oits

PPT 29 pages 865.0 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 865.0 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

oits ortirilgan immun tanqisligi sindromi oits orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi bir necha yildirki, oiv kasalligi dunyo hamjamiyatini tashvishga solib turgan kasalliklardan biri sanaladi.1981 yilda ilk bora ro’yxatga olingan ushbu infeksiya bugungi kelib pandemiya darajasiga yetdi. bugun ushbu kasallik kirib bormagan mamlakat, davlat yoki hududning o’zi qolmadi. * oiv nima? oiv- odam immun tanqislik virusi. oiv asosan odamning immun tizimini zararlaydi, oqibatda inson yuqumli kasalliklarga beriluvchan bo’lib qoladi. oiv infeksiyasi yuqumli kasallik bo’lib, u hamma bosqichida yuqumlidir. oits nima? oits-«orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi» bo`lib, odam organizmida immunitet (himoya kuchlarining) yo`qolishi bilan kechuvchi xavfli yuqumli kasallikdir. oits - oiv infeksiyasining oxirgi (terminal) bosqichi. oiv va oits tarixi dunyo olimlarining fikriga ko’ra,oits dastlab afrika qit'asidan kelib chiqqan bo’lib, kasallikni qo`zg`atuvchi virus ushbu qit'ada yashovchi maymunlardan odamlarga yuqqan va dunyo bo`ylab tarqalgan. oits to`g`risidagi ilk ma'lumotlar 1981 yillarda aqshda paydo bo`ldi. kasallik birinchi marotaba besoqolboz erkaklar o`rtasida immunitetni keskin pasayib ketishi natijasida yuzaga kelgan …

2 / 29

bor oits atamasi paydo bo’ldi, unga ta’rif berildi va aqsh hamda g’arbiy yevropada uning ustidan rasmiy kuzatuv olib borila boshlandi. 1982-1983 yillarda oitsning qonni qayta quyish va giyohvand moddalarni qon tomiri orqali kiritish bilan bog’liqligi aniqlandi. 1985 yil- oiv/oitsning asosiy o’tish yo’llari aniqlandi. 1985 yil- mdh davlatlari hududida oits bilan og’rigan ilk bemor qayd etildi. 1985 yilda oits bilan kurashish uchun birinchi dori– azitotimidinning (azt) birinchi sinovlari boshlandi. mazkur dori kasallikni butunlay tuzatmasa ham, kasallik rivojlanishini sekinlashtiradi. 1987 yil- butunjahon sog’liqni saqlash tashkilotining oits bo’yicha global dasturi ishlab chiqildi. 1988 yil- bmt tomonidan 1dekabr –xalqaro oits ga qarshi kurash kuni deb e’lon qilindi. 1989 yilda aholini va barcha donorlik qonlarini ommaviy majburiy ko’rikdan o’tkazilganligiga qaramasdan, elista va rossiyaning janubidagi boshqa shaharlarda deyarli 250 bolaga immunitet taqchilligi virusi yuqqanligi ma’lum bo’ldi. 1996 yil-oits bo’yicha vankuverda o’tgan xalqaro konferensiyada oitsga qarshi yangi dori vositalari yaratilgani ma’lum qilindi. 2001 yil- bmt bosh assambleyasi …

3 / 29

uvish vositalari umumiy ishlatilganda, teriga rasm solganda (tatuaj), tekshirilmagan qon va qon mahsulotlari quyilganda, a’zo va to’qimalar ko’chirib o’tkazilganda. uchinchisi esa vertikal, tabiiy yo’l, ya’ni oivni yuqtirib olgan homilador ayoldan homilaga yoki chaqaloqqa yuqishi (oiv bolaga ona qornidaligida, tug’ish jarayonida va tug’ilgandan so’ng ona suti orqali yuqishi mumkin). virus bilan ko’proq kasallangan xavfli (ya’ni kasallikka moyil) guruhlar vakillari, bular-giyohvandlar, tartibsiz jinsiy hayot kechiruvchilar, fohishalar, mehnat migrantlari, bir so’z bilan aytganda, sog’lom turmush tarzidan yiroq bo’lgan shaxslar. quyidagi hollarda oiv infeksiyasi yuqmaydi: yo’tal yoki aksa urganda; qo’l berib salomlashish, quchoqlashish yoki o’pishishda; umumiy idish-tovoqlar orqali; dush qabul qilishda; basseynda cho’milganda; hashorotlar (chivin, burga, bit) chaqqanda; hojatxonadan foydalanganda; eshiklar tutqichini ochib kasal yotgan palataga kirishda; bemor bilan muloqotda; telefonda gaplashganda; auditoriyada ma’ruza eshitishda; jamoa avtoulovidan foydalanganda. orttirilgan immun virusining chidamliligi: olv tashqi muhitning fizik-kimyoviy omillariga o‘ta ta’sirchan. 56°c da 30 daqiqa qizdirilganda olvning yuqish darajasi keskin kamayadi, yuqori haroratda virus o‘z faoliyatini …

