oiv/oits

PPT 65 pages 10.3 MB Free download

65 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.3 MB

File type PPT

Pages 65

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 65

slide 1 oiv/oits tosh pti nukus filiali yukumli kasalliklar, ftiziatri va ttk kafedrasi 2006 yilda oiv/oits bilan kattalar va bolalarning kasallanish nisbati. jami : 40,3 (36,7 – 45,3) million zapadnaya i tsentralnaya evropa 720 000 [570 000 – 890 000] severnaya afrika i blijniy vostok 510 000 [230 000 – 1,4 milliona] afrika k yugu ot saxari 25,8 milliona [23,8 – 28,9 milliona] vostochnaya evropa i tsentralnaya aziya 1,6 milliona [990 000 – 2,3 milliona] yujnaya i yugo-vostochnaya aziya 7,4 milliona [4,5 – 11,0 milliona] okeaniya 74 000 [45 000 – 120 000] severnaya amerika 1,2 milliona [650 000 – 1,8 milliona] karibskiy basseyn 300 000 [200 000 – 510 000] latinskaya amerika 1,8 milliona [1,4 – 2,4 milliona] vostochnaya aziya 870 000 [440 000 – 1,4 milliona] * 2006 yilda kattalar va bolalar orasida oiv- infektsiyasining yangi xolatlari aniklanish nisbati. jami : 4,9 (4,3 – 6,6) million zapadnaya i …

2 / 65

– 8200] * uchinchi ming yillikning global epidemiyasi oiv/oits – bu global umuminsoniy epidemiya bulib, kasallanish butun dunyo regionlarida uchramokda oiv/oits dunyoda tarkalish tezligiga karaganda tarixda eng ogir epidemiya bulishidan dalolat beradi ma'lum bulishicha, biz xali epidemiyaning erta boskichidamiz epidemiologik ma'lumotlar oiv/oits bilan kasallanganlar (95%) yashash sharoiti past va urtacha bulgan davlatlarda yashaydilar, bu erlarda kupincha oits tufayli ulim xolatlari kup uchraydi oiv – endi butun dunyo buyicha 15-59 yoshdagi axoli orasida asosiy sabab xisoblanyapti sources: unaids, aids epidemic update, december 2005; unaids, data request, november 2004. 2,3 million [2,1 – 2,8 million] 700 000 [630 000 – 820 000] 570 000 [510 000 – 670 000] oiv bilan yashayotgan bolalar 2005 yilda oiv-infektsiyasining yangi xolatlari 2005 yilda oits tufayli ulim xolatlari soni 2006 yil davomida oiv/oits buyicha global baxolash. bolalar (15 yoshgacha) 1981-2005 yillar buyicha oiv/oits bilan yashayotgan odamlar, umumiy ma'lumotlar sources: unaids, aids epidemic update, december 2005 2005 …

3 / 65

bilan yashayotgan ayollar sonini kupayish dinamikasi * 15-49 yosh * 2004 yilda regionlar buyicha oiv/oits bilan yashayotgan yoshlar (15-24 yosh) ning nisbiy mikdori sources: unaids, 2004 report on the global aids epidemic, july 2004; unaids, data request, june 2004. * sng davlatlarida oiv/oits epidemiologiyasi ukraina sng oiv/oits epidemiyasi bilan birinchi bulib tuknashdi va kasallanganlar sonini xozirgi vaktda ortishi davom etmokda. ukrainada oiv bilan 500 000 kishi ruyxatga olingan, bu axolining kattalar xisobida 1% ni tashkil kiladi. ukraina evropada birinchi urinni egallab kelmokda. rossiyada 2004 yil mart oyida oiv/oits bilan 282.000 dan ortik bemor ruyxatga olingan kasallanish statistikasi uzr ssvning oits ga karshi va profilaktika respublika markazi ma'lumotlariga kura, uzbekistonda 2004 yil 1 yanvarida oiv/oits bilan 3596 ta xolat ruyxatga olingan. ulardan 182 ta odam oits tufayli ulgan. bu xolatlar buyicha, yukish yuli aniklandi: 59% in'ektsion narkotiklarni kabul kilish orkali 13% —geteroseksual mulokat orkali. oiv/oits bilan yashayotgan ayollar 17,2%ni tashkil kiladi. …

