amaliy geografiyaning maqsadi va vazifalari

DOC 44,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404111704_50483.doc amaliy geografiyaning maqsadi va vazifalari reja: 1.amaliy geografiya fani haqida tushuncha 2.amaliy geografiyaning tadqiqot usullari 3. amaliy geografiyaning ahamiyati. 1. amaliy geografiya fani haqida tushuncha. bizga ma’lumki, geografiya fani yer yuzasi tabiatini, aholisi va uning xo'jalik faoliyatini o'rganadi. amaliy geografiya fani tabiiy va ijtimoiy muhitning o'zgarishini baholash va bashorat qilish bilan shug'ullanadi. insoniyat paydo bo'lgan davridan boshlab jamiyat taraqqiy etgan sari inson va labiat o'rtasidagi o'zaro munosabatlai murakkablashib bormoqda. buning nalijasida mahalliy, mintaqaviy hamda umumsay-yoraviy ekologik muammolar va inqirozlar paydo bo'lmoqda. ana shunday ekologik muammolar va inqirozlarni o'rganish, bahoiash va ularning sodir bo'lishini oldindan bashorat qilishda geografiya fanining o'rni va ahamiyati nihoyatda muhimdir. mazkur muammolami o'rganish va ularning yechimini topish davomida geografiya fanlari tizimida yangi yo'nalish, ya'ni amaliy geografiya fani paydo boldi va u hozirgi paytda tez sur'atlar bilan rivojlanmoqda. amaliy geografiyaning maqsadi tabiiy muhit va resurslarni baholash, tabiiy va ijtimoiy muhitning o'zgarishini bashorat qilishdan iboratdir. amaliy geografiyaning muhim …

n yetishib chiqqan buyuk allomalar amaliy geografiyaning rivojlanishiga muhim hissa qo'shganlar. masalan, ahmad al-farg'oniy nil daryosining suv sarfini o'iganish va bashorat qilish bo'yicha amaliy geografik ishlarni olib borgan. abu rayhon beruniy esa bir gradus yoyning uzunligini aniqlab, yerning asosiy o'lchamlarini hisoblashga juda ulkan hissa qo'shgan., botqoqliklarii 2. amaliy geografiyaning tadqiqot usullari. amaiiy geografiya tabiiy va ijtimoiy muhitni o'rganishda turli tadqiqot usullaridan foydalanadi. mazkur tadqiqot usullariga quyidagilar kiradi: sistemali, ekologik, landshaftli va iqtisodiy. ushbu usullarni yondashuv deb atash ham mumkin. sistemali usul (yondashuv). mazkur usulda o'rganilayotgan hudud ma'lum bir sistema sifatida qaraladi. bu sistema esa bir-biri bilan bog'langan qator kichik sistemalardan iborat bo'ladi. masalan, chirchiq vodiysini ma'lum bir yaxlit sistema sifatida oladigan bo'lsak, u bir-biri bilan bog'langan quyidagi sistemalardan iborat: geologik tuzilishi; relyefi; suvlari (daryolari, ko'llari, muziiklari, yer ostsuvlari); iqlimi; tuproqlari; o'simlik va hayvonot dunyosi; qishloq xo'jaligi; sanoati; transporti; aholi manzilgohlari (slahar va qishloqlar); gidrotexnik inshootlar va h.k. (ushbu sistemalar bir-biri …

gi, shinam va go'zal chorbog' shaharchasi, dam olish zonalari vujudga keldi. demak, ekologik yondashuvda tabiatda sodir bo'ladigaji o'zgarishlarning tirik organizmga ta'siri oldindan o'rganilar va bashorat qilinar ekan. landshafi usuli (yondashuvi). mazkur usul qo'llanganda, hudud ma'lum bir landshaft turlariga bolib o'rganiladi. masalan, biror tuman hududini o'tganadigan bo'lsak, mazkur tuman hududi avval tabiiy va antropogen landshaltlarga ajratiladi. tabiiy landshaftlar o’rmonlardan, yaylovlardan, pichanzorlardan, toshloq va qumlardan, botqoqlardan, sho'rxoklardan. soy vodiylaridan, yonbag'irlardan va boshqa landshaft turlaridan iborat bo'lishi mumkin. antropogen landshaftlar esa qishloq xo'jalik yerlaridan, sanoat korxonalaridan, yo'llardan, shahar va qishloqiardan iborat bolishi mumkin. har bir landshaft turi alohida-alohida tahlill qilinadi. iqtisodiy usul (yondashuv). bu usulda aniq matematik-statistik hisoblashlar orqali tabiiy sharoitda, tabiiy resurslarga, aholi va xo'jalik korxonalariga baho beriladi hamda ularning o'zgarishi bashorat qilinadi.masalan, aholi sonining o'sishi yoki kamayishi va h.k. 3. amaliy geografiyaning ahamiyati. amaliy geografiya muhandislik geologiyasi, muhandislik geografiyasi, amaliy landshaftshunoslik fanlariga yaqin turadi, ularning tajriba va ilmiy yutuqlaridan foydalanadi. shu …

