"men" konsepsiyasi va uning shakllanishi

PPTX 24 pages 3.1 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

“men” konsepsiyasi va uning shakllanishi “men” konsepsiyasi va uning shakllanishi abduraxmanova k.a. mavzu rejasi: 1.“men” konsepsiyasi haqida tushuncha. 2.“men” konsepsiyasining rivojlanish jarayoni. 3.“men” konsepsiyasini baholash mezonlari kalit so‘zlar men o‘zini anglash kon sepsiya xulq-atvor shakil lanish ehtiyojlar kirish shaxs ijtimoiy psixologiyada, garchi uning shakllanishiga jinsi, temperamenti, irsiy belgilari kabi biologik tavsiflar ham ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatsa-da, ijtimoiy fenomen sifatida qaraladi. ijtimoiy psixologiya sohasida tadqiqot olib boradigan mutaxassislarning aksariyati o‘z tadqiqotlarining asosiy yadrosi sifatida g.olport, s.meddi, uilyam jeyms kabi psixologlarning nazariyalariga tayanadi. "men" konsepsiyasi shaxsning o'zini qanday idrok etishi va tasavvur qilishiga asoslangan psixologik tushunchadir. bu nazariyani rivojlantirishda ko'plab olimlar qatnashgan bo'lib, ular insonning o'zini anglash jarayonini va uning turli bosqichlarini o'rganishgan. . 1 "men" konsepsiyasi haqida tushuncha "men" konsepsiyasi dastlab psixoanalitik olim zigmund freud tomonidan o'rganilgan. freudning ta'kidlashicha, "men" (ego) inson shaxsiyatining asosiy komponenti bo'lib, ongli va ongsiz jarayonlarni muvofiqlashtiradi. u shaxsning instinktiv ehtiyojlari (id) va ijtimoiy me'yorlar (superego) o'rtasidagi …

2 / 24

l o'zi o'rtasidagi farqni ko'rsatadi. unga ko'ra, haqiqiy o'zini anglash orqali inson o'z maqsadlariga erishadi va shaxsiy qoniqishga erishadi. maslow esa bu jarayonni o'z-o'zini aktuallashtirish deb ataydi, bu shaxsning barcha qobiliyatlarini to'liq amalga oshirish jarayonidir. shunday qilib, "men" konsepsiyasi insonning ruhiy rivojlanishi va hayotiy qoniqishlari bilan bog'liq muhim omil sifatida qaraladi. 2. "men" konsepsiyasining rivojlanish jarayoni "men" konsepsiyasi psixologiyada vaqt o'tishi bilan rivojlanib bordi. xix asr oxiri va xx asr boshlarida zigmund freudning psixoanalitik yondashuvi ushbu tushunchaning asoslarini belgilab berdi. freyd "men"ni shaxsiyatning uch qismidan biri sifatida tasvirlab, uning vazifasi id va superego o'rtasidagi ziddiyatlarni hal qilish ekanini ta'kidladi. xx asrning 40-50-yillarida carl rogers insoniylik psixologiyani rivojlantirib, "men" tushunchasiga yangi yondashuvni kiritdi. unga ko'ra, inson o'z tajribalarini to'liq qabul qilgan holda o'zini rivojlantirishi mumkin. 1960-yillarda abraham maslowning "o'z-o'zini aktuallashtirish" nazariyasi "men" konsepsiyasining rivojlanishiga katta hissa qo'shdi. uning fikricha, insonning maqsadi o'z potentsialini to'liq amalga oshirishdir. keyinchalik bu nazariyalar kognitiv psixologlar …

3 / 24

o'lchovdir. agar farq katta bo'lsa, insonda psixologik muammolar yuzaga kelishi mumkin. uchinchidan, shaxsning o'z-o'zini boshqarish qobiliyati baholanadi, bu esa bandura tomonidan o'rganilgan. ushbu qobiliyat insonning o'z harakatlarini va his-tuyg'ularini nazorat qilishiga imkon beradi. bundan tashqari, "men" konsepsiyasini baholashda shaxsning ijtimoiy muhitga moslashuv darajasi ham hisobga olinadi. inson o'zini ijtimoiy me'yorlar va boshqa insonlar bilan qanchalik muvofiqlashtira olishi bu baholashda muhim o'rin tutadi. psixologik testlar, masalan, beckning depressiya shkalasi yoki bandura tomonidan ishlab chiqilgan o'ziga ishonch baholash testlari "men" konsepsiyasini o'rganishda qo'llaniladi. jadvalda bu o'lchovlar quyidagicha ko'rsatilishi mumkin: mezon tavsif asosiy olimlar o‘zini anglash insonning o'zini tushunish darajasi rojers haqiqiy va ideal men haqiqiy va ideal o'z o'rtasidagi farq rogers, freud o'zini boshqarish o'z harakatlari va his-tuyg'ularini boshqarish qobiliyati bandura, beck ijtimoiy boshqarish shaxsning ijtimoiy muhitga moslashish darajasi maslow, rogers bu jadval orqali "men" konsepsiyasini baholashning asosiy mezonlari va ular bilan bog'liq olimlar ko'rsatilgan. gordon allport, salvatore maddi va william james …

