geografik nomlarning imlosi – yozilishi, nomlar transkriptsiyasi, tarjima qilinadigan va tarjima qilinmaydigan nomlar

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1351141992_21987.doc geografik nomlarning imlosi – yozilishi, nomlar transkriptsiyasi, tarjima qilinadigan va tarjima qilinmaydigan nomlar reja: 1. geografik nomlar yozilishining asosiy qoidalari. 2. qo`shib yoziladigan va alohida yoziladigan nomlar 3. nomlar yozilishida tinish belgilar - sonlar yozilishi. yozilishda defesning o`rni 4. geografik terminlarning nomlarida berilishi. transkriptsiya kalka nomlar tarkibidagi terminlarning talaffuzi. 5. o`zbekiston toponimlarida -lik va –liq affekslar bilan keladigan toponimlar imlosi. 6. tarjima nomlar an`ana va qisqartirma nomlar. kartalarda yozilish qoidalari. geografik nomlar geografik kartalar va planlarning ajralmas tarkibiy qismi hisoblanadi. shu bilan birgalikda talay toponimlar qonuniy hujjatlarda hukumat qarorlarida ma`muriy boshqaruv organlari faoliyatida, transport aloqa ishlarida xilma-xil ma`lumotnomalarda ilmiy ta`limiy, axborot va boshqa nashrlarda ko`plab uchrab turadi. geografik nomlarni nuqsonsiz to`g`ri yozish, inson umumiy ilmiy savodxonligining uzviy bir qismidir. geografik nom - toponim ham so`z, lekin biron obn`ektni ifodalaydigan atoqli ot. o`zbekiston hududida barcha geografik nomlar o`zbek tili imlosining amaldagi qoidalari asosida yoziladi. quyidagi geografik nomlarni qo`shib yoki ajratib …
2
nlar nomzodi t.ernazarov). geografik nomlar yozilishining asosiy qoidalari - o`zbek tilida ikki va undan ortiq so`zlardan turdosh otlardan qo`shma (murakkab) geografik nomlar qo`shilib yoziladi. ot + ot - qorovulbozor qumqo`rg`on qiziltepa qo`qon qishloq ; sifat + ot; yomon jar kattaqishloq uzunsoy, egrisuv, son+ot; beshbuloq, xushrabod, qo`shko`prik, mingchuqur, oltariq, ot + fel; qoyqirilgan qal`a, usta o`ldi, uloq o`ynar, birinchi tarkibiy qismi sifatidan ikkinchi tarkibiy qismi geografik terminlardan iborat bo`lganda: balandmacht, balandchayla, oqqo`rg`on, oqtepa, ko`kbuloq, birinchi tarkibiy qismi sondan , ikinchi tarkibiy qismi geografik termindan iborat bo`lganda: beshariq, yolg`izbog`, yakkasaroy, yakkatol, qo`shtol. birinchi tarkibiy qismi tartib sondan, ikkinchi tarkibiy qismi geografik termindan iborat bo`lganda: o`nikkinchi qishlo (g`uzorda) geografik nomlar qo`shib yoziladi. o`zbek tilida ikki va undan ortiq so`zlardan iborat qo`shma geografik nomlar qo`shib yoziladi. a) ot+ot : birinchi tarkibiy qismi kishi ismi familiyasidan ikkinchi tarkibiy qismi geografik termindan iborat bo`lganda: haqqulobod, ismoiltepa, fayoztepa, rahimobod, b) ot+ot : bitinchi tarkibiy qismi etnonimlardan, ikkinchi …
3
tta oqqo`rg`on · kichik aravon, kichik toshloq, past chimqo`rg`on · paski oyoqchi, pastki qoraqo`rg`on · quyi beshrabot, quyi xo`jabod · eski xaqqulobod, eski beshariq · etak saroy, etak qoramazor · o`rta sho`rchi, o`rta beshkent · yangi naynova, yangi nishon, yangi mirishkor · yuqori olot, yuqori pastdarg`am, ii. kishilarning ismi - familiyasidan taxaluslaridan iborat geografik nomlar alohida yoziladi. parda tursun ko`chasi, a.navoiy mahallasi habib abdulayev maydoni, sharof rashidov tumani , amur temur xiyoboni iii. general uzoqov ko`chasi buyuk ipak yo`li bekati o`zbekistonning besh yilligiga dohasi istiqlolning o`n yilligiga shaharchasi qo`shtirnoq ichiga olinadigan nomlar zavod-fabrikalar, hiisadorlik jamiyatlari shirkat xo`jaliklari korxonalar va firmalarning nomalri, shahar qishloq nomidan olingan bo`lsa qo`shtirnoqqa olinadi. “malina ” fermasi “sharq” tikuvchilik hissadorlik jamiyati “kitob” agrofermasi “rustam ” litseyi. iv. geografik ob`ektlarning matbuot organlarining nomlari bilan atalgan toponimlar karta va tarh-planda qo`shtirnoqsiz yoziladi. movoraunnahr ko`chasi o`zbekiston ovozi gazetasi ko`chasi o`zbekiston sharchasi yangiqo`rg`on mahallasi qorluqbog`on mahallasi gulshan mahallasi geografik nomlar …
4
ildiradigan so`zlar yozilmaydi. o`zbek toponimlarida geografik terminlar har doim geopgrafik nomidan keyin yoziladi; nurota to`lari, katta farg`ona kanali, qarshi bosh kanali, oqquduq qudug`i. o`zbekiston toponimlarida ko`p uchraydi, ular odatda ikki xil bo`ladi. tabiiy geografiyaga oid terminlar. ijtimoiy iqtisodiy geografiyaga oid terminlar. bu xil terminlar guruhini yana ikiga bo`lish mumkin. - ilmiy asarlarda darsliklarda faol ishlatiladigan geografik terminlar adir, ariq, arna, bo`yin daryo, dasht, davon, yoyilma, jar, zovur, kechuv, karst, ko`l, nahr, sardoba, sel, soy, supa, botiq, taqir, tepa, tumshuq, to`qay, sharshara, cho`qqi, o`zan, qayr - ilmiy adabiyotga kirilmagan lekin xalq shevalarida ishlatiladigan yoki joy nomlari bor kabida keladigan geografik terminlar bunday terminlar ilmiy terminalogiyani boyitish manbai hisoblanadi. masalan aqba, badoq, duoba, sag`onoq, ko`l, tal kabi mahalliy geografik ob`ektlarning nomlari tarkibida uchraydi. masalan janubiy tomonga qaraganda yon bag`ir termin bnlan oftob ro`y deyiladi. bunday yon bag`ir ba`zi regionlarda kungay, kunash, kuas oftob chuvoq, shuvoq, deyishadi. geografik temrinlar joy nomlari tarkibida ikinchi …
5
i, qo`rg`ontepa shahri. geografik nom;lar tarkibidagi terminlar jonli til so`zlaridan iborat bo`lishi mumkin. yani terminlar umumiy qabul qilingan terminlardan farq qilib, faqatgina shevalarda qo`llanib kelishi mumkin. bunday holda jonli til terminlari adabiy til terminlari ishlatilmaydi. jonli til terminlari saqlab kelinadi. terminlar turli joylarda turlicha talaffuz qilishi mumkin. jonli til so`zlaridan iborat terminlarning tallaffuz shakli joy nomlarida saqlanib qoladi. bu bilan tarixiyligimiz so`z boyligimiz asrab qolinadi. geografik nomlar yozilishida defis - birinchi tarkibiy qismi ot yoki sifatdan ikkinchi komponenti atoqli otdan iborat bo`lgan toponimlarda ishlatilib , har ikala komponenti ham kata harf bilan yoziladi. chig`atoy-oqtepa, dasht- azlartepa pistakend, chobog`- boyg`ondi. ba`zi qishloq qishloq so`zlariidan iborat toponimlar orasiga defiz qo`yilib, ikkinchi tarkibiy qismi ikkinchi harf bilan yoziladi. ishchi dehqon , oppon – soppon, shirin-shirin. birinchi tarkibiy qismi fel ikkinchi tarkibiy qismi toponim bo`lgan geografik nomalr defiz orqali yoziladi. qolgan - sir, qolgan – chirchiq -lik va –liq afekslari bilan keladigan toponimlar. yer …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "geografik nomlarning imlosi – yozilishi, nomlar transkriptsiyasi, tarjima qilinadigan va tarjima qilinmaydigan nomlar"

