ekvatorial mintaqa

DOC 66.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404115263_50554.doc ekvatorial mintaqa reja: 1.ekvatorial mintaqa. 2.subekvotorial mintaqa. 3.yillik yoginlar. ekvotorial mintaqa taxminan 50-80 sh.k. dan 40-110 j.k gacha tarqalgan. mintaqa yil davomida yuqori haroratlar (o`rtacha oylik haroratlar +240 dan +280 gacha) va yillik radiatsiya balansining (3066 ∙ 102 - 3360∙ 102 j/sm2) yuqori miqdori bilan ajralib turadi. butun yil davomida haroratlarning amplitudasi 40 dan oshmaydi. kunlik haroratlarning amplitudasi ancha yuqori bo`ladi (10-130). faol haroratlarning ( +10o dan yuqori) jami 9000-100000. yog`inlarning yillik miqdori 2000 mm dan ziyod (tog`larda 5000-7000 mm gacha). yomg`irlar jala ko`rinishida bo`ladi. bu paytda ko`pincha chaqmolar bo`ladi. yog`inlarning miqdori ehtimoliy bug`lanishga nisbatan ko`p va tekisliklarda ortiqcha namlanish bo`ladi. quruqchilikning radiatsiya indeksi – 0,4-0,8. n.n. ivanov bo`yicha o`rtacha yillik namlanish koeffitsiyenti 2-3.issiqlik va nam miqdori katta bo`lishi tufayli mintaqada iqlimning dengiz va kontinental tiplari orasida deyarli farq yoq. tropik ichkarisidagi boshqa geografik (subekvatorial va tropik) mintaqalar kabi ekvatorial mintaqa ham kaynazoy erasida tropikdan tashqaridagi mintaqalarga nisbatan kamroq …

va namning mavsumiy ritmikasi ifodalanmagan. zonada hidrografik to`r qalin va sersuv, daryolarning rejimi zenital butun yil davomida deyarli tekis, faqat kuzda va bahorda daryolarning suv xarajati ancha ko`payadi. yog`inlarning 50-70 %i yillik qatlami 1000 mm ga yaqin va undan ziyod bo`lgan oqimga sarflanadi. zenital yomg`irlar paytida daryolarda suv sathining keskin ko`tarilishi tekisliklarning katta maydonlarini bosadigan toshqinlarga sabab bo`ladi. suv bosgan joylardagi nurash po`stining ortiqcha namlanishi ularni daryo yotqiziqlariga aylantiradi. shu sababli ekvatorial mintaqaning daryo suvlarida loyqa juda ko`p bo`ladi. botqoqlar ham tarqalgan. sizot suvlari asosan chuchuk. biokimyoviy va geomorfologik (erozion-akkumulyativ va b. ) jarayonlar butun yil davomida juda intensiv va shu sababli bu jarayonlar qalin nurash po`stida, tuproqlar va o`simliklarning alohida xillarida, relyefning mezoshakllarida namoyon bo`ladi. keyingi geologik davrlar davomida barqaror bo`lgan issiqlik va namga boy bo`lgan hidrotermik namlanish qalin (125 m gacha, ko`pincha 15-40 m ) nurash po`stining shakllanishiga imkon bergan (1 m qalinlikdagi po`st 50 ming yilda hosil …

) bilan boshqa o`rmonlardan keskin farq qilaqdi. bu zonaning ormonlari turlar tarkibi juda boy (masalan, kalimantah orolida o`simliklarning 10-11 ming, malakka orolida 7,5 ming turi tarqalgan. amazonkada daraxtlarning 2,5- 3 ming turi tarqalgan). doimiy yashil nam o`rmonlar “yomg`irli” o`rmonlar deb ham ataladi. bu o`rmonlarda o`simliklar butun yil davomida vegetatsiya qiladi. butalar va o`t qoplami siqilib qolgan. gileyalar ko`p (4-5) yarusli bo`lsada, daraxtlar nisbatan baland emas (35 m atrofida). chunki, namga to`yingan tuproq suyuqlashib qoladi va katta yukni ko`tara olmaydi.tuproqlarning uncha chuqur bo`lmagan aeratsiya si tufayli daraxttlar gorizontal yoyilgan ildiz sistemasiga ega. disksimon ildizlar-tirgovuchlar yirik daraxtlarning bardoshliligini ta’minlaydi.daraxtlar sovuqdan, nam taqchilligidan ozor chekmaydi va shu sababli ularning tanasining po`sti yupqa bo`ladi.yuqori yarus daraxtlarining barglari qalin va kseromorf. bunday xususiyatlarga ega bo`lgan barglar isib ketishdan jalalarning mexanik ta’siridan asraydi.quyi yarus daraxtlarining barglari yupqaroq va nozikroq. daraxtlar asosan bromel va orxideyaga mansub bo`lgan epifitlar bilan qalin qoplangan. ekvatorial mintaqada organik moddaning juda katta …