4 / 65

akolalari 1983 yilda odamning immun sistemasining ogir buzilishlari boglikligi aniklangan. 1986 yildan «hiv» abbreviaturasini kullashga karor kilingan (ingl. hiv – human immunodeficiency virus). 1985 yilda garbiy afrika territoriyasida virusning boshka tipi - hiv-2 ajratilgan, bu kamrok patogenligi bilan farklanadi. u dunyoda hiv-1 singari keng tarkalmagan. hiv pandemiyasi birinchi tipdagi virus bilan boglik. 1985 yildayok hiv virusini konda aniklash usullari ishlab chikildi. virus paydo bulish gipotezasi keng tarkalgan gipotezalardan biri - bu shimpanzelarda kuzatiladigan immunodefitsit virusi mutatsiyasi natijasidagi gipotezadir, yoki shiv (ingl. siv). oiv va shivning turli shtammlarini genomlarini solishtirilganda bu viruslar bir evolyutsion zanjirning zvenolaridan ekanligini kursatadi shiv mutatsiyasi, ba'zi afrika xalklarining maymun gushtini iste'mol kilish udumi bilan boglikligi taxmin kilinadi (doimiy ravishda enteral va parenteral zararlanish bilan boglik). virus paydo bulish gipotezalari keyingi gipoteza shuni kursatadiki, oits chakiradigan virus ancha yoshi katta. bu 37 yil avval sent-luis kasalxonasida «noanik kasallik»dan ulgan gomoseksualistlar muxitidagi 15 yoshli usmirning muzlatilgan tukimalarida oiv …

5 / 65

ish bilan birlamchi simptomlar paydo bulishi orasida uzok davr utishi xarakterli; retroviruslar – ular rnk (ribonuklein kislota) ni dnk (dezoksiribonuklein kislota) ishlab chikarilishida shablon sifatida kullaniladigan genetik materialni kopiya kiladi. patogenezi oiv organizmga tushgandan keyin aloxida kon xujayralariga xujum kiladi: t-limfotsitlar – «xelperlar». bu limfotsitlar yuzasida cd4 molekulalari joylashadi, shuning uchun ularni t-4 limfotsitlar va cd4 limfotsitlar (yoki cd4 xujayralari) deyiladi. oiv-infektsiyasi bilan zararlanganda virus, yuzasida cd4 molekulasini saklovchi xujayrani kutib oladi. virus kobigi xujayralar bilan kushiladi va virusning genetik materiali xujayraga tushadi. patogenezi virus fakatgina t-limfotsitlarni emas, balki boshka cd4 retseptorini saklovchi xujayralarni, shu bilan bir katorda uzok muddat saklanuvchi monotsitlar va makrofaglarni xam zararlaydi. ular virus uchun rezervuar bulib xizmat kiladi. virus bunday rezervuarlarda virusga karshi preparatlar uchun noaktiv bulib koladi. bu esa organizmdan oivni tulik chikarib yuborishga tuskinlik kiladi. yukish yullari virus odam biologik suyukliklarida saklanib, lekin kerakli kontsentratsiyada spermada, vaginal sekretda, konda va ona sutida saklanadi. …

6 / 65

an, tatuirovkalar uchun nosteril mashinkalarni kullash); infektsiyalangan kon kuyish (tekshirilmagan donor koni, donorning seronegativ davri); nosteril tibbiy anjomlarni ishlatish. kon orkali virusning utishi xamda oiv-infektsiyasini parenteral yul bilan yukishi. vertikal yukish yuli oiv-infektsiyasi xomiladorlik vaktida zararlangan onadan bolaga utishidir. bu platsentar barer butunligining buzilishi, tugruk vaktida (tugruk yullaridan utayotganda, ona koni bilan mulokotda bulishi) yoki kukrak suti bilan bokilganda (ona suti orkali) yukishidir. oiv yuqmaydi: kul bilan kurishish, kuchoklashish, upishish orkali; kon suruvchi xashoratlar chakishi orkali; yutal yoki aksirish orkali; maishiy telefon bilan foydalanganda; kasalxonada bemorni kurish orkali; maishiy xojatxonadan foydalanganda; birga ovkatlanganda idish yoki ovkat orkali; basseyn, vanna, xammomda chumilish orkali; kiyim va kurpa -tushak orkali. oiv simptomlari oiv belgilari yakkol rivojlanmagan, lekin odam immun sistemasi virusga karshi javob reaktsiyasi beradi. organizmga virusning kirishi bilan kupchilik odamlarda utkir infektsiya davri yuzaga keladi: konda keskin virus mikdori oshadi (viremiya), cd4 limfotsitlar mikdori esa 20-40%gacha pasayadi. bu davr 20–30% zararlanganlarda yakkol …

