agrosanoat majmui. agrobiznes

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1351239223_22827.doc agrosanoat majmui agrosanoat majmui. agrobiznes reja: 1. agrosanoat to`g`risida tushuncha. 2. agrar munosabatlar. 3. renta va uning turlari. 4. agrobiznes va uning tarkibi. agrosanoat qishloq xo`jaligi va u bilan bog`liq sanoat tarmoqlarining o`zaro aloqadorligi natijasida yuzaga keladi. agrosanoat majmui quyidagilarni o`z ichiga oladi. 1. qishloq xo`jaligi. 2. qishloq xo`jaligi uchun texnikalar, mineral o`g`itlar, urug`lar, kimyoviy moddalar va boshqa shu kabi maxsulotlar ishlab chiqaradigan sanoat korxonalari. 3. qishloq xg`jaligi maxsulotlarini qayta ishlovchi sanoat korxonalari (paxta tozalash zavodi, oziq-oqvat korxonalari, to`qimachilik korxonalari va boshqalar). bozor munosabatlari iqtisodiyotning hamma jabhalarini, jumladan, qishloq xo`jaligini ham o`z ichiga oladi. mazkur tizimda agrar munosabatlar alohida o`rin tutadi. yer bilan bog`liq bo`lgan iqtisodiy munosabatlar agrar munosabatlar deyiladi. bu munosabatlarning ob`ekti yer bo`lsa, uning sub`ektlari yer egalari, yerda xo`jalik yurituvchilar, nihoyat, yerga mehnat to`kuvchi kishilar hisoblanadi. agrar munosabatlar o`ta ko`hna, iqtisodiy munosabatlarning eng qadimiy shakli, chunki insonning iqtisodiy faoliyati yerni ishlashdan boshlangan. bozor tizimi agrar munosabatlarga yangicha …

r o`tadi, yer qa`rida qazilma boyliklar joylashgan, yerda o`rmon xo`jaligi yuritiladi, turar-joy va madaniy-maishiy binolar qad ko`taradi va hokazo. shu sababli har qanday iqtisodiy faoliyat ma`lum darajada yer bilan bog`langan deb aytamiz. qishloq xo`jaligi uchun yer asosiy shilab chiqarish omili vazifasini o`taydi. ma`lumki, qishloq xo`jaligidagi ishlab chiqarish ikki yoqlama xarakterga ega: birinchidan, iqtisodiy jarayon bo`lsa, ya`ni inson mehnati natijasida yuz bersa, ikkinchidan tabiiy-biologik jarayon bo`lib, mahsulot yetishtirish tabiiy omillarga, masalan, o`simlik yoki hayvonlarda kechadigan biologik o`zgarishlarga, iqlim sharoitiga, ob-havoning qanday kelishiga, tuproqning tabiiy hossalariga bog`liq. qishloq xo`jaligi insonning tabiati bo`lgan munosabati bilan kishilarning o`zaro munosabatlari yaxlitlikda borishini talab qiladi va iqtisodiyotning agrar sektorini tashkil etadi. bu sohada asosiy resurs yer bo`lib, u hech bir tengi yo`q, tanho o`ziga xos xususiyatlarga ega. ammo yer eng cheklangan resurs, uni mehnat bilan yaratib bo`lmaydi. ko`pgina resurslar bir-birining o`rnini bosa oladi. masalan, mehnat resursini mashina bilan almashtirish mumkin. yerniig o`rnini esa hech bir resurs …

chiqmagan holda yaroqsiz yerlar hisobidan qishloq xo`jaligiga yaroqli yerlarni ko`paytirish mumkin. yer resursi cheklalganligidan yerning taklifi noelastik, ya`ni o`zgarmaydigan bo`ladi. bu bilan yer boshqa resurslardan jiddiy farqlanadi. ma`lumki, agar talab oshsa, bunga javoban taklif ham ko`payadi, lekin yer bu qoidadan istisno etiladi, chunkn yer tabiat mevasi bo`lganidan uni mehnat bilan ko`paytirib bo`lmaydi. yer hammabop resurs. unda dehqonchilik qilish, undirma sanoat yurgizish, qurilish qilish mumkin. undan har xil maqsadda va har xil yo`l bilan foydalanish mumkin. yer tabjat mahsuli bo`lganidan uning sifati jiddiy tabaqalashadi, yer uchastkalari turli tabiiy-iqlim mintaqalarida joylashadi, tuproqning tarkibi har xil bo`ladi. shu sababdan yerlarning tabiiy hosildorligi keskii farqlashdi. o`ta yaxshi, yaxshi, o`rtacha, yomon va nihoyat o`ta yomon yerlar mavjud. qishloq xo`jaligida yerning sifati mehnat unumdorligining muhim omili hisoblanadi. yerga ikki xil monopoliya mavjud bo`ladi. birinchidan, yer qadr-qiymati baland resurs sifatida mulk monopoliyasida turadi, ya`ni egasi yo`q yer bo`lmaydi. yer cheklangan miqdorda bo`lganidan uni mulk sifatida ko`paytirib ham …

