yahudiylik talimoti, ana’ana va marosimlari

DOCX 1 sahifa 47,6 KB Bepul yuklash

1 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 47,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 1

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 1

mavzu: yahudiylik talimoti, ana’ana va marosimlari. reja: 1. yahudiylik (iudaizm)ning ilk tarixi. 2. yahudiylik ta’limoti. 3. yahudiylik manbalari. 4. yahudiy marosim va bayramlari. 1. 2 yahudiylik (iudaizm) dini miloddan avvalgi 2000 yilliklarining oxirlarida vujudga kelgan, yakka xudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. u millat dini bo‘lib, faqat yahudiy xalqiga xos. abu rayhon beruniy o‘zining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida, yahudiylar bu so‘zni somiy tillardagi hoda, ya’ni “tavba qilmoq, tavba qilganlar” so‘zidan kelib chiqqan, – deb da’vo qilsalarda, aslida bu fikr noto‘g‘ri, deb yahudiylarning kelib chiqishi haqida to‘xtalib o‘tadi. yahudiy so‘zining kelib chiqishi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya’qub payg‘ambarning o‘g‘li yahudo nomidan olingan. rivoyatlarga ko‘ra, ya’qub payg‘ambarning 12 ta o‘g‘illari bo‘lib, ularning to‘rtinchisi yahudo edi. 12 ta o‘g‘ildan keyinchalik 12 ta qabila tarqaldi. yahudo avlodlari bo‘lgan yahudiylar boshqa qabilalarni o‘zlariga bo‘ysundirdilar. shundan so‘ng bu qabilalarning barchasi “yahudiy” deb atala boshladi. yahudiy xalqining yana bir nomi banu isroildir. isroil so‘zi ya’qub …

2 / 1

lan akalari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan voqea sabab bo‘ldi. bu voqea qur’oni karimning yusuf surasida batafsil bayon etilgan. yusuf qissasi qur’oni karimda “eng go‘zal qissa” deb nomlangan. unda yozilishicha, yusuf otasining eng sevimli farzandi bo‘lib, akalari unga hasad bilan qaraydilar. uni otadan uzoqlashtirish maqsadida sahrodagi quduqqa tashlaganlar. otalariga “yusufni bo‘ri yedi”, – deb xabar beradilar. yusufni esa bir karvon quduqdan chiqarib, misrga olib ketgan. u misrda podshoh saroyida ulg‘aydi va keyin misr taxtiga podshoh bo‘ldi. keyinchalik u o‘z yaqinlari – ota-onasi, aka-ukalarini ham misrga olib kelgan. banu isroil qavmining misrga kelish qissasi tavrotda ham uchraydi. keyinchalik misr fir’avni banu isroil qavmiga zulm qilgach muso payg‘ambar boshchiligida bu xalq yana kan’on (falastin) yerlariga qaytdilar. qur’onda yahudiylar va muso payg‘ambar haqidagi voqealar “baqara”, “toho” va boshqa suralarda batafsil bayon qilingan. yahudiylik ta’limoti yahudiylik ta’limoti to‘rt narsaga asoslanadi: 1. olamni yaratuvchi yagona xudo yahvega imon keltirish. “yahve” so‘zi “xudo, parvardigor” ma’nosini bildiradi. tavrotning “chiqish” …

3 / 1

o‘zlarini xudo tomonidan saylangan, muqaddas xalq ekanini, yahudiyning ruhi xudoning bir qismi hisoblanishini da’vo qiladilar. 3. messiya-xaloskorning kelib chiqishi haqidagi ta’limot. oxirzamonda yahve yahudiylar orasidan bir xaloskorni chiqaradi va u quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) dunyoni qaytadan isloh qilgan holda qurish. 2) butun yahudiylarni sinion (quddus yaqinidagi tepalik) atrofida to‘plash. 3) ularning barcha dushmanlarini jazolash. 4) oxirat kuniga ishonish ta’limoti. oxirat xaqidagi tasavvurlar asosan talmudda bayon etilgan. yahvega e’tiqod qilganlar oxiratda uning tomondan mukofotlanadilar. qonunlarini buzganlar shafqatsiz jazolanadilar. yahudiylikda muso payg‘ambar tur tog‘ida yahve bilan uchrashganda yahve tomonidan 10 ta lavha tushirilgan degan ta’limot mavjud. unda 10 ta nasihat bor edi. ular “ikkinchi qonun” kitobida bayon etilib, yahudiylar ularga rioya qilishlari diniy majburiyat hisoblanadi. ular quyidagilardir: 1. yahvedan boshqani iloh deb bilmaslik; 2. but va sanamlarga sig‘inmaslik; 3. zaruratsiz xudo nomi bilan qasam ichmaslik; 4. shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag‘ishlash; 5. ota-onani hurmat qilish; 6. nohaq odam …