7 / 65

1oydan ortik) sanab utilgan belgilarning 2 va undan ortigining aniklanishi: progressirlangan tushuntirib bulmaydigan ozib ketish (tana massasini 10%dan ortigini yukotish). noma'lum etiologiyali tana xaroratining 38°s gacha va undan ortik bulishi. keskin ayniksa kechkurun kuchli rivojlangan kup terlash. noanik genezli doimiy yutal (yuzaga kelish sabablari). kelib chikishi noma'lum diareya. avval kuzatilmagan umumiy xolsizlik, tez charchash. oiv bilan infitsirlangan katta odamlarda kuzatiladigan kompleks belgilar ii. keltirilgan omillardan bir nechtasini anamnezda bulishi. kaysi bir «xavf guruxi»ga tegishliligi: gomoseksualistlar, foxishalar. narkomanlar, in'ektsion narkotiklarni kullash. tez-tez kon kuyish muolajasi utkaziladigan shaxslar. gemofiliya bilan ogrigan bemorlar. jinsiy yul bilan yukuvchi kasalliklar. retsidivlanuvchi infektsiyalar. oits buyicha endemik xisoblangan chet davlat tumanlarida bulganlar. oiv bilan infitsirlangan katta odamlarda kuzatiladigan kompleks belgilar iii. ob'ektiv tekshiruvda sanab utilgan patologik belgilardan bir nechtasining aniklanishi. teri va shillik kavatlardagi uzgarishlar (gerpetik toshma, leykoplakiya, mikozlar, papillomalar va boshkalar). poliadenopatiya, limfoma. kayta-kayta pnevmoniya, upka tuberkulezi. entsefalopatiya (50 yoshgacha). kaposhi sarkomasi. oiv- infektsiyasining klinik klassifikatsiyasi …

8 / 65

urta darajagacha pasayishi bilan xarakterlanadi. ushbu davr isitma va virusli respirator kasallik simptomlari bilan kechishi mumkin («serokonversion kasallik»): limfa tugunlarining kattalashishi, tana xaroratining oshishi, bosh ogrigi va boshkalar. 2–4 xaftadan keyin bunday xolat xech kanday davosiz utib ketadi. fakat 20–30% zararlanganlarda bu boskich yakkol namoyon buladi. ii. birlamchi belgilar boskichi. 2. simptomsiz infektsiya (1–8 yil) oiv-infektsiyaning eng uzok va tinch boskichi xisoblanadi. xech kanday kasallik belgilari bulmaydi. organizmda virusni immun sistemaga karshi kurashi, xamda asta-sekin virusning tuplanishi kuzatiladi. shu bilan bir vaktda umumiy immunitetning pasayishi kuzatilib, generalizatsiyalangan limfadenopatiya rivojlanishiga olib keladi. 3. persistirlanuvchi generalizatsiyalangan limfadenopatiya . zararlanishdan 10–11 yildan sung 50% oiv - musbat bemorlarda kasallikning iii-boskichi, yoki oits rivojlanadi. oiv- infektsiyasining utkir isitma fazasi : toshma. toshmalar aloxida, betartib doglar va papullalar kurinishida joylashgan; ular kullarda va tanada lokalizatsiyalanadi. isitmadan tashkari bemor limfa tugunlari kattalashadi, tanglayda giperemik dog va moyakda yara aniklanadi iii. ikkilamchi kasalliklar boskichi. bu boskich oits …

