zamonaviy diniy harakatlar va sektalar

PPTX 57 sahifa 3,8 MB Bepul yuklash

57 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 57

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 57

9-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar zamonaviy diniy harakatlar va sektalar 1.“yangi diniy harakatlar” tushunchasining mazmun mohiyati. “yangi diniy harakatlar” ning noqonuniy harakatlari. 2.islom va boshqa diniy aqidalar sinkretlashuvi natijasida shakllangan diniy taʼlimotlar tarixi. bahoiylik va qodiyoniylik harakatlari. 3.soxta xristianlik harakatlari. krishnani anglash jamiyati. aum-sinrikyo harakati. 4.o‘zbekiston respublikasida faoliyati aniqlangan norasmiy diniy jamoalar: “ma’rifatchilar”, “shohidiylar”, baxshillochilar” jamoasi. 5.islom hamkorlik tashkiloti o‘tgan asrda asosan xristianlar yashab kelgan evropada bugungi kunda 20–25 million atrofida musulmonlar istiqomat qilmoqdalar. jumladan, buyuk britaniyada – 3 million, germaniyada – 5 million, fransiyada – 6–7 million islomga e’tiqod qiluvchi fuqarolar yashamoqda. tadqiqotchilar fikriga ko‘ra, hozirda aynan islom e’tiqodchilari soni eng tez ko‘payib borayotgan din hisoblanadi. birlashgan millatlar tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, islomning yillik o‘sish sur’ati 6,4 foizni tashkil etib, 1989 yildan 2011 yilga qadar musulmon aholi soni shimoliy amerikada – 25, afrikada – 2,15, osiyoda – 12,57, evropada – 142,35, avstraliya va okeaniyada – 257,01 foizga ko‘paygan. faqat …

2 / 57

bo‘lganligini ta’kidlaydilar. yadh liderlari jamiyat kayfiyatidagi o‘zgarishlarni, bu “o‘tkinchi dunyo”ning nuqsonlarini fosh qilib, o‘zlarini “xaloskor”, yuksak axloqli “haqiqqatgo‘y” sifatida ko‘rsatdilar. yadh to‘riga ko‘proq yoshlar ilindilar yadhlarning ba’zilari dunyoning turli burchaklarida o‘z bo‘linmalariga ega bo‘lgan, biznes bilan shug‘ullanuvchi yirik xalqaro korporatsiyalarga aylandi. yadhlar meditatsiya amaliyotini keng qo‘llaydilar, tashkiliy jihatdan piramida shaklida boshqariladi. yadhlarning aksariyati noqonuniy faoliyat yurituvchi, kriminal tashkilotlardir. жаҳон мусулмонларининг 92 %ини ташкил этувчи суннийлар 4 та мазҳабга бўлинган: ҳанафийлар - 47 %; шофеийлар – 27 %; моликийлар – 17 %; ҳанбалийлар - 1,5 %. ислом омилининг кучайишида мусулмон мамлакатлари ҳудудларининг катталиги, яъни жўғрофий-стратегик имкониятларининг ҳам ўзига хос ўрни бор. «секуляризация» тушунчаси лотинча «saeculum» сўзидан олинган бўлиб, «илоҳийлик, абадийликни ифодаламаган ўткинчи, вақтинчали борлиқнинг характеристикаси» маъносидадир. августин давридан бошлаб «secular» – яъни «дунёвий» маъносида ишлатилмоқда. (аберкромби н., хилл с., тернер б.с. социологический словарь. казань: изд-во казан.ун-та, 1997.) мутахассислар секуляризмни таърифлашда уни 5 қисмга бўлишади: диннинг инқирози; замонавий ҳаёт тартиб-қоидаларига риоя қилиш; …

3 / 57

оламида секуляризация жараёни ислом оламининг ташқи дунёга ўз эшикларини очишида намоён бўлмоқда. xx аср бошларида бу икки маданият қирраларида ўзаро сингиб кетиш ва ўзаро тушуниш жараёни бошланди. натижада, бир томондан ислом дини ва мусулмонларга нисбатан кўпроқ диний бағрикенглик бўлиш бошланган бўлса, иккинчи томондан эса, мусулмон дунёсига замонавий ғарб жамияти ғоялари ва турмуш тарзи кириб кела бошлади. секуляризм ва давлатни диндан ажратиш ғоясининг ислом динидаги ўрни борасида турли қарашлар мавжуд. масалан, туркиялик олим аҳмад маржон ва иорданиялик диншунос олим бисам ‘али салама ал-‘амуш фикрича, дунёвий давлат бошқаруви ғояси мусулмон дунёқарашидан кўра, кўпроқ христианликка мос келади. бу эса христианлик таълимотида давлат ва диннинг бўлинишига аниқ чақириқлар борлиги билан боғлиқ: «кесарлик кесарга, худолик худога тегишлидир» (матфей инжили. 22;21). мусулмон оламидаги лаицизм тарафдорларининг таъкидлашича, «хулафои рошидун» давридан кейин умавийлар халифалигидаги давлат бошқарувида дунёвий унсурлар кўпая борди. гарчи, халифалар расман диний ва дунёвий ягоналикни мужассам этган бўлсалар-да, лекин амалда уларнинг жамият диний ҳаётига кўрсатадиган таъсири …

