tasavvuf talimoti va islohiy tushunchalar

PPTX 27 pages 2.4 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

слайд 1 mavzu:tasavvuf ta’limoti va islomiy tushunchalar. tasavvuf ta’limoti haqida. tasavvuf, sufiylik — islomda insonni ruhiy va axloqiy jihatdan komillik sari yoʻllovchi taʼlimot. tasavvuf soʻzining oʻzagi va mazmuni haqida olimlar turli fikr va taxminlar bildirishgan. ular ichida ibn xaldunning fikri haqiqatga yaqin deb eʼtirof etilgan. u "muqaddima" asarida tasavvuf "suvf" — "jun", "poʻstin" soʻzidan olingan boʻlishi kerak, zero qadimdan tarkidunyo qilgan zohidlar jundan toʻqilgan kiyim yoki poʻstin kiyib yurishni odat qilganlar, bu bilan ular bashang kiyinib yuruvchi axli dunyolardan farqli hayot tarzini oʻzlarida namoyon etganlar, deydi. tasavvuf va "sufiy" soʻzlari 9-a.ning boshlarida yashagan abu hoshim sufiydan boshlab joriy etilgan. undan oldingi davrlarda bu atama oʻrnida "zuhd" ("zohidlik", "tarkidunyochilik"), "taqvodorlik", "parhezkorlik" kabi soʻzlar ishlatilgan. ibn xaldunning fikriga koʻra, sahobalar, tobeinlar va ulardan keyingi asr kishilarida hidoyat, ibodat, taqvo va zohidlik kabi his-tuygʻular mujassam boʻlgan. lekin hijratning 2 asri va undan keyingi davrga kelib, odamlarning koʻpchiligida mazkur xususiyatlar oʻrnida dunyoparastlik, din ishlariga …

2 / 27

ing falsafiy goyalari, danyokarashi va axlokiy koidalarini tan olib, uz ijodiga tadibk etgan, ammo sufiylik yulini amalda xayotga tadbik kilmagan mutafakkir olimlalr, yozuvchi shoirlar va boshkalar sufiy emas, balki, tasavvuf axli yoki mutasavviflarl deb atalganlar. tasavvufni xurfikrlilikning bir kurinishi yoki okimi deb xam karash mumkin, chunki u islom akidalarini chukur va atroflicha taxlil kilish orkali ularni axlokiy tarbiyaviy ma’noda ijobiy tomondan talkin kiladi, bir kancha diniy koidalar va xayotiy masalalar ustida zukkolik bilan teran falsafiy muloxazalar yuritadi. tasavvuf ta’limotining ahamiyati. islomiy tushunchalar. islomda kalom xalifa mutavakkil hukmronligi vaqtida boshlangan mu'taziliylarni ta'kib qilish sharoitida va umuman, «kalom»ga hujum davrida mu'tazaliy al-juboiy (vaf. 916) ning shogirdi va yangi «kalom» maktabi bo‘lgan ashariylikning asoschisi abul hasan al-ashariy (874-933) uni an'anaviy diniy aqida bilan, ba'zida rasmiyatchilik uchungina bo‘lsa ham, murosasozlik yo‘li bilan saqlab qolishga urindi. shu davrdan boshlab «kalom» (arabcha-«ta'limot») nomini olgan ilk islom falsafasi ishlab chiqila boshlandi. bu ta'limot tarafdorlarni mutakallimlar deb atadilar. …