4 / 29

shi (diareya), sababsiz o`pka shamolashlari (atipik pnevmoniya) holatlari, odamning keskin ozib ketishi, xavfli o`smalarning rivojlanishi yuzaga keladi. avj olish davrida bemor sariq kasal, sil, nafas yo’llari va oshqozon ichak tizimini zararlovchi turli kasalliklarga beriluvchan bo’lib qoladi.tanada yuzaga kelgan boshqa kasalliklarning asorati tufayli inson hayotdan ko`z yumadi. kasallik muqarar o`lim bilan tugaydi. eslatma: sog’lomdеk bo’lib ko’ringan odamdan spid yuqtirib olishingiz mumkin. spid virusi kirgandan so’ng kasallikning birinchi bеlgilari namoyon bo’lishiga qadar bir nеcha oy yoki yillar o’tishi mumkin, lеkin kasallangan odam jinsiy aloqa yoki igna bеrish orqali boshqalarga xam ushbu kasallikni yuqtirishi mumkin. statistika butunjahon sog’liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko’ra, bugungi kunda dunyo bo’yicha oiv infeksiyasi bilan yashayotganlar soni 33.4 mln bo’lib, har yili 2.7 mln odam oiv infeksiyasini yuqtirib olmoqda. shulardan 430 mingini 15 yoshgacha bo’lgan bolalar tashkil etadi. har yili 2 mln nafar inson u bilan bog’liq asoratlardan vafot etmoqda. 2009 yil 31 dekabrdagi so’nggi rasmiy ma’lumotlarga ko’ra har …

5 / 29

its kasalligi natijasida vafot etganlar soni 101 nafarni tashkil etadi. vafot etganlarning 70 %da atipik pnevmoniya holati aniqlangan. biroq rasmiy statistika virus yuqqanlarning real sonini ko’rsatmaydi, chunki haqiqatda rasmiy ro’yxatdan o’tkazilgan oiv bilan zararlangan bir kishiga shifokorlar tomonidan ro’yxatga olinmagan 5-8 virus tashuvchilari to’g’ri keladi. oitsning davosi bormi? kasallik epidemiyasi 20 yildan ortiq vaqtdan buyon davom etayotgan bo`lsada, hanuzgacha kasallikning davosi topilmagan. hozirgi kunda dunyoning yetakchi olimlari tomonidan oits kasalligini keltirib chiqaruvchi oiv virusiga qarshi vaktsina yaratish borasida olib borayotgan ishlari samarasiz bo`lmoqda. oitsni davolash uchun kasallik yuzaga kelganda qo`llanilayotgan bir qator dori-darmon vositalari kasallikka chalingan be'morlarning ahvolini bir oz yaxshilashga yordam beradi xalos. lekin butunlay sog`ayib ketishlari uchun yordam bera olmaydi. kasallikni yuqishini va tarqalishini oldini olishning birdan bir yo`li kasallik va uning oqibatlari to`g`risidagi ma'lumotlarga ega bo`lish va ushbu ma'lumotlarni boshqalar o`rtasida ham keng yoyishdir respublikamizda ushbu xavfli illat tarqalishining oldini olish borasida qanday ishlar amalga oshirilmoqda? o’zbekiston …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oits"

oits ortirilgan immun tanqisligi sindromi oits orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi bir necha yildirki, oiv kasalligi dunyo hamjamiyatini tashvishga solib turgan kasalliklardan biri sanaladi.1981 yilda ilk bora ro’yxatga olingan ushbu infeksiya bugungi kelib pandemiya darajasiga yetdi. bugun ushbu kasallik kirib bormagan mamlakat, davlat yoki hududning o’zi qolmadi. * oiv nima? oiv- odam immun tanqislik virusi. oiv asosan odamning immun tizimini zararlaydi, oqibatda inson yuqumli kasalliklarga beriluvchan bo’lib qoladi. oiv infeksiyasi yuqumli kasallik bo’lib, u hamma bosqichida yuqumlidir. oits nima? oits-«orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi» bo`lib, odam organizmida immunitet (himoya kuchlarining) yo`qolishi bilan kechuvchi xavfli yuqumli kasallikdir. oits - oiv infeksiyasinin...

This file contains 29 pages in PPT format (865.0 KB). To download "oits", click the Telegram button on the left.

Tags: oits PPT 29 pages Free download Telegram