konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi

PPT 15 pages 2.4 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 mavzu. konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi nazariy mexanika fanining materiallar qarshiligi fanidan farqi shundaki, nazariy mexanika fanida jism absolyut qattiq jism, ya’ni deformatsiyalanmaydi deb qaraladi. materiallar qarshiligi fanida esa aksincha, qattiq jism deformatsiyalanadi deb qaraladi. nazariy mexanikada absolyut qattiq jism qaralganligi sababli tashqi kuchlar ta’sirida bo‘lgan absolyut qattiq jismlar o‘z geometrik o‘lchamlari va shaklini o‘zgartirmaydi. shu sababli nazariy mexanikada jismlar mustahkamlikka, bikirlikka va ustivorlikka tekshirilmaydi. materiallar qarshiligi fanida jismlar deformatsiyalanadi deb qaraladi, ya’ni tashqi kuchlar ta’siri natijasida jismlarning geometrik o‘lchamlari yoki shakli o‘zgaradi. jismlarning tashqi kuchlar ta’sirida geometrik o‘lchami yoki shaklini o‘zgartirishiga deformatsiya deb ataladi va u quyidagilarga bo‘linadi: jism tashqi yukdan ozod qilingandan keyin, u o‘zining oldingi o‘lchamlari va shaklini to‘liq qayta tiklasa, bunday deformatsiyaga elastik deformatsiya deyiladi. jism tashqi yukdan ozod qilingandan keyin, u o‘zining oldingi o‘lchamlari va shaklini qayta tiklay olmasa, bunday deformatsiyaga plastik (qoldiq) deformatsiya deyiladi. * amaliyotda uchraydigan konstruksiya elementlari quyidagi guruhlarga bo‘linadi. …

2 / 15

oki plastinka deb ataladi (1.1,e-chizma). konstruksiya elementlari va tuzilmalari qalinligi qolgan boshqa o‘lchamlariga nisbatan juda kichik bo‘lgan egri sirt bilan chegaralangan konstruksiya elementlariga qobiq deb ataladi (1.1, f-chizma). . massivlar guruhi. uchala o‘lchami bir xil tartibda bo‘lgan konstruksiya elementlariga massiv deb ataladi (1.1,g-chizma). ferma deb bir necha sterjenlarni sharnirlar yordamida biriktirishdan hosil bo‘lgan geometrik o‘zgarmas sistemaga aytiladi (1.1,h-chizma). rama deb bir necha sterjenlarni bikir qilib biriktirishdan hosil bo‘lgan sterjenlar sistemasiga aytiladi (1.1,i-chizma). ramalar yuklanganda sterjenlari egilib, ular tutashgan nuqtalaridagi to‘g‘ri burchaklari o‘zgarmaydi. o‘zaro bitta oraliq sharnir vositasida biriktirilgan va asosga ikkita qo‘zg‘almas sharnirli tayanchlar yordamida tiralgan ikki egri brusdan tashkil topgan geometrik o‘zgarmas sistema uch sharnirli arka deb ataladi (1.1,k-chizma). * bino, inshootlar va mashina konstruksiyalari ish va ekspulatatsiya jarayonida turli yuklar ta’siriga qarshilik ko‘rsatadi. bu yuklarni quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin (1.1-jadval). sirtqi va hajmiy yuklar. jismga qo‘shni bo‘lgan ikkinchi jismdan o‘tuvchi kuchlarga sirtqi kuchlar deb ataladi. jismning ichki barcha …

