antik davr falsafasi

PPTX 24 pages 887.2 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 887.2 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint qadimgi yunoniston va qadimgi rim falsafasi qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar – antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy – ilmiy, ijtimoiy – ahloqiy ta’limоtlari o’rganiladi. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o’rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlar milet maktabining asoschisi fales (eramizdan avvalgi 624-547 yillar) hisoblanadi u yunon fani va falsafasining asoschisi bo’lib, o’z davrining yetuk siyosiy arbobi, jo’g’rofi faylasufi bo’lgan. fales ta’limotiga ko’ra, tabiatdagi turli-tuman jism va hodisalar dastlabki ibtido - suvdan paydo bo’lgan va yana suvga aylanadi va bu moddiy birlik doimo o’zgarishda bo’ladi. anaksimandr (falesning shogirdi) eramizdan avvalgi vii asr oxiri va vi o’rtalarida yashab ijod etgan. u “tabiat haqida” asаrini yozgan, biroq asar bizgacha yetib kelmagan. fales olamning asosiga suvni qo’ygan bo’lsa, anaksimandr …

2 / 24

arakat butun tabiatga, barcha jism va hodisalarga xosdir. abadiy harakat – abadiy o’zgarishdir. harakat qarama – qarshilik asosida sodir bo’ladi. kurash hamma narsaning otasi, hamma narsaning podshosidir. geraklitning fikricha, doimiy o’zgarish, harakat va o’zaro qarama-qarshi tomonlariga o’tish - jismlar sifatining nisbiyligi bilan bog’liq. masalan, dengiz suvi inson iste’moli uchun yaroqsiz bo’lsa, baliqlar uchun ayni muddaodir. geraklitning qarashlari falsafiy tafakkur rivojiga katta ta’sir ko’rsatgan pifagor (eramizdan avvalgi 580-500 yillar) yunonistoning samos orolida yashab o’tgan. u qadimgi yunonistonda diniy-mafkuraviy falsafiy maktab, ya’ni pifagorchilikka asos solgan. pifagor o’zining siyosiy qarashlari tufayli podsho polikret bilan chiqisha olmagan va samosni tark etib, janubiy italiyaga ko’chib ketgan, o’sha yerda o’z yumushini tashkil etgan. uningcha, dunyoni bilish jarayoni, avvalo, raqamlarni bilishdan boshlanishi kerak. pifagorchilarning ta’limotiga ko’ra, olamning asosida modda ham, tabiat ham emas, balki ideallashgan raqamlar yotadi: narsa va hodisalar aynan ana shu raqamlar mahsulidir. pifagorchilar birinchi bo’lib yunonistonda tabiatdagi narsa va hodisalarni izohlashda miqdor kategoriyasini ilgari …

3 / 24

оgiyani rad etishga harakat qilgan. uning falsafiy ta’limotiga ko’ra, tabiat – o’zgarmas va harakatsizdir. suqrot (eramizdan oldingi 469-399 yillar.) afinaning ijtimoiy hayotida faol ishtirok etgan, yoshlar tarbiyasi bilan shug’ulangan, huqfikrli inson, kambag’aldan chiqqan, tosh yo’nuvchining o’g’li, o’ta bilimdon kishi sifatida mashhur bo’lgan. uning hayoti fojiali tugagani to’g’risidagi misol falsafiy afsonaga aylanib ketgan. o’z davridda afinadagi hukmron tuzum tartib-qoidalariga qarshi chiqib , yangi fikrlarni ilgari surgani uchun ruhoniylar uni dahriylikda hamda yoslarni axloqan buzishda ayblaganlar. unga shunchaki ayb emas, siyosiy ayb qo’yilgan. garchand qutilish imkoni bo’lsa-da, qonun va jamiyat tartiblarini nihoyatda qattiq hurmat qilganligi bois, u jazodan qochishni istamagan va bir qadah zahar ichib o’lgan. suqrot va uning tarafdorlari jamiyat qonunlariga, ular qanday bo’lishidan qatiy nazar, so’zsiz itoat etishni targ’ib etganlari g’oyatda ibratlidir. holbuki, suqrot va uning shogirdlari afinada amal qilgan qonunlarni noto’g’ri va adolatsiz deb hisoblagan hamda ularni qattiq tanqid qilgan, ammo, shunday bo’lsa-da, ularga bo’ysungan. “aflotun mening do’stim, ammo …

4 / 24

olgan akademiyaga o’qishga kirgan va 20 yil davomida (aflotuning o’limiga qadar) shu yerda tahsil olgan. keyinchalik makedoniya podshosi filippning ii taklifiga binoan, uning o’g’li aleksandrga 3 yil muntazam ustozlik qilgan. binobarin, keyinchalik dunyoni zabt etib, jahongirlik maqomiga ko’tarilgan iskandarning kamolotida arastuning xizmatlari beqiyos bo’lgan. filippning o’limidan keyin aleksandr taxtga o’tirgach, arastu afinaga qaytib kelib, 50 yoshlarida “likey” nomli maktab ochgan. iskandar vafotidan keyin unga qarshi kuchlar bosh ko’tarib, arastuni dahriylikda ayblashgan va sudga tortishgan. suddan oldin evbey oroliga ko’chib ketgan arastu ko’p o’tmay o’sha yerda vafot etgan uning fikricha, modda (materiya) – abadiy, bir holatdan ikkinchi holatga o’tib, shaklini o’zgartirib yashash – uning xossasi. olamdagi barcha narsalar ikkiga – oddiy va murakkab turga bo’linadi. lukreysiy kar atom harakatining uchta turini sanab o’tgan. bular – narsaning og’irlikka ega bo’lgani uchun to’g’ri chiziqli harakati, narsaning o’zicha og’ish harakati, narsaga turtki bo’lgan asosga qaratilgan harakat. lukresiyning nazariyasi mohiyatan sodda bo’lsa-da, tabiatshunoslikka ulkan ta’sir …

5 / 24

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antik davr falsafasi"

презентация powerpoint qadimgi yunoniston va qadimgi rim falsafasi qadimgi davr falsafasining yana bir silsilasi yunoniston va rimga tegishlidir. bu davrdagi falsafiy qarashlar – antik davr falsafasi deb yuritiladi. unda milet falsafiy maktabi, eley falsafiy maktabi, suqrot, pifagor, aflotun, arastu va boshqalarning falsafiy – ilmiy, ijtimoiy – ahloqiy ta’limоtlari o’rganiladi. yunonistonda dastlabki falsafiy ta’limotlar eramizdan avvalgi vii-vi asrlar o’rtasida milet shahrida yuzaga kelgan va rivojlangan milet maktabi vakillari fales, anaksimandr, anaksimenlar milet maktabining asoschisi fales (eramizdan avvalgi 624-547 yillar) hisoblanadi u yunon fani va falsafasining asoschisi bo’lib, o’z davrining yetuk siyosiy arbobi, jo’g’rofi faylasufi bo’lgan. fales ta’limotiga ko’ra, tabiatdagi tu...

This file contains 24 pages in PPTX format (887.2 KB). To download "antik davr falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: antik davr falsafasi PPTX 24 pages Free download Telegram