4 / 24

i hisoblanadi. allport "men"ni mustaqil va o'ziga xos shaxsiy tuzilma sifatida qaraydi. u shaxsning o'zini anglash jarayoni asta-sekin rivojlanishini ta'kidlaydi, bu jarayon odatda bolalik davridan to yetuklikgacha davom etadi. allportning fikricha, o'z-o'zini anglash shaxsning o'z tajribasi, e'tiqodi, qiziqishlari va qadriyatlari orqali shakllanadi. insonning o'zini identifikatsiya qilishi va o'zini boshqarishi psixologik salomatlikning asosiy belgilaridan biri deb hisoblanadi. u "propriate strivings" – ya'ni o'zini rivojlantirish va maqsadlarni amalga oshirishga intilishlarni alohida ta'kidlaydi, bu esa shaxsning hayotda o'z o'rnini topishiga yordam beradi. 2. salvatore maddining "men" konsepsiyasi salvatore maddi o'zining "qattiq xarakterli shaxsiyat" (hardiness) nazariyasi bilan mashhur. u psixologik chidamlilikni rivojlantirish jarayonida "men"ning o'rni va shaxsiy identifikatsiyani o'rganib chiqadi. maddining fikricha, "men" tushunchasi insonning stress va qiyinchiliklarga qarshi turish qobiliyati bilan bog'liq bo'lib, kuchliroq "men"ga ega bo'lgan shaxslar hayotdagi qiyinchiliklarni yengib, o'zini rivojlantirishda muvaffaqiyat qozonadi. maddi uchta asosiy xususiyatni ajratib ko'rsatadi: majburiyat (commitment), nazorat (control) va qiyinchiliklarni qabul qilish (challenge). ushbu xususiyatlar "men"ni …

5 / 24

itobida keng bayon qilgan. jamesning "men" haqidagi nazariyasi ikkita asosiy tushunchaga asoslanadi: "i" (mening sub'ektiv tajribam) va "me" (mendan tashqi dunyo bilan bog'liq bo'lgan tajribam). bu farqlash orqali u shaxsning o'z-o'zini anglash va o'zini qanday ko'rishi o'rtasidagi murakkab bog'liqlikni tushuntirgan. "i" (faol men) – bu insonning o'z tajribasini sub'ektiv ravishda anglashidir. "i" bu shaxsning faol, boshqaruvchi qismi bo'lib, u atrof-muhitga javob qaytaradi va o'z hayotini boshqaradi. james bu qismni shaxsning ichki "qiyofasi" deb ataydi, ya'ni o'zini ongli ravishda sezish va tajribani tushunish jarayonida ishtirok etuvchi sub'ekt. "me" (obyektiv men) – bu shaxsning o'zi haqida ongida shakllangan obrazidir. "me" uch asosiy tarkibiy qismga ega: jismoniy "men" (tashqi ko'rinish), ijtimoiy "men" (boshqalar oldidagi o'zini tutishi) va ruhiy "men" (insonning ruhiy tajribalari). bu obraz insonning o'zini qanday baholashi va boshqalar qanday ko'rishini o'z ichiga oladi. jamesning fikricha, "men"ning ikki qismi o'zaro ta'sirda bo'lib, shaxsning o'zini anglashini va ruhiy rivojlanishini shakllantiradi. u o'zini anglashning …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""men" konsepsiyasi va uning shakllanishi"

“men” konsepsiyasi va uning shakllanishi “men” konsepsiyasi va uning shakllanishi abduraxmanova k.a. mavzu rejasi: 1.“men” konsepsiyasi haqida tushuncha. 2.“men” konsepsiyasining rivojlanish jarayoni. 3.“men” konsepsiyasini baholash mezonlari kalit so‘zlar men o‘zini anglash kon sepsiya xulq-atvor shakil lanish ehtiyojlar kirish shaxs ijtimoiy psixologiyada, garchi uning shakllanishiga jinsi, temperamenti, irsiy belgilari kabi biologik tavsiflar ham ma’lum darajada ta’sir ko‘rsatsa-da, ijtimoiy fenomen sifatida qaraladi. ijtimoiy psixologiya sohasida tadqiqot olib boradigan mutaxassislarning aksariyati o‘z tadqiqotlarining asosiy yadrosi sifatida g.olport, s.meddi, uilyam jeyms kabi psixologlarning nazariyalariga tayanadi. "men" konsepsiyasi shaxsning o'zini qanday idrok etishi va tasavvur...

This file contains 24 pages in PPTX format (3.1 MB). To download ""men" konsepsiyasi va uning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: "men" konsepsiyasi va uning sha… PPTX 24 pages Free download Telegram