ora jiddiylashuvi va buning natijasida kelib cliiqayotgan tabiiy, ekologik oqibatlar tabiatning qashshoqlashishiga sabab bo'lmoqda. jamiyat ish-lab chiqarish kuclarini keng miqyosda taraqqiy ettirish orqali tabiiy muhitga tasir etar ekan uning o'zi ham aks ta'sirga uchramoqda. chunki insonning tabiatga ta'siri ko'p hollarda tabiat qonunlarini hisobga olmasdan amalga oshirilmoqda. shunday ko'ngilsiz hodislarni oldini olish va tabiat mahsuldorligini muntazam ko'paytirib borish bugungi kunning dolzarb muammolaridan biriga aylanib bormoqda. mazkur muammoning yechimida boshqa fanlar qatori geografiya ham faol ishtirok etmoqda va o’zining munosib hissasini qo’shyapti. amaliy geografiya fani bugungi kunda insoniyat uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan tabiiy va ijtimoiy muhitning o'zgarishi va uni yaxshilashning umumsayyoraviy, mintaqaviy va mahalliy muam-molari bilan shug'ullanadi tabiat bilan jamiyat o’rtasidagi munosabatlar tobora murakkablashib borayotgan va ayrim hududlarda xavfli ekologik holatlar vujudga kelayotgan bir vaziyatda tabiiy muhitni sof holda saqlab qolish muam-mosi alohida ahamiyat kasb etmoqda. mazkur muammoni yechishda amaliy geografik tadqiqotlar muhim ahamiyatga ega.hozirgi paytda amaliy geografiyaning ilmiy yutuqlaridan inson …

avlatlar va dunyo ahamiyatida ega bo'lgan muammolarni yechishdagi ishtirokining ortib borishiga sabab bo'lmoqda. geografiya yunoncha so'z bo'lib, "ge" - yer, "o" - bog'lovchi, "grafo" - tasvirlayman, chizaman degan ma'noni, ya'ni yeming tasviri degan ma'noni bildiradi geografiya so’zini fanga birinchi marta yunon olimi eratosfen miloddan avvalgi iii asrda “geografika” nomli asarida olib kirgan. vatandoshimiz buyuk alloma muhammad muso al-xorazmiy ham (ix asrda) "kitob sur’at al-arz" nomli asar yozgan. mazkur asarning nomi arabchadan o'zbekchaga tarjima qilinsa, "yerning tasviri haqidagi kitob”ma'nosini beradi.jahonda birinchi bo'lib yerning modeli – globusni ham ix asrda bobokalonimiz buyuk olim abu rayhon beruniy ixtiro etgan. tayanch atamalar 1. amaliy geografiya fani - tabiiy va ijtimoiy muhitning o'zgarishini baholash va bashorat qilish bilan shug'ullanadi. 2. geografiya fani - yer yuzasi tabiatini, aholisi va uning xo'jalik faoliyatini o'rganadi. 3. sistemali usul (yondashuv) - mazkur usulda o'rganilayotgan hudud ma'lum bir sistema sifatida qaraladi. bu sistema esa bir-biri bilan bog'langan qator kichik sistemalardan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amaliy geografiyaning maqsadi va vazifalari"

1404111704_50483.doc amaliy geografiyaning maqsadi va vazifalari reja: 1.amaliy geografiya fani haqida tushuncha 2.amaliy geografiyaning tadqiqot usullari 3. amaliy geografiyaning ahamiyati. 1. amaliy geografiya fani haqida tushuncha. bizga ma’lumki, geografiya fani yer yuzasi tabiatini, aholisi va uning xo'jalik faoliyatini o'rganadi. amaliy geografiya fani tabiiy va ijtimoiy muhitning o'zgarishini baholash va bashorat qilish bilan shug'ullanadi. insoniyat paydo bo'lgan davridan boshlab jamiyat taraqqiy etgan sari inson va labiat o'rtasidagi o'zaro munosabatlai murakkablashib bormoqda. buning nalijasida mahalliy, mintaqaviy hamda umumsay-yoraviy ekologik muammolar va inqirozlar paydo bo'lmoqda. ana shunday ekologik muammolar va inqirozlarni o'rganish, bahoiash va ularning sodir bo'lishin...

Формат DOC, 44,0 КБ. Чтобы скачать "amaliy geografiyaning maqsadi va vazifalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amaliy geografiyaning maqsadi v… DOC Бесплатная загрузка Telegram