4 / 1

ho‘ntaklari beldan pastda joylashishi lozim. boshlari esa doimo yopilgan bo‘lishi lozim. ibodat paytida yahudiylar maxsus ibodat choyshabi “tales”ni yelkalariga tashlab oladilar. uning chetlarida 613 ta tugun tugilgan bo‘lib. bu narsa “248 ta taqiq va 365 ta buyruqni bajarishni yelkamga olaman”, – degan ma’noni anglatadi. yahudiylik manbalari yahudiy dinining muqaddas manbalaridan biri tanax bo‘lib, u miloddan avvalgi xiii asrda isroil xalqini misrdan olib chiqib ketgan muso payg‘ambarga tur tog‘ida berilgan tora (tavrot), neviiim (payg‘ambarlar) va ketuvim (kitoblar) qismlaridan iborat. ikkinchi manba tanaxdan keyinroq paydo bo‘lgan yozma manba – talmud. mazkur ikki manbani yahudiylar “kitve kodesh” (muqaddas kitoblar) deb ataydilar. tavrot musoga tegishli bo‘lgan besh kitobni o‘z ichiga oladi. 1) “borliq” yoki “ibtido” 2) “chiqish” 3) “levit” 4) “sonlar” 5) “ikkinchi qonun” qadimiy ahdning ichida obro‘li qismi tavrot bo‘lib, u xristianlik an’anasiga ko‘ra “tora” (ta’limot) hisoblanadi. har ikkala dinda bu kitob xudoning kalomi deb e’tiqod qilinadi. “ahd” so‘zi xudoning insonlar bilan tuzgan …

5 / 1

ilishi bayon etilgan. yahudiylarning ibodatlari, rasm-rusumlariga taaluqli ko‘rsatmalar berilgan. “levit” kitobi turli-tuman urf-odatlar va diniy marosimlarga oid ko‘rsatmalarni o‘z ichiga oladi. unda xudo yo‘liga qurbonlik qilish, uni amalga oshirish tartibi, yahudiy xalqga hayvon va parrandalardan qaysilarining go‘shtini iste’mol qilish va iste’mol qilmaslik haqida ko‘rsatmalar berilgan. “sonlar” kitobida yahudiy xalqning muso payg‘ambar boshchiligida misrdan chiqqanining ikkinchi kuni ularga urushga yaroqli barcha erkaklarning hisobini olishga buyurdi. kitobda yahudiylarning misrdan chiqqan banu isroil qavmining muso payg‘ambar bilan kechirgan hayotlari, tortgan qiyinchiliklari, olib borgan janglari, qabila, urug‘ avlodlari asosiy namoyandalarining nomlari bayon etilgan. yahve musoga janglarda qo‘lga kiritilgan o‘lja va asirlarning hisobini olish va ularni qanday taqsimlash borasida ko‘rsatmalar beradi. “ikkinchi qonun” kitobi 34 bobdan iborat. 27, 31, 34 boblaridan tashqari qismlari birinchi shaxs nomidan yozilgan. bibliyadagi rivoyatga ko‘ra birinchi avliyo xilkiya nomli shaxs issiya ibodatxonasida qonun kitobini topgan “ikkinchi qonun”ning asosi ana shu qonun kitobi hisoblanadi. “neviim” (payg‘ambarlar) kitobi ikki qismga bo‘linadi. birinchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 1 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yahudiylik talimoti, ana’ana va marosimlari" haqida

mavzu: yahudiylik talimoti, ana’ana va marosimlari. reja: 1. yahudiylik (iudaizm)ning ilk tarixi. 2. yahudiylik ta’limoti. 3. yahudiylik manbalari. 4. yahudiy marosim va bayramlari. 1. 2 yahudiylik (iudaizm) dini miloddan avvalgi 2000 yilliklarining oxirlarida vujudga kelgan, yakka xudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. u millat dini bo‘lib, faqat yahudiy xalqiga xos. abu rayhon beruniy o‘zining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida, yahudiylar bu so‘zni somiy tillardagi hoda, ya’ni “tavba qilmoq, tavba qilganlar” so‘zidan kelib chiqqan, – deb da’vo qilsalarda, aslida bu fikr noto‘g‘ri, deb yahudiylarning kelib chiqishi haqida to‘xtalib o‘tadi. yahudiy so‘zining kelib chiqishi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya’qub payg‘ambarning o‘g‘li yahudo nomidan olingan. riv...

Bu fayl DOCX formatida 1 sahifadan iborat (47,6 KB). "yahudiylik talimoti, ana’ana va marosimlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yahudiylik talimoti, ana’ana va… DOCX 1 sahifa Bepul yuklash Telegram