fan-texnika inqilobi

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1351146657_22117.doc fan-texnika inqilobi fan-texnika inqilobi reja: 1. fan-texnika inqilobi 2. boshqaruv. 3. ishlab chiqarish. insoniyat madaniyatining butun rivojlanishi fan-texnika taraqqiyoti (f.t.t.) bilan qattiq bog’langan lekin bu taraqqiyot jarayonida ishlab chiqarish kuchlari tez va chuqur o’zgargan ayrim davrlar ham bo’lgan. xviii-xxasrlarda bir qancha mamlakatlarda sanoatda keskin burilish bo’lgan davr ana shunday davrlardir. bu davrlarda qo’l mehnati yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga o’tildi. xx asrning o’rtalaridan boshlangan hozirgi fti ham shunday keskin burilish davridir. fti insoniyat ishlab chiqarish kuchlarida tub sifatiy burilish bo’lib, u fanni jamiyatning bevosita ishlab chiqarish kuchiga aylanishiga asoslangan. fti asta-sekin rivojlana borib, keyin insonning moddiy va ma’naviy imkoniyatlarining benihoya o’sishiga turtki bo’ladi. biz fti yanada chuqurlashib borayotgan davrda yashayapmiz. hozirgi zamon fti 4 ta asosiy hususiyatga ega: birinchidan, ko’p qirrali bo’lib, hamma tarmoqlar, hamma sohalarni mehnat jarayonini, turmush sharoitini, madaniyatini, kishilar ruhiyatini o’zgartiradi. agar ilgari sanoatda burilishning ramzi deb bug’ mashinasi hisoblangan bo’lsa, hozirgi fti ning ramzi ehm, kosmik …
2
arning har biringiz uchun ham zarurdir. bu hol ingson faoliyati barcha sohalarida aqliy mehnat salmog’ini oshirdi, ya’ni mehnatni aqliylashtirish ro’y berdi. to’rtinchidan, fti ning muhim hususiyati shuki, fti ii-jahon urushi vaqtida harbiy texnika inqilobi sifatida paydo bo’ldi. 1945 yil xirosimada portlagan atom bombasi harbiy-texnika inqilobi boshlanganligi haqida jar soldi. butun “sovuq urush” davomida fan-texnika taraqqiyotining eng yangi yutuqlari harbiy maqsadlarda foydalanishga qaratildi. iqtisodchilar, faylasuflar va sosiologlar hozirgi zamon fti ko’p qirrali bo’lib, yagona murakkab tizimdan iborat. bu tizimda uning 4 ta tarkibiy qismi bir-biri bilan o’zaro juda bog’lanib ketgan, deb hisoblaydilar. bu 4 ta tarkibiy qism: 1.fan 2.texnika va texnologiya. 3. boshqaruv. 4. ishlab chiqarish. fan va talab tarmoqlarning rivojlanishi. fti davrida fan bilimlarning juda murakkab majmuaga aylandi. shu bilan birga ilm-fan inson faliyatining juda keng sohasiga aylandi.; jahondagi ilmiy hodimlar soni 5,5 mln. ga yaqin, ya’ni yer yuzida yashagan barcha ilmiy hodimlarning 9/10 qismi bizning davrimizda yashamoqda. fanning ishlab …
3
da texnika va texnologiyaning asosiy vazifasi bo’lgan mehnatini iqtisod qilish bilan birga resurslarni iqtisod qilish va tabiatni muhofaza etish vazifalari tobora kuchayib bormoqda. masalan: buyuk britaniya va italiyada po’latni 2/3 qismi temir-tersakdan olinadi. buyuk britaniya bilan yaponiyada qog’ozning 1/2 qismi makulaturadan iborat, aqsh va yaponiyada alyuminiyning katta qismi ikkilamchi alyuminiydan olinadi. fti sharoitida texnika va texnologiyaning rivojlanishi 2 yo’ldan iborat: 1.evolyutsion (mukammallashish) tarqqiyot yo’li. bunda mavjud texnika va texnologiya tobora mukammallashib, mashina va jihozlar quvvati oshib, transport vositalarining yuk ko’tarish qobiliyati ko’payib boradi. masalan: dunyodagi eng yirik energiya bloklari va domna pechlari rossiya bilan yaponiyada, kostroma gresida quvvati 1,2mln. kvtli energiya bloki ishlab turibdi. 50 yillar boshida eng katta dengiz tankeri 50ming t. neftni tashiy olardi. 60- yillarga kelib yuk ko’tarish qobiliyati 100,200,300 ming t. 70 yillarga kelib 500,550 ming t. bo’lgan ulkan tankerlar vujudga keldi. bulardan eng yirigi yaponiya va fransiyada qurildi. hozirgi zamondagi jamiyat hayotini uy-ro’zg’orda ishlatiladigan elektron …
4
aqsh, gfr va yaponiyada juda yaxshi rivojlangan. 2.kompleks avtomatlashtirish. 50 yillarda ehm paydo bo’lishi bilan kompleks avtomatlashtirish boshlandi. 70 yillarda mikro ehm va mikropressiya paydo bo’lishi bilan kompleks avtomatlashtirishni yangi bosqichi boshlandi. chex yozuvchisi k.chapek 20 yillardayoq mikroprosessorlarni robotlar deb atagan. hlzirgi vaqtda robot yasash ishlab chiqarishning ilm-fanni talab qiladigan eng yangi tarmoqlardan biri bo’lib qolmoqda. horijiy dunyoda sanoat robotlari eng ko’p bo’lgan mamlakatlar yaponiya, aqsh va germaniya, italiya va fransiyadir. 3.energetika xo’jaligini qayta qurish. energiya xo’jaligi energiyani iqtisod qilishga yoqilg’i energetika balansi tarkibini mukammallashtirishga energiyaning yangi manbaalaridan tobora ko’proq foydalanishga asoslanadigan bo’ldi. 4.yangi materiallar ishlab chiqarish. hozirgi kunda ishlab chiqarish eski konstruktiv materiallar bo’lgan qora va rangli metallarga, sintetik polimerlarga yuqori talab qo’yadi. bunday materiallar salmog’i oshdi. lekin hozirgi ishlab chiqarish tamoili yangi kompozision yarim o’tkazgich, sopol materiallar, shaffof tolalar, shuningdek, “xx asr metallari” hisoblanadi. berilliy, litiy, titan va boshqa ko’pgina metallar ishlatiladigan bo’ldi. 5.biotexnologiyaning jadal rivojlanishi. bu yo’nalish …
5
axborotlarni qayta ishlash va uzatishning hozirgi sistemalari insoniyat jamiyatining o’ziga xos asab sistemasini shakllantiradi. chunonchi, ilm-fan talab ko’p tarmoqlar yaxshi tashkil etilgan va turli xil axborotlar manbaiga yaqin erga, ya’ni yirik shaharlar hamda shahar aglomerasiyalarda joylashtirishni taqozo qiladi. hozirgi vaqtda ilmiy axborotlar hajmi va axborot manbalari juda tez ko’payib bormoqda. shuning uchun ham oddiy qog’ozli axborotdan mashina axborotiga o’tib borish juda muhimdir. masalan: yozuv mashinkasi va kompyuter diski. bu texnikani ishlatish uchun dasturchi (programmist), boshqaruvchi (operator) va boshqa mutaxassislar vujudga keladi. xx1 asrni buyuk britaniya mutaxassislari “sotnik” telefonlar davri bo’ladi. 500 yil xizmat qilgan gazeta sinadi deb jar solmoqda. foydalanilgan adabiyotlar 1. karimov i.a. “o’zbekiston xxi asr bo’sag’asida, xavfsizlikka taxdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” toshkent. 1997 y. 2. atlas “ekonomicheskaya i sosialnaya geografiya mira” m. 2006 “drafa” 3. atlas “ekonomicheskaya i sosialnaya geografiya mira” m. 2005 “ast- press shkola” 4. atlas “ekonomicheskaya i sosialnaya geografiya mira” m. 2000“ast- press” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fan-texnika inqilobi"

1351146657_22117.doc fan-texnika inqilobi fan-texnika inqilobi reja: 1. fan-texnika inqilobi 2. boshqaruv. 3. ishlab chiqarish. insoniyat madaniyatining butun rivojlanishi fan-texnika taraqqiyoti (f.t.t.) bilan qattiq bog’langan lekin bu taraqqiyot jarayonida ishlab chiqarish kuchlari tez va chuqur o’zgargan ayrim davrlar ham bo’lgan. xviii-xxasrlarda bir qancha mamlakatlarda sanoatda keskin burilish bo’lgan davr ana shunday davrlardir. bu davrlarda qo’l mehnati yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga o’tildi. xx asrning o’rtalaridan boshlangan hozirgi fti ham shunday keskin burilish davridir. fti insoniyat ishlab chiqarish kuchlarida tub sifatiy burilish bo’lib, u fanni jamiyatning bevosita ishlab chiqarish kuchiga aylanishiga asoslangan. fti asta-sekin rivojlana borib, keyin insonning mo...

DOC format, 67.0 KB. To download "fan-texnika inqilobi", click the Telegram button on the left.

Tags: fan-texnika inqilobi DOC Free download Telegram