3 / 27

yil vafot etgan) ijodi barakatidan muyassar bo‘lgan edi. buning natijasida, ibn xaldun (1332-1405) qayd etgandek, oxirgi mu'taziliylar orasida «kalom» va «falsafa» muammolari shunday qo‘shilib ketgan ediki, bu fanlarni bir-biridan ajratib bo‘lmay qoldi. keyingi kalom «keyingi kalom» deb nom olgan «kalom» taraqqiyotidagi yangi bosqich baydaviy (1390 yil vafot etgan), isfahoniy (1348 yil vafot etgan), ijiy (1355 yil vafot etgan), taftazoniy (1390 yil vafot etgan) va jurjoniy (1413 yil vafot etgan)larning asarlarida bayon qilingan. ashariylik asosan o‘z tarafdorlarini iroq, suriya va misrda topdi. mavoraunnahrda x asrdan keyin, samarqand yaqinidagi moturid qishlog‘ida tavallud topib, mutakallim as-samarqandiy nomi bilan mashhur bo‘lgan abu mansur al-moturidiy (944 yil vafot etgan)ning izdoshlari bo‘lgan moturidiya oqimining juda ko‘p maktablari mavjud edi. moturidiy o‘zining kalom tizimini ashariydan mustaqil ravishda ishlab chiqqan edi. umuman, ularning qarashlari va tizimlari bir-biriga o‘xshaydi. islomiy tushunchalar hijrat-arabcha, bir joydan ikkinchi joyga ko’chib o’tish ma’nosini anglatadi. islomiy istilohda esa payg’ambarimiz s.a.v bilan birga yashagan va …

4 / 27

sirli, diniy-falsafiy dunyoqarash bo’lib, inson o’zining shaxsiy ruhiy tajribasi vositasida xudo bilan bevosita ruhiy aloqa o’rnata olish xudo yoki xudolar, g’ayritabiiy kuchlar mavjudligiga ishonish. din muayyan ta’limotlar, his-tuyg’ular, toat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari orqali namoyon bo’ladigan, hayot yaratilishini tasavvur qilishning alohida tarzi. tasavvuf va din xulosa xullas kalom, inson tarbiyasi, insonni nuksonlar gunoxlardan kutkarish ulug ajdodlarimizning kaygusi bulib kelgan. ular savob va gunox, soya va nur rxmon va shayton, xayri sharr chegarasida yaratilgan bu mubxam xilkatni anglash, uning raxmoniy va shaytoniy kuvvatlari kachon, kaerda kuchga kirishi, bu kuchning sababi nima ekanligini tushunishga jiddu – jaxd kilganlar. ayniksa, tasavvufda inson tarbiyasi, insonni riyozatlar bilan poklash markaziy urin egallab kelgan. shu asosda ular komil inson axloki konstepstiyasini ishlab chikkanlar. insonni poklash va kamol toptirish ilmi bulgan tasavvuf kishidagi brcha salbiy xislatlarni nafs tushunchasiga boglab izoxlaydi va unga karshi jixod e’lon kiladi. nafs shayton kutkusi, nafs tubanlikka tortadigan kuch, nafs xirsu – xavas …

5 / 27

tasavvuf talimoti va islohiy tushunchalar - Page 5

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tasavvuf talimoti va islohiy tushunchalar"

слайд 1 mavzu:tasavvuf ta’limoti va islomiy tushunchalar. tasavvuf ta’limoti haqida. tasavvuf, sufiylik — islomda insonni ruhiy va axloqiy jihatdan komillik sari yoʻllovchi taʼlimot. tasavvuf soʻzining oʻzagi va mazmuni haqida olimlar turli fikr va taxminlar bildirishgan. ular ichida ibn xaldunning fikri haqiqatga yaqin deb eʼtirof etilgan. u "muqaddima" asarida tasavvuf "suvf" — "jun", "poʻstin" soʻzidan olingan boʻlishi kerak, zero qadimdan tarkidunyo qilgan zohidlar jundan toʻqilgan kiyim yoki poʻstin kiyib yurishni odat qilganlar, bu bilan ular bashang kiyinib yuruvchi axli dunyolardan farqli hayot tarzini oʻzlarida namoyon etganlar, deydi. tasavvuf va "sufiy" soʻzlari 9-a.ning boshlarida yashagan abu hoshim sufiydan boshlab joriy etilgan. undan oldingi davrlarda bu atama oʻrnida "zuhd...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "tasavvuf talimoti va islohiy tushunchalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tasavvuf talimoti va islohiy tu… PPTX 27 pages Free download Telegram