1351141992_21987.doc geografik nomlarning imlosi – yozilishi, nomlar transkriptsiyasi, tarjima qilinadigan va tarjima qilinmaydigan nomlar reja: 1. geografik nomlar yozilishining asosiy qoidalari. 2. qo`shib yoziladigan va alohida yoziladigan nomlar 3. nomlar yozilishida tinish belgilar - sonlar yozilishi. yozilishda defesning o`rni 4. geografik terminlarning nomlarida berilishi. transkriptsiya kalka nomlar tarkibidagi terminlarning talaffuzi. 5. o`zbekiston toponimlarida -lik va –liq affekslar bilan keladigan toponimlar imlosi. 6. tarjima nomlar an`ana va qisqartirma nomlar. kartalarda yozilish qoidalari. geografik nomlar geografik kartalar va planlarning ajralmas tarkibiy qismi hisoblanadi. shu bilan birgalikda talay toponimlar qonuniy hujjatlarda hukumat qarorlarida ma`muriy boshqaruv o...

DOC format, 63.5 KB. To download "geografik nomlarning imlosi – yozilishi, nomlar transkriptsiyasi, tarjima qilinadigan va tarjima qilinmaydigan nomlar", click the Telegram button on the left.

Tags: geografik nomlarning imlosi – y… DOC Free download Telegram