3 / 15

sivlik bilan xarakterlanib, u ixtiyoriy qonun asosida o‘zgaruvchi yoki doimiy bo‘lishi mumkin. doimiy yuk element sirti bo‘yicha tekis taqsimlangan bo‘ladi. sirt bo‘yicha taqsimlangan kuch yuza birligiga to‘g‘ri kelgan kuchning miqdori bilan xarakterlanib o‘lchov birligi n/m2 (pa). sterjenlarni hisoblashda sirt bo‘yicha taqsimlangan kuchlar sterjen uzunligi bo‘yicha chiziqli qonun asosida taqsimlangan kuchlarga keltiriladi. chiziq bo‘yicha taqsimlangan uzunlik birligiga to‘g‘ri kelgan kuchning miqdori bilan xarakterlanib o‘lchov birligi n/m. taqsimlangan sirtqi kuchlarga misol sifatida silindrik idishdagi suyuqlikning bosimini, qorning bino tomiga bosimini, shamolning ta’sirini va boshqalarni keltirish mumkin. konstruksiya o‘lchamiga nisbatan juda kichik sirtiga ta’sir etuvchi kuchlar to‘plangan kuchlar deb ataladi va ularni bir nuqtaga qo‘yilgan deb faraz qilamiz, to‘plangan kuchlarning o‘lchov birligi nyuton (n). statik va dinamik yuklar. yuk o‘z miqdori, qo‘yilgan nuqtalari yoki yo‘nalishlarini sekin-asta oxirgi qiymatigacha o‘zgartiradigan, ya’ni tezlanishlari e’tiborsiz bo‘lgan yuklarga statik yuklar deyiladi. yuklar o‘z miqdor va qo‘yilgan nuqtalarni juda qisqa vaqt mobaynida juda katta tezlik bilan o‘zgartirsa bunday …

4 / 15

arakteri va miqdori jiddiy o‘zgarishi mumkin. deformatsiyalar to‘g‘risida tushuncha deformatsiya va ko‘chishning farqini bilish shart. jism nuqtalari holatining fazoda o‘zgarishi ko‘chish deb ataladi. jism shakli va o‘lchamlarining o‘zgarishiga deformatsiya deb ataladi. deformatsiyalar chiziqli va burchak ko‘rinishida bo‘lishi mumkin. deformatsiya turlari jismga ta’sir etayotgan kuchlarning qo‘yilish xarakteriga qarab jism kesimi bo‘ylab tarqalish qonuni bilan farq qiluvchi kuchlanishlarga asosan, deformatsiya bir nechta turlarga ajraladi: cho‘zilishi (siqilish) deformatsiyasi – ko‘ndalang kesimda faqat bitta nolga teng bo‘lmagan ichki kuch – bo‘ylama kuch ta’sir etadi. siljish deformatsiyasi – ko‘ndalang kesimda faqat ko‘ndalang kuch ta’sir etadi. buralish deformatsiyasi – ko‘ndalang kesimda faqat burovchi moment ta’sir etadi. egilish deformatsiyasi – ko‘ndalang kesimda eguvchi moment va ko‘ndalang kuch ta’sir etadi. murakkab qarshilik – bir nechta oddiy deformatsiyalarning bir vaqtda ta’siri – cho‘zilish-siqilish, buralish, egilish. эътиборингиз учун рахмат!

5 / 15

konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi"

слайд 1 mavzu. konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi nazariy mexanika fanining materiallar qarshiligi fanidan farqi shundaki, nazariy mexanika fanida jism absolyut qattiq jism, ya’ni deformatsiyalanmaydi deb qaraladi. materiallar qarshiligi fanida esa aksincha, qattiq jism deformatsiyalanadi deb qaraladi. nazariy mexanikada absolyut qattiq jism qaralganligi sababli tashqi kuchlar ta’sirida bo‘lgan absolyut qattiq jismlar o‘z geometrik o‘lchamlari va shaklini o‘zgartirmaydi. shu sababli nazariy mexanikada jismlar mustahkamlikka, bikirlikka va ustivorlikka tekshirilmaydi. materiallar qarshiligi fanida jismlar deformatsiyalanadi deb qaraladi, ya’ni tashqi kuchlar ta’siri natijasida jismlarning geometrik o‘lchamlari yoki shakli o‘zgaradi. jismlarning tashqi kuchlar ta’sirida geometrik...

This file contains 15 pages in PPT format (2.4 MB). To download "konstruksiya elementlari va ularning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: konstruksiya elementlari va ula… PPT 15 pages Free download Telegram