9 / 65

izmi infektsiyaga karshi kurasholmasligi, immun sistema uz ishini bajarolmasligi bilan tushuntiriladi. oits belgilari turlicha, chunki bu boskichda xattoki, banal infektsiya xam odam organizmi immun sistemasi tomonidan karshilikka uchramaydi. oits bilan ogrigan bemorda immun sistemani chukur zararlanishi kuzatiladi. oiv-infitsirlanish va oits bilan kasallanish bir narsa emas. oiv yukkanidan to oits rivojlanguncha 10-15 yilgacha vakt utishi mumkin. kasallik oits boskichiga utgunga kadar infitsirlangan odam uzini yaxshi xis kilishi, soglom kurinishi va xatto infitsirlanganini gumon kilmasligi mumkin. oiv-infektsiyasi bilan zararlanishning urtacha muddatidan to oitsning simptomlari rivojlanishigacha maxsus virusga karshi davo utkazilmaganda 8–10 yil vakt utadi. lekin kasallik progressirlanish tempi orasidagi fark yukori. 10% bemorlar oits bilan zararlangandan keyin 2-3 yil davomida kasallanadilar, boshka 10% bemorlarda esa 12 va undan ortik yil simptomlar kuzatilmaydi. oitsda isitmalash, jadal vazn kamayishi, diareya, turli xil yondosh infektsiya, nevrologik simptomatika, kon (t-xujayrali leykoz) va teri (kaposhi sarkomasi) onkologik patologiyasi, umumiy infektsiyalar kuzatilishi mumkin. uzbekistan oiv/oitsdan ulganlarning 70%ida pnevmotsistali …

10 / 65

apiyasi yukori faol antiretrovirus terapiyasini kullaganda oivsababli kelib chikkan kasalliklar va opportunistik kasalliklarning pasayishini kurish mumkin. antiretrovirus terapiyasi 3 ta preparatdan kam bulmagan xolda utkazilishi kerak. davolash sxemasi 2 ta preparatdan iborat bulganda effekt vaktinchalik buladi, chunki bunda virus replikatsiyasining kisman pasayishi kuzatiladi. kaposhi sarkomasi : epidemik formasi, pilakchalar boskichi. burunda jigarrangdagi pilakcha va yuzdagi bir necha tugunchalar kaposhi sarkomasi : klassik formasi. ung oyok shishgan; son va boldir siyoxrang papula va tugunchalar bilan koplangan, ular bi-biri bilan kushilgan va oyoklarning nosimmetrik zararlanishi. oddiy gerpes virusi bilan barmok falangasining zararlanishi ikkilamchi sifilis: papulez sifilid. kipiklanuvchi kizigish papulalar va pushti doglar butun bel buylab tarkalgan. differentsial tashxisni tomchisimon psoriaz va pushti lishay bilan utkazish kerak kontagioz mollyusk herpes zoster (opoyasivayushiy lishay) ogizning sochli leykoplakiyasi ogiz bushligining mikotik zararlanishi kaxeksiya oiv diagnostikasi uchun kaerga murojaat kilish mumkin? respublika spid markazi manzil: uzbekiston, 700135 toshkent, farxod kuchasi, 12 tel.: (+998-712) 762608; faks: (+998-712) …

Want to read more?

Download all 65 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oiv/oits"

slide 1 oiv/oits tosh pti nukus filiali yukumli kasalliklar, ftiziatri va ttk kafedrasi 2006 yilda oiv/oits bilan kattalar va bolalarning kasallanish nisbati. jami : 40,3 (36,7 – 45,3) million zapadnaya i tsentralnaya evropa 720 000 [570 000 – 890 000] severnaya afrika i blijniy vostok 510 000 [230 000 – 1,4 milliona] afrika k yugu ot saxari 25,8 milliona [23,8 – 28,9 milliona] vostochnaya evropa i tsentralnaya aziya 1,6 milliona [990 000 – 2,3 milliona] yujnaya i yugo-vostochnaya aziya 7,4 milliona [4,5 – 11,0 milliona] okeaniya 74 000 [45 000 – 120 000] severnaya amerika 1,2 milliona [650 000 – 1,8 milliona] karibskiy basseyn 300 000 [200 000 – 510 000] latinskaya amerika 1,8 milliona [1,4 – 2,4 milliona] vostochnaya …

This file contains 65 pages in PPT format (10.3 MB). To download "oiv/oits", click the Telegram button on the left.

Tags: oiv/oits PPT 65 pages Free download Telegram