ni holda vaqtincha boshqa mulk sohibi, xususan tadbirkor tomonidan ishlatilishi mumkin. yerdan haq to`lash sharti bilan ma`lum muddatda foydalanish yuzasidai kelib chiqqan iqtisodiy aloqalar ijara munosabatlari deyiladi. yer egasi ijaraga beruvchi, yerni ishlatuvchi esa ijaraga oluvchi bo`ladi. ularning munosabati ijara bitimi bilan qonunlashtiriladi. ijara mulk egasini o`zgartirmaydi, ammo ijarachi yerining mulkdori bo`lmasa-da, mutasqil xo`jalik yurita oladi, ijara muddati davomida yerdan foydalanish uning ixtiyorida bo`ladi. yerdan qanday foydalanish, nimani va qancha yetishtirish, kimga sotish, kimdan qarz olish, resurslarni qaerdan topish - bular ijarachining o`z ishi hisoblanadi. uning vazifasi yer egasi bilan aloqasi vaqtida ijara haqini to`lab turishdan iborat bo`ladi. ijaraga ko`lidan kelganicha boylik orttirishi mumkin, tushgan daromadni mustaqil taqsimlaydi va ishlatadi, boshqa iqtisodiy sub`ektlar bilan aloqa qiladi. ijarachi erkin xo`jalik yurituvchi bo`lganidan ish yuzasidan bo`lgan majburiyatlarni o`z zimmasiga oladi, o`rnatilgan tartib-qoidalarga rioya qiladi. ijarachi yerga mablag` soladi, yerda tadbirkorlik yuritib, foyda ko`radi, o`z manfaatiga erishadi. yer egasi ham ijara haqi olib …

inolarini quradi, yerni ijaraga beradi, uni sotadi yoki garovga qo`yib, pul oladi va shu pulni ishlatadi. yerni ishlatishning bir-biridan farq qiladigan muqobil usullari ko`p. bu usullardan qay birini tanlash yer egasining ishi. albatta, mulkdor o`z manfaatidan kelib chiqqan holda, o`zi uchun eng qulay usulni tanlaydi. bozor iqtisodiyoti tizimida yerni ishlatishdagi (keng tarqalgan usul uni ijaraga berib, renta olishdir. renta turlari ko`p, jumladan, absolyut (mutlaq), differensial, monopol renta, qurulish uchastkalaridan va undirma sanoatda olinadigan renta kabilar uning ko`rinishlaridir. ularning hammasi yerga kapital ko`yilib, mehnat sarflanishi natijasida keladigan va yer egasiga tegadigan daromaddir. absolyut renta yer uchastkalarining sifatidan qat`i nazar yer mulk bo`lgani uchun uning egalari oladigan renta. mazkur renta hamma yerlardan olinadi, lekin miqdoran yomon va hatto eng yomon yerlardan olingan rentaga teng bo`ladi. differensial (tabaqalashgan) renta yerning sifatiga qarab olinadigan va rentaning absolyut rentadan ortiqcha bo`lgan qismidir. yer sifatining har xil bo`lishi, ya`ni tuproqning unumdorligidagi farqlar uni yaratadigan omildir. tuproq …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "agrosanoat majmui. agrobiznes"

1351239223_22827.doc agrosanoat majmui agrosanoat majmui. agrobiznes reja: 1. agrosanoat to`g`risida tushuncha. 2. agrar munosabatlar. 3. renta va uning turlari. 4. agrobiznes va uning tarkibi. agrosanoat qishloq xo`jaligi va u bilan bog`liq sanoat tarmoqlarining o`zaro aloqadorligi natijasida yuzaga keladi. agrosanoat majmui quyidagilarni o`z ichiga oladi. 1. qishloq xo`jaligi. 2. qishloq xo`jaligi uchun texnikalar, mineral o`g`itlar, urug`lar, kimyoviy moddalar va boshqa shu kabi maxsulotlar ishlab chiqaradigan sanoat korxonalari. 3. qishloq xg`jaligi maxsulotlarini qayta ishlovchi sanoat korxonalari (paxta tozalash zavodi, oziq-oqvat korxonalari, to`qimachilik korxonalari va boshqalar). bozor munosabatlari iqtisodiyotning hamma jabhalarini, jumladan, qishloq xo`jaligini ham o`z ichiga o...

DOC format, 67.0 KB. To download "agrosanoat majmui. agrobiznes", click the Telegram button on the left.

Tags: agrosanoat majmui. agrobiznes DOC Free download Telegram