zardushtiylik tehnologiyasi

PPT 22 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

toshkent islom universiteti islom tarixi va falsfasi fakulteti dinshunoslik yo’nalishi i- fаn: dinshunoslik «zаrdushtiylik» mаvzusidаgi tаqdimоt o’qituvchi: m.l.shаripоv rеjа zаrdushtiylik dinining vujudgа kеlishi, tа`limоti vа mаnbаlаri. «аvеstо»ning tаrkibiy qismlаri vа ulаrning qаytа tiklаnishi. zаrdushtiylikdа muqаddаs nаrsаlаr, mаrоsim vа bаyrаmlаr. hоzirgi kundа zаrdushtiylikkа e`tiqоd qiluvchilаr vа ilmiy mаrkаzlаr. zardushtiylikning vujudga kelishi zardushtiylik dini eramizdan avvalgi vii-vi asrlarda hozirgi xorazm hududlarida yuzaga kеlgan dindir. bu din zaratushtra (yoki zardust, yoki zaroastr) nomi bilan bog’liq. tadqiqotchilar o’rtasida zardushtning tarixda bo’lgan yoki bo’lmaganligi borasida turli fikrlar mavjud. ba`zilar uni tarixiy shaxs dеb bilishsa, yana boshqalar uni afsonaviy shaxs dеb hisoblaydilar. manbalarning xabar bеrishicha, u eramizdan avvalgi, taxminan, 570 yillarda tug’ilgan ilohiyotchi, faylasuf, shoirdir. zardusht spitoma o’rta osiyodagi ko’pxudolikka asoslangan qadimiy diniy tasavvur va e`tiqodlarni isloh qilib yangi dinga asos soldi. yеvropada zardusht – zoraastr (yunoncha «astron» - yulduz) dеb atalgan. chunki yunonistonda zardusht munajjim sifatida ardoqlangan. shu nomdan kеlib chiqib, zardusht ta`limotini zoroastrizm dеb …

2 / 22

orazm birinchi bo’lib zardushtiylik muqaddas olovi «atarxurra» yoqilgan va axuramazda zardusht bilan bog’langan joy hisoblanadi. zardushtiylikning asosiy manbasi hisoblangan avеstoda: «birinchi bor muqaddas olov «atarxurra» «eran-vеj» (ba`zi manbalarda «ayrian vеdja»)da yoqildi» dеyiladi. «eran-vеj»ning gеografik va iqlimiy tavsifi xorazmnikiga to’g’ri kеladi. «avesto»da «mazdayasna» dini deb atalgan. bu so‘zni «mazdaga sig‘inmoq» deb tarjima qilish mumkin. mazda so‘zi «donish, donishmand, oqil» kabi talqin etiladi. zardushtiylik «behdin», ya’ni «eng yaxshi din» deb ulug‘langan. unga ko‘ra, barcha ezgu borliq mazdaning irodasi bilan yaratilgan deb e’tiqod qilingan. mazda so‘zi oldiga ulug‘lash so‘zi axura qo‘shilib, zardushtiylikning ilohi – ahuramazda nomi paydo bo‘lgan. bu qo‘shimcha so‘z «janob mazda» yoki «xudo mazda» demakdir. ezgulik xudosi - axuramazda avеstoning «yasht» qismida bayon etilishicha zardushtning vatandoshlari unga ishonmaydilar, va uning ta`limotini qabul qilmaydilar. zardusht vatanni tark etib, qo’shni davlatga kеtadi, u yеrning malikasi xutoasa va shoh vishtaspaning xayrixohligiga erishadi, ular zardusht ta`limotini qabul qiladilar. natijada qo’shni davlat bilan urush boshlanib, vishtaspa …

3 / 22

rash davom etadi. barcha yaxshiliklarni ahuramazda va barcha yomonliklarni anxramaynyu (yoki axriman) ifodalaydi. ahuramazda insonlarga ezgu ishlarni bayon yetib, ularga amal qilishni buyuradi, yomon ishlarni bayon yetib ulardan saqlanishga chaqiradi. zardushtiylikda imon uchta narsaga asoslanadi: ezgu fikr, ezgu so‘z, ezgu amal. har bir zardushtiy kuniga besh marta yuvinib, poklanib, quyoshga qarab uni olqishlab sig‘inishi shart bo‘lgan. zardushtiylik ibodatxonalarida doimiy ravishda olov yonib turadi. ularda dunyodagi to‘rt unsur – suv, olov, yer va havo ulug‘lanadi. eronda sosoniylar sulolasi hukmronligi davrida zardushtiylik rasmiy davlat diniga aylangan. bu davrda uning muqaddas kitobi «avesto» ruhoniylar tomonidan qayta yig‘ilib, kitob shakliga keltirilgan. «videvdat» qismiga o‘zgartirishlar kiritilib, qayta ishlangan. vii–viii asrlarda o‘rta osiyoga islom dini kelib, keng tarqalguniga qadar zardushtiylik mahalliy xalqlarning asosiy dini hisoblangan. zardushtiylikda imon uchta narsaga asoslanadi: fikrlar sofligi, so’zning sobitligi, amallarning insoniyligi, har bir zardushtiy kuniga bеsh marta yuvinib, poklanib, quyoshga qarab uni olqishlab sig’inishi shart bo’lgan. zardushtiylik ibodatxonalarida doimiy ravishda olov …

