga bag’ishlangan dostonlarini quyidagicha nomlashgan. “xamsa” ning beshinchi yakunlovchi dostoni nizomiy ganjaviy o’z dostonini “iskandarnoma” deb nomlagan xusrav dehlaviy o’z dostonini “xiradnomayi iskandar” deb nomlagan …

2 / 25

dostondir. u 89 bob va 7215 baytdan tashkil topgan. aruzning mutaqorib bahrida (faulo’n faulo’n faulo’n faul) (v - - v - - v - - v - ) yozilgan. asar voqeyalari iskandarning tug’ilishidan boshlanadi. umuman, iskandarning nasl-nasabi antik zamonlar olimlari turlicha fikirlar bildiradilar. ba’zilar uni eron shohi doro ii ning o’g’li qilib ko’rsatadilar. ba’zilar esa misr firavnlariga olib borib bog’laydilar. yana bir nuqtai nazarga ko’ra – u topib olingan farzand. faylaqus(filipp ii )tangridan farzand so’rardi. bir kuni ovdan qaytarkan, shaxarga kiraverishda vayronada yangi ko’zi yorigan ayolga duch keladi. chaqaloq o’g’il bola bo’lib,sergak, ona esa o’lib bo’lgan edi. shoh o’likni dafn ettiradi, bolani o’g’il qilib oladi. unga iskandar deb nom qo’yib, uning tarbiyasi bilan shug’illanadi. o’limi oldidan esa uni valiahd qilib tayinlaydi va o’z o’rniga shoh qili qo’yadi. navoiy o’z dostoniga shu muqobil (variant)ni asos qilib oladi. shoir iskandar tarixini yozmoqchi emas. iskandar bilan bog’liq voqealarning ma’nosini ochmoqchi. shuning uchun voqeyalar …

3 / 25

zal degan hadis keltiriladi. bu bilan shoir shu davrdagi shohlarni va shahzodalarni insofga chaqiradi. jumladan, navoiy urishning manzaralarini chizar ekan, bu manzaralar beixtiyor temuriylar, xususan, husayn boyqoroning o’z o’g’illari bilan bo’lgan kurashini esga oladi. ato bir taraf gar erur,filmasal, yana jonib o’lsa, o’g’ulg’a mahal. ikkisig’a kin oti solg’ay g’azab, ul o’t qon icharg’a qilib tashnalib. ato jon berib, o’glun o’lturgali, o’g’ul ham anga tiyg’i kun surgali qarindosh topsa qarindoshini damodam tilab kesgali boshini. qondosh, qarindoshlar shu ahvolda bo’lsa, yotlar qanday bo’ladi? bu nav o’lsa mundog’ ikki zot aro, ne bo’lg’ay gumon qil ikki yot aro? xuddi shu o’rinda shoir ikki jahongir – chingizxon va xorazmshox urishidagi ikki do’stning ittifoqligi daf etgan haqidagi rivoyat keltiriladi. dostonda iskandar tarixini yaratish maqsadi qo’yilgan bo’lmasa-da, kitobxon uning yurishlari haqida ma’lum tasavvur ola oladi.masalan iskandar eronni egallagach, jahonni fath etishga kirishadi. ko’p podshohlar unga bo’yin egib keladilar. kashmir,hind,chin hoqonlarigina o’zlarini tortadilar. iskandar xuroson va movaraunnahrni …

4 / 25

o’g’illikni o’rniga qo’ya olmaganidan uzr so’rab xat yozadi. vafot etar ekan,iskandar bir qo’lini tobutdan qo’lini chiqarib qo’yishini iltimos qiladi. bu bir ibrat, pand edi. jahonni egallagan jahongirning u dunyoga hech bir narsasiz, ochiq qo’l bilab ketayotganiga ishora edi. bu dunyoda qo’lga kiritgan butun davlatining shu dunyoda qoladi, binobarin, har bir narsada aql bilan ish tutmoq lozim, degan ma’noni anglatardi. “saddi iskandariy” so’ngida ham “sab’ayi sayor” dagi singari ustozlar bilan g’oyibona muloqot bor. navoiy o’z “xamsa”sini yakunlaydi. uni boshlashidan oldin borib fotiha olgan ustozi va piri jomiy huzuriga boradi. ustoz kitobni varaqlar ekan , istedodli shogirdi shaniga yuksak maqtov so’zlarni aytadi. navoiy bir lahza xayolga cho’mib, firdavsiy, nizomiy, sadiy sheroziy, xusrav dehlaviy kabi buyk shoirlar bilan muloqotga kirishadi. ustozlar uni muborakbod etadilar, haqqiga duo qiladilar. darhaqiqat, nizomiy va husrav dehlaviydek shoirlardan keyin “xamsa” yozmoq buyuk jasorat edi. bu borada katta tajribalari bo’lmagan turkiyda yozmoq esa yuz karra jasorat edi. navoiy o’z …

5 / 25

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "saddi iskandariy"

toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “buxgalteriya hisobi va audit” fakul’teti br-33 fan: o‘zbek tili mavzu: saddi iskandariy dostoni termiz davlat universiteti milliy libos va san’at fakulteti kutubxona-axborot faoliyati yo’nalishi 1-bosqich 122-guruh talabasi norbitova sitoraning tayyorlagan taqdimoti saddi iskandariy dostoni. reja: 1.dostonning yozilish tarixi va iskandar haqida. 2.asarning tuzilishi. 3. asar haqida umumiy ma’lumot. “saddi iskandariy” g’arbu sharqdagi eng mashhur siymolardan jahongir iskandarga bag’ishlangan bo’lib, “xamsa”ning yakunlovchi dostonidir. iskandar tarixiy shaxs bo’lib, aleksandr makedonskiy (356-323) sharqcha nomidir.uning tarbiyachilaridan biri mashhur aristotel(arastu) (384-322) bo’lgan. 326-yilda otasi filipp ii o’ldirilgach, taxtga chiqadi. aleksand...

This file contains 25 pages in PPTX format (697.3 KB). To download "saddi iskandariy", click the Telegram button on the left.

Tags: saddi iskandariy PPTX 25 pages Free download Telegram