4 / 57

яъни динийдир. бу давлат илоҳий қонунларга мувофиқ бўлган ва «хулафои рошидун» бошқаруви даврида ўттиз йилча мавжуд бўлган. иккинчи шакли эса, турли монархлар ва бошқа ҳукмдорлар ҳоҳиш-истакларига ва тантиликларига, инжиқликларига асосланади. бу бошлиқлар ўзларининг ақлларига таянган ҳолда ва тарихий ёки сиёсий шароитдан келиб чиққан ҳолда бошқариши мумкин. шу боисдан, лаицизм тарафдорлари кейинчалик секуляр ва дунёвий тенденцияларга олиб келган жараёнлар муовийлар ва умавийлар сулолалари ҳукмронлиги ўрнатилиши билан вужудга келди, деб ҳисоблайдилар. чунки, бу ҳукмдорлар кўпинча шариатга зид турмуш-тарзини кечирганлар ва буйруқ, фармойишлар беришган. бу жараёнлар мусулмон ҳуқуқида ҳам ўз аксини топди. бу борада шариатга тўла равишда амал қилиш камайди. масалан, зино ёки ўғрилик каби жиноятларга нисбатан шариат белгилаб берган тошбўрон қилиб ўлдириш (ражийм) ёки қўлни кесиб ташлаш жазолари кўпинча амалда қўлланилмас эди. буларнинг ҳаммаси диний қадриятлар роли ва ўрнининг секин-аста камайишига олиб келди. 21 бошқарувнинг дунёвий модели ва лаицизм туркия давлатида расмийлашди. туркияда бу тушунчалар давлатга нисбатан ҳам доктринал, ҳам назарий даражада …

5 / 57

шини амалга ошириш орқали ҳокимиятни қўлга киритиш ва халифаликка асосланган тузумни ўрнатиш сохта салафийларнинг асосий мақсади ҳисобланади. bahoiylik va qodiyoniylik harakatlari. bahoiylik – xix asrda eronda bobiylik yo‘nalishi zamirida vujudga kelgan diniy yo‘nalish. sherozlik sayid ali muhammad (1819-1850) 1844 yilda bob (arabcha "eshik"), ya'ni yangi davrga "eshik" nomini olib, yaqin orada "xudo elchisi"ning namoyon bo‘lishi, kishilarga yangi davrning asosiy qonunlari va nizomlarini in'om etishini targ‘ib qila boshlagan. bobning yirik izdoshlaridan biri mirza husayn ali nuriy (1817-1892) 1863 yilda bob bashorat etib ketgan xudoning elchisi uning o‘zi ekanini e'lon qiladi va bahoulloh, ya'ni "allohning jilosi" nomini oladi. ushbu yo‘nalishnning nomi ham bahoullohning nomidan olingan. yo‘nalish asoschisi o‘ziga islom dini e'tiqodiga ko‘ra, olamlarning yaratuvchisi bo‘lgan "allohning jilosi" nomini qabul qilgan bo‘lsa-da, bahoiylar aqidasiga ko‘ra, bahoiylik mustaqil din, u biror bir dindan ajralib chiqqan sekta ham, mazhab ham emas, deb hisoblanadi. bahoiylik hindiston, uganda, keniya, eron, misr, aqsh, kanada kabi qator mamlakatlarda tarqalgan. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 57 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"zamonaviy diniy harakatlar va sektalar" haqida

9-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar zamonaviy diniy harakatlar va sektalar 1.“yangi diniy harakatlar” tushunchasining mazmun mohiyati. “yangi diniy harakatlar” ning noqonuniy harakatlari. 2.islom va boshqa diniy aqidalar sinkretlashuvi natijasida shakllangan diniy taʼlimotlar tarixi. bahoiylik va qodiyoniylik harakatlari. 3.soxta xristianlik harakatlari. krishnani anglash jamiyati. aum-sinrikyo harakati. 4.o‘zbekiston respublikasida faoliyati aniqlangan norasmiy diniy jamoalar: “ma’rifatchilar”, “shohidiylar”, baxshillochilar” jamoasi. 5.islom hamkorlik tashkiloti o‘tgan asrda asosan xristianlar yashab kelgan evropada bugungi kunda 20–25 million atrofida musulmonlar istiqomat qilmoqdalar. jumladan, buyuk britaniyada – 3 million, germaniyada – 5 million, fransiyada – 6–7 million...

Bu fayl PPTX formatida 57 sahifadan iborat (3,8 MB). "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: zamonaviy diniy harakatlar va s… PPTX 57 sahifa Bepul yuklash Telegram