ar, puma), o`txo`rlardan ((o`rmon bug`ulari, mayday antilopalar), xaltali opssumlar, maymunlar tarqalgan. sudralib yuruvchilar, qushlar, hashoratlar, termitlar juda ko`p. masalan, amazoniyda ornitofauna 1,8 ming turdan, hashoratlar 14 ming turdan iborat. bu yerda ko`rshapalaklar juda ko`p, ilonlar (anokanda, oddiy va zumrad bug`ma ilon va b.) ko`p. amazonka daryosining suvlarida baliqlarning kamida 2,0 ming turi, sut emizuvchilardan delfin va lamantin yashaydi, toshbaqa, timsohlar ko`p. yangi gvineyada xaltalilarning 57 turi tarqalgan. yevrosiyoning doimiy yashil nam o`rmonlarida ham qushlar, hashoratlar, sudralib yuruvchilar, maymunlarning ko`p turlari tarqalgan. materikning bu o`rmonlarida hindiston fili, tapir, karkidon, yo`lbars, leopard, malaya ayig`i, qizil bori, to`ng`iz, hindiston ho`kizi (buyvol) va boshqa sut emizuvchi hayvonlar yashaydi. afrikaning nam doimy yashil o`rmonlar zonasi faunasi tarkibida mayday o`txur hayvonlar ustunlik qiladi (pakana ho`kiz, okapi va boshqa antilopalar, pakana karkidon va b.).o`rmon va savanna chegarasida o`rmon fili, leopard, o`mon cho`chqasi tarqalgan. maymunlar, sudralib yuruvchilar, qushlar juda ko`p. nam doimy yashil o`rmonlar zonasi shimol, sharq va …

i daraxtning butun hayoti davomida asta-sekin almashinadi. ekvatorial mintaqaning balan tog`larida balandlik mintaqalari juda to`liq namoyon bo`ladi. tog`larda siyrak havo va past haroratlar sharoitlarida 3000 m dan yuqorida qing`ir o`rmonlar mintaqasi, 3200-3500 m dan 45000 m gacha balandliklarda paramos (tog` dasttlari) mintaqasi joylashgan. tog`larning bu balndliklarida tez-tez shivillama yomg`irlar bo`lsada, tuproqlar sovuq bo`ladi va o`simliklar fiziologik quruqchilikka duchor bo`lishadi va cho`llarning o`simliklariga o`xshash bo`ladi. ekvatorial mintaqa doirasidagi okeanlar suv yuzasining harorati yuqori, sho`rlik past, pastdan yuqoriga tomomn suvlarning oqimi kuchli. subekvatorial mintaqalar subekvatorial mintaqalar ekvatorial va tropik mintaqalar orasida joylashgan. bu mintaqalarda qish quruq, yoz esa yog`inli, haroratlar butun yil davomida yuqori bo`ladi; haroratning yil davomida yuqori bo`lishi yillik radiatsiya balansining yuqori bo`lishiga bog`liq. subekvatorial mintaqalarda yillik radiatsiya balansi quruqlik ustida 2940 · 102 – 3150 · 102 j/sm2 (70-80 kkal/sm2)ni tashkil etadi. subekvatorial mintaqalar ekvatorial mussonlar (passat-musson sirkulyatsiyasi) rosmana namoyon bo`ladigan mintaqalar bo`lib, har bir yarim sharning yozida ekvatorial …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekvatorial mintaqa"

1404115263_50554.doc ekvatorial mintaqa reja: 1.ekvatorial mintaqa. 2.subekvotorial mintaqa. 3.yillik yoginlar. ekvotorial mintaqa taxminan 50-80 sh.k. dan 40-110 j.k gacha tarqalgan. mintaqa yil davomida yuqori haroratlar (o`rtacha oylik haroratlar +240 dan +280 gacha) va yillik radiatsiya balansining (3066 ∙ 102 - 3360∙ 102 j/sm2) yuqori miqdori bilan ajralib turadi. butun yil davomida haroratlarning amplitudasi 40 dan oshmaydi. kunlik haroratlarning amplitudasi ancha yuqori bo`ladi (10-130). faol haroratlarning ( +10o dan yuqori) jami 9000-100000. yog`inlarning yillik miqdori 2000 mm dan ziyod (tog`larda 5000-7000 mm gacha). yomg`irlar jala ko`rinishida bo`ladi. bu paytda ko`pincha chaqmolar bo`ladi. yog`inlarning miqdori ehtimoliy bug`lanishga nisbatan ko`p va tekisliklarda ortiqcha na...

DOC format, 66.5 KB. To download "ekvatorial mintaqa", click the Telegram button on the left.

Tags: ekvatorial mintaqa DOC Free download Telegram