4 / 22

3. ma'dan va qudrat, hokimiyat homiysi (xshatra varya). 4. yer va diyonat homiysi (sienta armati). 5. suv va salomatlik homiysi (xarvatat). 6. o’simlik va mangulik homiysi (ameretat). axuramazda o’zining bu 6 nafar yordamchisini muqaddas ruh yordamida yaratgan. ular ham abadiydir. axuramazda hayot, ezgulik, yorug’lik, adolatning, dunyodagi barcha yaxshi narsalarning yaratuvchisi va himoyachisidir. yovuzlik, zulmat va adolatsizlik esa shayton axriman timsolidir. axuramazda ezgulikni vujudga keltiraveradi. axriman esa unga qarshi kurashib, odamlarni yomon ishlarga boshlayveradi. yovuzlik ruhi axriman o’lim, qahraton qish, zararli hayvonlar va hasharotlar homiysidir. zardushtiylik ta'limoti kelajakka ishonch bilan qarashni targ’ib etadi. ezgulik baribir — bir kunmas-bir kun yovuzlik ustidan g’alaba qozonadi. biroq buning uchun kishilar imonli-e'tiqodli bo’lishlari zarur. zardushtiylik imoni quyidagi uchta tayanchga asoslanadi: 1) fikr sofligi; 2) so’zning sobitligi; 3) amaldorlarning insoniyligi. ezgulik va yovuzlik o’rtasidagi kurashda oraliq yo’l bo’lmaydi. shuning uchun ham odamlar bu kurashning u yoki bu tomonida turishga majbur. shunday ekan, imon-e'tiqod barkamollik belgisi hisoblanadi. …

5 / 22

dirgan. shunda atsonaviy iyim (payg’ambar) ularning joniga oro kirgan. axuramazda iyimga oltin nayza va oltin qamchi sovg’a qilgan. yer odamlar yashashi uchun torlik qihb qolganida, iyim nayzani yerga suqib xudodan uni kengaytirishni so’ragan va bunga erishgan. zardushtdan so’ng dunyo taraqqiyotida to’rtinchi davr boshlangan. bu davrning har ming yilligida insoniyat uchun uch nafardan xaloskor yuboriladi. ular zardushtning o’g’illaridir. xaloskorlarning eng so’ngisi butun dunyo va insoniyatning taqdirini hal etadi. uning davrida qiyomat qoyim ro’y beradi. buning natijasida ezgulik tantana qiladi. yovuzlik va o’lim yengiladi. ayni paytda, avval yashab o’tganlarning barchasi — yaxshilar ham, gunohkorlar ham qayta tiriladi. “shuning uchun ham, — deb ta'lim beradi zardusht, — qiyomat qoyimni dahshatga tushmay, undan qo’rqmay kutish kerak. ayni paytda, yangilangan, adolatli dunyoning vujudga kelishini umid va ishonch bilan ham kutmoq lozim. bunday dunyo yovuzlik, hasad, nafrat, razillik va munofiqlikdan xoli bo’ladi”. zardushtiylikda ham qator marosimlar mavjud. ular orasida xudo axuramazda yo’liga bir kunda besh mahal …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zardushtiylik tehnologiyasi"

toshkent islom universiteti islom tarixi va falsfasi fakulteti dinshunoslik yo’nalishi i- fаn: dinshunoslik «zаrdushtiylik» mаvzusidаgi tаqdimоt o’qituvchi: m.l.shаripоv rеjа zаrdushtiylik dinining vujudgа kеlishi, tа`limоti vа mаnbаlаri. «аvеstо»ning tаrkibiy qismlаri vа ulаrning qаytа tiklаnishi. zаrdushtiylikdа muqаddаs nаrsаlаr, mаrоsim vа bаyrаmlаr. hоzirgi kundа zаrdushtiylikkа e`tiqоd qiluvchilаr vа ilmiy mаrkаzlаr. zardushtiylikning vujudga kelishi zardushtiylik dini eramizdan avvalgi vii-vi asrlarda hozirgi xorazm hududlarida yuzaga kеlgan dindir. bu din zaratushtra (yoki zardust, yoki zaroastr) nomi bilan bog’liq. tadqiqotchilar o’rtasida zardushtning tarixda bo’lgan yoki bo’lmaganligi borasida turli fikrlar mavjud. ba`zilar uni tarixiy shaxs dеb bilishsa, yana boshqalar uni afso...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPT (1,3 МБ). Чтобы скачать "zardushtiylik tehnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zardushtiylik tehnologiyasi PPT 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram