falsafa fani

PPT 52 pages 1.8 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

фалсафанинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли * фалсафа фанининг предмети, вазифалари, илм-фан ва маданият тараққиётидаги ўрни 1-мавзу: фалсафа фанининг предмети, вазифалари, илм-фан ва маданият тараққиётидаги ўрни. режа: фалсафа фанининг предмети, моҳияти ва вазифалари. фалсафа фани шаклланишининг асосий босқичлари. дунёқарашнинг тузилиши ва унинг тарихий шакллари. * * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. философ ва философия тушунчаларини биринча марта қадимги юнон мутафаккири пифагор илмий муомалага киритган. пифагорнинг фикрича, фалсафанинг маъноси - ҳақиқатни излашдир. * пифагор (эр.авв. 570—490 йй) буюк мутафаккир форобий фалсафа сўзини “ҳикматларни қадрлаш” деб талқин этган * абу наср форобий (873-950) афлотуннинг фикрича, фалсафанинг вазифаси абадий ва мутлоқ ҳақиқатга эришишдир. * арасту фалсафанинг вазифаси борлиқдаги умумийликни очиш, предмети эса борлиқнинг бирламчи асослари ва сабабларидан иборатдир, деган фикрни билдиради * (эр.авв.384-322) * фалсафий билимнинг муҳим таркибий қисмлари: гносеология (бошқа бир терминологияга …

2 / 52

ашувлар тизими, шунингдек одамларнинг мазкур ёндашувлар билан белгиланган ҳаётий идеаллари, эътиқодлари, билиш ва фаолият тамойиллари, қадрият ва мўлжалларидир. * дуёкараш – оламга ва инсоннинг оламдаги ўрнига караш дунёкарашнинг умумий тушунчаси ва унинг асосий шакллари мифология дин фалсафа инсоният тарихида белгиланадиган дунёкарашнинг уч асосий шакли * дунёқарашнинг функциялари: билиш функцияси қадриятларга муносабат хулқ-атворни белгилаш (инсонда қизиқиш уйғо- тувчи барча саволларни ва муайян йўл билан то- пилувчи жавобларни ўз ичига олади, билиш- одамлар дунёқарашини бойитади); инсоннинг энг ав- вало, ўзини олий қадрият эканли- гини англашга, сўнгра атрофида- гиларни қадр- лашга ундайди); (инсонни ўз-ўзи- ни тарбиялаш жараёни) * дунёқарашнинг ўзига хос асослари: интеллектуал асос; эмоционал асос; руҳий асос; интеллектуал, эмоционал ва руҳий асослар ирода билан уйғунликда эътиқодлар, одамлар фаол қабул қиладиган, уларнинг онг даражаси ва ҳаётдаги мўлжалларига мос келадиган қарашларни юзага келтиради. * дунёқарашнинг тузилиши дунёни сезиш дунёни идрок этиш дунёни тушуниш бу ўзини қуршаган дунёни сезгилар ёрдамида ҳиссий идрок этиш бу атроф-борлиқни …

3 / 52

лар); мифларнинг конкрет ҳаётий масалаларни ечишга каратилганлиги (хужалик, офатлардан асраш ва б. д.); • мифологик сюжетларнинг бир хиллиги ва юзакилиги. * мифологик тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари бу оддий ривоят, бирор бир воқеа ҳақидаги ҳикоя эмас, балки оғзаки матннинг архаик онгдаги воқеа-ҳодисаларга, инсонга ва у яшаётган дунёга таъсир кўрсатувчи муайян борлиқ сифатидаги инъикос. инсоният тарихининг илк босқичларида одамлар хулқ-атвори ва ўзаро муносабатларини тартибга солиш функциясини бажарган. чунки, унда ахлоқий қарашлар, инсоннинг борлиққа эстетик муносабати ўз ифодасини топган. * мифологик тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари мифологияда ҳамма нарса бир, яхлит, ажралмасдир. табиат нарсалари ва ҳодисалари инсон билан айни бир хил қонунларга мувофиқ яшайди. инсон билан бир хил сезги, истак, майлларга эга бўлади. миф-кимнингдир уйдирмаси ёки ўтмиш сарқити эмас, балки, шундай бир ўзига хос тилки инсон унинг ёрдамида қадим замонларданоқ дунёни тавсифлаган. ўзининг тарқоқ билимларини умумлаштирган талқин қилган, тасниф қилган ва муайян тизимга солган. мифда ота, оқсоқол ҳукми ва қарор топган аъаналар муҳим рол …

4 / 52

ан. диний дунёқараш оламни ҳиссий, эмоционал (рационал эмас) қабул килиш шакли билан белгиланади. дин мифлар кўриб чиккан саволларни кўриб чикади. асосий дунё динлари христианлик; ислом; буддизм. кўп таркалган динлар синтоизм; • индуизм; иудаизм. * диннинг асосий функциялари: дунёқарашни шакллантириш фукнцияси бутун борлиқ қачон ва нима учун пайдо бўлган ва бунда ғайриоддий кучнинг оламшумул роли қандай намоён бўлган, деган саволларга жавоб беради. коммуникатив функцияси мулоқот ва шахслараро алоқаларнинг муайян типини таъминлайди, жамиятнинг жипслашуви ва яхлитлигига кўмаклашади. * диннинг асосий функциялари: тартибга солиш функцияси: одамлар хулқ-атворини тартибга солувчи тегишли меъёрлар ва қоидаларни белгилайди. компенсаторлик функцияси: етишмаётган ахборот, диққат-эътибор, ғамхўрлик ўрнини тўлдиради. инсоннинг кундалик ҳаётда қондирилмаган эҳтиёжларининг ўрнини тўлдиради. * диннинг асосий илдизлари психологик гносеологик инсон интеллектининг ривожланиш даражаси ва танқидий фикрлаш қобилиятидан қатъий назар, нафақат англаш, балки эътиқод қилиш истаги ва ҳаттоки, эҳтиёжининг ҳамиша намоён бўлишидир. оқилона билим нуқтаи назаридан дунё инсонга чексиз, мураккаб бўлиб туюлади. ўта мушкул вазифа ақлни ўтмаслаштиради. инсон …

5 / 52

пиниш объектига айланади. анимизм (лот. anima – жон) – нафақат одамлар, балки ҳайвонлар, предметлар ва борлиқ ҳодисаларини ҳам гўё руҳ, жон бошқариб туришига ишониш. анимизм нуқтаи назаридан бутун дунё руҳли ва жонлидир. * диний эътиқоднинг тарихий шакллари политеизм – кўпхудоликка сиғиниш. монотеизм – яккахудоликка сиғиниш. тотемизм негизини муайян одамлар гуруҳининг тотем, яъни сиғиниш объекти саналган аждод деб эълон қилинадиган у ёки бу ҳайвон, ўсимлик, предмет билан умумий келиб чиқишига бўлган ишонч ташкил этади, зеро тотем мазкур жамоа ёки уруғнинг қудратли ҳомийси, ҳимоячиси ҳисобланади, уни озиқ-овқат ва шу кабилар билан таъминлайди. (ҳиндистонда хонумон маймуни, турли қабилаларда у ёки бу илоҳий предмет ) магия (юнон. mageia – сеҳргарлик) ҳам ибтидоий дин шаклларидан бири бўлиб, унинг замирида табиий кучлар ёрдамисиз сирли тарзда, масалан расм-русумлар, ўзига хос амаллар мажмуи билан нарсалар, одамлар, ҳайвонлар ва ҳатто ғайритабиий кучлар – руҳлар, инсу жинслар ва шу кабиларга таъсир кўрсатиш мумкинлигига бўлган ишонч ётади. * монотеизм - кўп …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa fani"

фалсафанинг предмети, мазмун ва моҳияти, жамиятдаги роли * фалсафа фанининг предмети, вазифалари, илм-фан ва маданият тараққиётидаги ўрни 1-мавзу: фалсафа фанининг предмети, вазифалари, илм-фан ва маданият тараққиётидаги ўрни. режа: фалсафа фанининг предмети, моҳияти ва вазифалари. фалсафа фани шаклланишининг асосий босқичлари. дунёқарашнинг тузилиши ва унинг тарихий шакллари. * * «фалсафа» тушунчаси юнонча phileo – севаман ва sophia – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. философ ва философия тушунчаларини биринча марта қадимги юнон мутафаккири пифагор илмий муомалага киритган. пифагорнинг фикрича, фалсафанинг маъноси - ҳақиқатни излашдир. * пифагор (эр.авв. 570—490 йй) буюк мутафаккир форобий фалсафа сўзини...

This file contains 52 pages in PPT format (1.8 MB). To download "falsafa fani", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fani PPT 52 pages Free download Telegram